nieuws

Inzamelactie van verboden gewasbeschermingsmiddelen bij particulieren op komst?

nieuws

De spraakmakende studie van OVAM naar resten van gewasbeschermingsmiddelen in de bodem, heeft ook het Vlaams Parlement bereikt. Eind oktober maakte OVAM bekend dat bijna de helft van de onderzochte bodemstalen sporen van gewasbeschermingsmiddelen bevatten. Het gaat vooral om DDT, een inmiddels verboden product dat particulieren gebruikten. Tuinen van privépersonen kennen ook de hoogste concentraties. Volgens Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v) is er geen sprake van een algemeen gezondheidsrisico, al overweegt hij wel een inzamelactie voor uitgefaseerde producten bij particulieren. Een verplichte analyse van DDT-sporen bij grondverzet komt er nog niet.

Vandaag Ruben De Keyzer

De OVAM-studie, waar VILT al over schreef, is ook bij de parlementsleden niet geruisloos gepasseerd. OVAM nam 60 bodemstalen, verspreid over West-Vlaanderen, de Noorderkempen en Haspengouw. In vier onderzochte tuinen werden de referentiewaarden voor eigen consumptie overschreden, wat betekent dat het bijvoorbeeld geen goed idee is om er kippen te houden en hun eieren op te eten.

Parlementsleden Andy Pieters (N-VA), Mieke Schauvliege (Groen) en Stijn De Roo (cd&v) vroegen minister Brouns welk gevolg hij zou geven aan de studie.

Geen algemeen consumptieverbod

Een algemene waarschuwing voor de consumptie van eieren of groenten uit de eigen tuin komt er alvast niet. Wel verwijst Brouns naar de informatieve website ‘Gezond uit eigen grond’, die momenteel een actuele versie krijgt op basis van de nieuwe inzichten. De vernieuwde site zou begin 2027 klaar zijn.

Stijn De Roo (cd&v) wees er ook op dat een bewustmakingscampagne bij particulieren nuttig kan zijn, om te vermijden dat burgers het water onbewust verontreinigen.

De parlementsleden vroegen of Brouns gevolg zou geven aan de suggestie van OVAM voor een inzamelactie bij particulieren. Hoewel je verboden gewasbeschermingsmiddelen ook vandaag al kan binnenbrengen bij een recyclagepark, bespreekt Brouns een mogelijke actie met de Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en de afvalintercommunales.

Geen verplichting voor DDT-onderzoek bij grondverzet

OVAM waarschuwt bovendien dat organochloor-gewasbeschermingsmiddelen, zoals DDT, niet zijn opgenomen in het standaardanalyse-pakket voor bodems bij grondverzet. De vraag rijst of dit niet verplicht moet worden, om verdere verspreiding van de verontreiniging te voorkomen. “Het is nog te vroeg om tot algemene conclusies of verplichtingen over te gaan”, zegt Brouns. “Zoals al geduid, was deze studie slechts een eerste verkenning. De onderbouwing van een dergelijke verplichting was geen onderwerp van de studie. Extra onderzoek betekent ook extra kosten, extra werk en extra administratie.”

De minister wil de kosten, baten en risico’s van zo’n verplichting dus eerst afwegen voor hij een eventuele extra analyseverplichting oplegt.

Nood aan vervolgstudie?

De studie trof lagere concentraties aan op landbouwpercelen dan in privétuinen. De studie zocht immers naar historische vervuiling, en vond dus bewust plaats buiten het spuitseizoen. Groen-parlementslid Mieke Schauvliege pleit voor een vervolgstudie: ook een bodemonderzoek naar de gewasbeschermingsmiddelen, gebruikt tijdens het groeiseizoen, lijkt haar nuttig.

Bovendien vindt ze dat de OVAM-studie belangrijke hiaten bevat. “Sommige, voor Vlaanderen relevante, pesticide-residuen werden niet gemeten, zoals bijvoorbeeld 1,2,4-triazolen of trifluorazijnzuur (TFA). Voor pesticiden in de bodem bestaan er in Vlaanderen geen bodemsaneringsnormen”, zegt Schauvliege.

Brouns wijst erop dat voor TFA en 1,2,4-triazool momenteel geen gestandaardiseerde meetmethoden voor bodem beschikbaar zijn. “Los van de studie gaven wij wel opdracht aan VITO om een meetmethode voor TFA in de bodem te ontwikkelen”, tekent hij op. “Voor het watercompartiment volgen we uiteraard de aanwezigheid van die stoffen in de betrokken drinkwatergebieden al op.”

Uitfasering

Hij gaf ook nog een stand van zaken rond de uitfasering van gewasbeschermingsmiddelen die schadelijke stoffen bevatten. In 2027 worden triazoolhoudende stoffen met een alternatief uitgefaseerd. “Vanaf 2028 breiden we uit naar de andere stoffen, dus inclusief de PFAS-houdende stoffen, om dan vanaf 2036 de PFAS-houdende stoffen uit te faseren, los van het alternatief.”

Sporen van gewasbescherming in klaslokalen, geen gevaar voor gezondheid
Uitgelicht
Een nieuwe studie van de ecologische vzw Velt vond sporen van gemiddeld 18 gewasbeschermingsmiddelen in klaslokalen. Een deel hiervan wordt niet in de landbouw gebruikt, en ge...
22 oktober 2026 Lees meer

Gerelateerde artikels

Er zijn :newsItemCount nieuwe artikels sinds jouw laatste bezoek