VK en EU versoepelen Brexitcontroles op landbouwproducten

De nieuwe afspraken kaderen binnen een bredere herziening van de handelsrelatie na de Brexit en moet bekrachtigd worden tijdens een topoverleg op 20 november in Brussel.

Britse voedselexport richting EU met een derde afgenomen

Volgens The Guardian zal de overeenkomst niet in het minst voordelig zijn voor kleinere spelers. De huidige importregelgeving zou disproportioneel duur zijn voor wie slechts kleine volumes voeding inkoopt. Denk aan een delicatessenzaak die slechts een beperkte hoeveelheid Franse flessen wijn in de rekken wil leggen, die betaalt daar vandaag een zeer dure prijs voor.

Maar ook de Britse boeren lijden. Vorige maand nog trok de Britse landbouworganisatie National Farmers’ Union aan de alarmbel: volgens hen is de Britse voedselexport naar de EU sinds Brexit met een derde afgenomen. Vooral Britse melk, kip en aardappelen geraken amper nog bij de EU.

De meeste certificaten en controles die post-Brexit zijn ingevoerd, zouden dus wegvallen. En ook de koolstoftaks zou niet meer van tel zijn voor de Britse landbouwproducten. Douaneprocedures en andere verplichtingen die buiten de sanitaire en fytosanitaire afspraken vallen, kunnen wel blijven bestaan.

Normaal had de overeenkomst al heel wat vroeger in werking moeten treden. Volgens The Guardian was de deal al grotendeels beklonken in mei, maar door de premierwissel in het VK werd het finale overleg tussen de EU en het VK zes maanden uitgesteld.

Gewasbescherming en gelijk speelveld

Het Brits voedselministerie Defra geeft aan dat zelfs na de inwerkingtreding in 2028, er voor vele producten een transitieperiode zal worden opgelegd van zes maanden. Dit zou onder meer het geval zijn voor de Britse graangewassen, vandaag geteeld met fungiciden die in de EU verboden zijn.

Boerenbond hoopt dat het verdrag maakt dat de fytosanitaire regelgeving van de EU en het VK gelijker worden, om zo de eerlijke concurrentie te bevorderen. De sanitaire en fytosanitaire garanties zijn voor de organisatie een must.

“Een cruciaal onderdeel van het nieuwe akkoord is ‘dynamische afstemming’, wat betekent dat het VK de Europese regels voor diergezondheid, plantgezondheid en dierenwelzijn zal overnemen, ook als deze later wijzigen”, kadert Gerrit Budts van Boerenbond. “Er zal dus een gemeenschappelijk regelboek gelden binnen de afgesproken domeinen van wetgeving. Door de overeenkomst zal het merendeel van de verplaatsingen van dieren, dierlijke producten, planten en plantaardige producten tussen Groot-Brittannië en de Europese Unie kunnen plaatsvinden zonder SPS-certificaten en controles. Dit moet vermijden dat er niet-tarifaire belemmeringen zoals zwaar oponthoud, zware administratieve last en extra kosten op onze export wegen. Dat zorgt namelijk voor problemen voor onze algemene concurrentiepositie, maar ook specifiek voor bederfbare producten, kleinere bestellingen en lastminutebestellingen.”

Ook Belgische landbouw leed onder Brexit

Budts beaamt dat een vlottere handelsrelatie met het VK iets is wat de organisatie al langer bepleit. “De gevolgen van Brexit zijn in Vlaanderen voelbaar in de hele sector, zowel voor de dierlijke als voor de plantaardige producten”, meldt hij. “Voor de sierteeltsector is het VK wegens de nabijheid een zeer grote afzetmarkt. Planten bestemd voor opplant worden in de plantengezondheidswetgeving als hoogrisicoproducten beschouwd, waardoor vanaf letterlijk de eerste dag strengere normen golden. De rechtstreekse export van België naar het VK bedraagt nog slechts 30 procent van het niveau van vóór 2021.”

Budts hoopt dat het verdrag de handelsstromen in beide richtingen zal versterken, wat onze Vlaamse land- en tuinbouw ten goede komt. Dat sentiment leeft ook aan de overkant van het Kanaal. Zo bericht The Guardian over een transporteur van bevroren rundvlees die door het ontbreken van een certificaat 27 dagen heeft moeten wachten aan de grens in Calais. Zulke problemen wil men in de toekomst vermijden.