EU-Mexico handelsakkoord: tequila en asperges in ruil voor wijn, zaaigoed en afval

De EU en Mexico hebben vorige week hun handelsrelatie vernieuwd en stevig verdiept. Het handelsakkoord breidt enerzijds het economische luik aanzienlijk uit, met minder handelsbeperkingen voor diensten, investeringen en digitale handel. Anderzijds bevat het ook heel wat niet-economische afspraken over onder meer mensenrechten, klimaat en het behoud van internationale instellingen.

Ook voor de agrovoedingssector verandert heel wat. Zo zal 95 procent van de bestaande handelstarieven op agrovoedingsproducten verdwijnen. Daarnaast is overeengekomen dat Mexico 232 gedistilleerde dranken en nog eens 336 Europese geografische aanduidingen voor wijnen, bieren en voedingsproducten zal beschermen tegen namaak.

Is Mexico te vergelijken met Brazilië?

De handelsrelatie tussen de EU en Mexico op vlak van agrovoedingsproducten valt niet te vergelijken met die van Brazilië. Zo exporteerde Mexico vorig jaar voor 1,4 miljard euro aan agrovoedingsproducten naar de EU. Dat bedrag verbleekt tegenover de Braziliaanse export, die goed is voor 18,6 miljard euro.

Voor de EU is de handelsbalans in agrovoeding met Mexico positief. Want Mexico importeerde in 2025 voor 2,5 miljard euro aan agrovoedingsproducten uit de EU. Daarmee is het de op één na grootste importeur van agrovoeding van Latijns Amerika. Enkel Brazilië voert met 2,7 miljard euro meer in uit de EU.

75 miljoen euro aan pecannoten

Mexico is ook een belangrijke exporteur van fruit en noten. Die productcategorie is goed voor 12 procent van de totale Mexicaanse uitvoer van agrovoeding naar de EU. Tel je ook verwerkte fruit, noten en groenteproducten mee, dan stijgt dat aandeel tot 20,7 procent.

Pecannoten vormen daarbij de hoofdmoot. Daarvan voerde de EU 7 miljoen kilogram in, goed voor een waarde van 75 miljoen euro. Binnen het verse fruit springen magno's, en bramen en moerbeien eruit, met een importwaarde van respectievelijk 26 en 28 miljoen euro.

Minder avocado’s, meer asperges

In 2025 werd slechts voor 17 miljoen euro aan Mexicaanse avocado’s ingevoerd. Opvallend, want in 2019 lag die importwaarde nog op 209 miljoen euro. Toen behoorden avocado’s tot de belangrijkste verhandelde landbouwproducten naar de EU. Sindsdien verloor het product zijn sterke marktpositie, met een forse terugval vanaf 2022.

Vermeldenswaard is ook de grote exportstroom van asperges uit Mexico. In 2025 voerde de EU 8 miljoen kilogram verse en bevroren groene asperges in, goed voor 43 miljoen euro. De Mexicaanse variant van onze Vlaamse trots lijkt ook steeds meer in trek te zijn in de EU, want de export groeit jaar na jaar. Zo stond de teller in 2019 op slechts 15 miljoen euro. In zes jaar tijd verdrievoudigde de export bijna.

In tijden waarin het protectionistische handelsbeleid van de Verenigde Staten en strengere Chinese exportcontroles de export voor veel Europese agrovoedingsbedrijven bemoeilijken, kan de vernieuwde handelsovereenkomst Mexico aantrekkelijker maken.

Volgens de Europese Commissie zou de Europese agrovoedingssector door het wegvallen of lager worden van invoerheffingen, jaarlijks ongeveer 100 miljoen euro uitsparen. Concreet zouden bijvoorbeeld invoerrechten van 45 procent op 5.000 ton verse en verwerkte kaas en op 20.000 ton andere kaas verdwijnen. Ook de tarieven op chocolade zouden volledig wegvallen en dalen van 20 procent naar nul procent.

Binnenkort geen fake Jambon d’Ardenne meer in Mexicaanse winkelrekken

De Europese Commissie is ook opgetogen over de afspraken rond traditionele EU-landbouwproducten. Deze producten genieten in de EU een speciale status, bekend als een ‘geografische aanduiding’. “Met die aanduiding kunnen consumenten kwaliteitsproducten herkennen en vertrouwen. Tegelijk helpt het Europese producenten om een meerprijs te krijgen voor hun kwaliteitsproducten, en beschermt het hen tegen namaak in het buitenland”, aldus de Commissie.

Zo’n honderdtal Europese sterke dranken zijn reeds enkele decennia beschermd, maar met de nieuwe handelsovereenkomst zal Mexico nog eens 232 sterke dranken en bijkomend 336 Europese geografische aanduidingen voor wijn, bier en voedingsproducten beschermen. Zo zou het vervalsen en verkopen van imitaties van feta, Rioja en Goudakaas binnenkort illegaal worden in Mexico. Voor België werd Jambon d’Ardenne opgenomen.

Wat voert België in en uit?

Koffie is met voorsprong het belangrijkste Mexicaanse agrovoedingsproduct dat België invoert. Vorig jaar ging het om een importwaarde van 63 miljoen euro. Op nummer twee staat synthetische suiker in de vorm van fructose, goed voor 14 miljoen euro. Verder voerde België vooral sterke drank, industriële chocoladeblokken en avocado’s in uit Mexico. De handelsstromen tussen België en Mexico kunnen wel een vertekend beeld geven. Veel producten komen namelijk via onze havens Europa binnen, om daarna verspreid te worden over andere landen.

Uit de exportstromen blijkt dan weer dat vooral aardappelproducten de haven verlaten richting Mexico. In 2025 exporteerde België voor 40 miljoen euro aan aardappelproducten. Mout was met 20 miljoen euro het tweede grootste exportproduct, gevolgd door chocoladeproducten met 18 miljoen euro. Opvallend is ook dat België in 2025 voor 8,6 miljoen euro aan levende paarden exporteerde naar Mexico.

Belang reikt verder dan landbouw

De Europese hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken Kaja Kallas benadrukte dat het akkoord over meer gaat dan alleen handel. “Dit is een geopolitiek statement”, klonk het. "We staan sterker wanneer we de krachten bundelen. Europa en Mexico kunnen de wereldwijde onzekerheid niet wegnemen, maar samen kunnen we de impact ervan beperken en onze eigen toekomst mee vormgeven."

Zowel de EU als Mexico proberen hun internationale relaties meer te spreiden in een wereld waarin klassieke bondgenootschappen en handelsrelaties steeds meer verschuiven. Beide partijen zien het akkoord daarom ook als een signaal ten voordele van multilaterale samenwerking, en als een manier om minder afhankelijk te worden van enkele grote handelspartners.

Mexico is ook een belangrijke exporteur van fluoriet, zink en koper. Net zoals bij andere recente handelsakkoorden draait het akkoord ook om toegang tot kritieke mineralen die de EU nodig heeft voor onder meer de groene transitie. Europa wil de invoer van die grondstoffen meer spreiden en minder afhankelijk zijn van China. Net zoals voor veel landbouwproducten zullen ook op die mineralen de invoerbeperkingen en tarieven verdwijnen.

Goedkeuring nog nodig

Het akkoord is reeds door beide partijen bekrachtigd, maar moet nog worden goedgekeurd door de Mexicaanse Senaat, het Europees Parlement en de 27 EU-lidstaten. Het handelsluik zou wel al voorlopig in werking kunnen treden voordat het volledige ratificatieproces is afgerond.