EU zet stappen om onderhandelingspositie landbouwers te verbeteren

De EU wil de positie van landbouwers in de agrovoedingsketen versterken en neemt daarvoor verschillende initiatieven. Zo werd de richtlijn over oneerlijke handelspraktijken al aangescherpt om landbouwers beter te beschermen tegen grensoverschrijdende wanpraktijken. Daarnaast wil de EU ook hun onderhandelingspositie in de keten versterken.

“De sterk gestegen energie- en productiekosten zorgden voor een lange periode van inflatie en duurdere voedingsmiddelen. Veel consumenten pasten hun koopgedrag aan en kiezen nu vaker voor goedkopere voeding. Tegelijk blijven landbouwers inspanningen leveren om milieuvriendelijker te produceren. Daardoor raakte de verdeling van de meerwaarde in de voedselketen uit balans en werken landbouwers in steeds onzekerdere omstandigheden”, stelt het Europees Parlement en de Raad. “Het is daarom nodig om passende maatregelen te nemen en het vertrouwen te herstellen.”

Die passende maatregelen wil de EU onder meer nemen door de wetgeving rond de gemeenschappelijke marktorganisatie voor landbouwproducten aan te passen. Onderhandelaars van het Parlement en de Raad bereikten daarover een voorlopig akkoord.

Schriftelijke contracten als de norm

Er werd onder meer voorlopig overeengekomen dat schriftelijke contracten tussen landbouwers en kopers een algemene vereiste worden, op bepaalde uitzonderingen na. Langetermijncontracten van meer dan zes maanden moeten ook telkens een herzieningsclausule bevatten. Dit moet landbouwers of producentenorganisaties meer slagkracht geven wanneer de marktomstandigheden veranderen.

Aanmoedigen van producentenorganisaties

De EU wil ook de regels voor de juridische erkenning van producentenorganisaties vereenvoudigen. Jonge en startende landbouwers moeten bovendien sterker worden aangemoedigd om zich bij zo’n organisatie aan te sluiten. Lidstaten zouden in de toekomst ook extra financiële steun kunnen toekennen aan producentenorganisaties, in het kader van sectorale acties binnen het GLB. Tot slot zouden ook niet-erkende producentenorganisaties, zoals coöperaties, in staat moeten zijn om namens hun leden te onderhandelen over contractvoorwaarden.

Meer transparantie rond vleesbenamingen en ‘korteketen’-claims

Het voorstel wil ook meer duidelijkheid creëren voor zowel producenten als consumenten rond termen zoals ‘eerlijk’ en ‘korte keten’ door er minimumvoorwaarden aan te koppelen. Tot slot wil de EU ook benamingen van vlees en bepaalde vleesproducten beschermen:“Om de transparantie op de markt te vergroten en consumenten beter in staat te stellen weloverwogen keuzes te maken”.

Nog niet ingevoerd

De maatregelen maken deel uit van een voorlopige overeenkomst. Alle lidstaten binnen de Raad en alle Europarlementsleden moeten de overeenkomst eerst nog bekrachtigen, voor deze formeel kan worden aangenomen en in werking treden.