Verboden gewasbeschermingsmiddelen weren uit import kan Europese landbouwmarkt grondig veranderen
nieuwsKoffie die 332 procent duurder wordt en een terugval van de soja-import met 90 procent. Het is een hypothetisch scenario dat volgens het Joint Research Centre (JRC) mogelijk is als de Europese Commissie strengere residunormen invoert voor ingevoerde landbouwproducten die zijn behandeld met bestrijdingsmiddelen die in de EU verboden zijn. Het gaat wel om het meest extreme scenario. In meer plausibele scenario’s valt de landbouwimport veel minder sterk terug en blijven ook de prijsstijgingen beperkt.
De Europese Commissie wil voor ingevoerde landbouwproducten bepaalde maximale residulimieten (MRL’s) verlagen voor gewasbeschermingsmiddelen die in de EU verboden zijn. De limieten zouden zodanig laag liggen dat ze buitenlandse telers ertoe dwingen om het product niet meer te gebruiken. “De afstemming van normen”, zoals de Commissie verwijst naar de regels, moet een gelijker speelveld creëren voor Europese landbouwers.
Het Joint Research Centre (JRC) onderzocht recent welke gevolgen deze maatregelen kunnen hebben voor de handel in voedingsmiddelen en veevoeder. Omdat de Commissie nog niet bepaalde welke verboden werkzame stoffen er precies verlaagd zouden worden, selecteerden de onderzoekers 18 stoffen die hoogst waarschijnlijk in aanmerking zullen komen. "Deze 18 stoffen zouden gevolgen hebben voor 235 gewassen in 86 landen. Samen goed voor 10.583 combinaties", duidt JRC.
De onderzoekers rekenden drie mogelijke scenario’s door. In alle drie zijn dezelfde gevolgen zichtbaar, maar telkens in verschillende mate. “Het verschil hangt af van de aannames over hoeveel producenten vandaag de producten nog gebruiken, in welke mate zij hun productiemethoden zullen aanpassen en hoeveel die aanpassingen zullen kosten”, schrijven de onderzoekers. “De resultaten zijn niet bedoeld als voorspelling van de werkelijke gevolgen, maar geven een spectrum van mogelijke uitkomsten."
In het meest extreme scenario wordt er zo van uitgegaan dat alle landbouwers in de landen waar de betrokken stoffen worden gebruikt, dat ook blijven doen. In het mildste scenario wordt slechts een deel van de landbouwers getroffen en wordt de productie tegen beperkte kosten aangepast.
Minder import, meer productie in Europa en hogere prijzen
In het extreme scenario zou de totale landbouwimport van de EU in hoeveelheid teruglopen met 41 procent. De grootste dalingen zouden zich voordoen bij citrusvruchten (-92%) en sojabonen (-90%). De totale landbouwproductie in de EU zou dan met 1,1 procent toenemen. Vooral de plantaardige productie zou toenemen, terwijl de dierlijke productie zou dalen door hogere veevoederkosten. Ook de consumentenprijzen in de EU zouden erdoor fors stijgen. De prijs van koffie zou maar liefst 332 procent hoger liggen en die van citrusvruchten 85 procent.
In de meer waarschijnlijke tussenliggende scenario’s past een deel van de producenten zich aan wanneer het economisch voordelig blijkt. In dit scenario daalt de totale landbouwimport van de EU met acht procent en stijgt de Europese productie licht met 0,23 procent. De consumentenprijzen stijgen dan sterkst voor tafeldruiven (+6,5%), koffie (+6%) en citrusvruchten (+5,6%). De gevolgen voor de veehouderij worden in dit scenario verwaarloosbaar.
In het mildste scenario worden de EU-verboden middelen momenteel slechts beperkt internationaal gebruikt en passen landbouwers zich ook aan als dat economisch voordelig is. De totale landbouwimport van de EU zou dan dalen met 0,4 procent. Voor de meeste producten blijven de veranderingen dan zeer beperkt of nihil.
"De simulaties laten in alle scenario’s hetzelfde algemene patroon zien: de invoer in de EU daalt, de productie in de EU stijgt en de consumentenprijzen nemen toe. De scenario’s verschillen dus vooral in de omvang van de gevolgen en niet in de richting ervan”, concludeert JRC.
Sommige EU-landen hebben al hun steun voor de maatregel uitgesproken. Vooral Frankrijk is een sterke voorstander van het verlagen van residunormen. Het land voerde eerder dit jaar al nationale beperkingen in op de import van producten met residuen van bepaalde bestrijdingsmiddelen die in de EU niet mogen worden gebruikt
