Mercosur is goedgekeurd: “Gitzwarte dag voor landbouwer en consument”
nieuwsDoor een Italiaanse 'positieswitch' hebben de lidstaten van de Europese Unie vrijdagmiddag het Mercosur-vrijhandelsakkoord goedgekeurd. Landbouworganisaties ABS en Boerenbond reageren verbolgen. Zij waarschuwen dat niet alleen landbouwers, maar ook consumenten de dupe zijn. “De consumentenorganisaties die altijd tegen gewasbescherming zijn, waar staan ze nu?”, zegt ABS-woordvoerder Marc Wulfrancke.
De Europese Commissie had eind 2024, na meer dan 25 jaar onderhandelen, een vrijhandelsakkoord gesloten met de landen van Mercosur (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay). Dat akkoord moest alleen nog officieel ondertekend worden, maar tot vandaag had de Commissie daarvoor geen mandaat.
Voor de goedkeuring was een gekwalificeerde meerderheid nodig. Het ging om minstens 15 lidstaten die samen minstens 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen. Vrijdag bleek die meerderheid er wel te zijn. Het Cypriotische voorzitterschap van de Raad kon hierdoor de teksten voor een stemming voorleggen aan de ambassadeurs.
Uiteindelijk stemden enkel Frankrijk, Polen, Oostenrijk en Hongarije tegen het akkoord. Italië, dat zich lang verzette, stemde uiteindelijk toch voor. België moest zich onthouden, aangezien er geen gemeenschappelijk standpunt werd gevonden tussen de verschillende regeringen.
Alles lijkt nu dus in gereedheid gebracht om het vrijhandelsakkoord te verzilveren. Er volgt nog een schriftelijke procedure om het akkoord officieel goed te keuren. Daarna kan Commissievoorzitter Ursula von der Leyen het akkoord in naam van de EU ondertekenen.
"Kaakslag voor de boeren"
Het Mercosur-vrijhandelsakkoord stoot op veel kritiek. Onder meer van landbouworganisaties, omdat er in het verdrag ook de taksvrije import van diverse voedingswaren is opgenomen. Vooral de suiker-, rundvlees- en pluimveesector zullen moeten opboksen tegen goedkope Zuid-Amerikaanse producten. Maar dit wordt volgens Boerenbond blind genegeerd. “Dit is een kaakslag voor onze boeren die elke dag met passie zorgen voor veilig en duurzaam voedsel op het bord van de Europese consument”, reageert voorzitter Lode Ceyssens. De landbouworganisatie roept de Europese parlementsleden op om bij de finale stemming, die nog steeds moet gebeuren, dit akkoord in zijn huidige vorm niet te laten passeren.
Boerenbond wijst erop dat de gekwalificeerde meerderheid om Mercosur goed te keuren slechts zeer nipt werd behaald. “Terwijl men in Europa de duurzaamheids- en klimaatlat steeds hoger legt, zet men met dit akkoord de deur open voor meer en goedkoper geïmporteerd vlees en suiker dat minder duurzaam geproduceerd wordt dan het eigen lokale Europese product. De consument zal, tegen zijn maatschappelijke keuzes in, bedot worden en de Europese boer wordt weggeconcurreerd door hogere kosten en goedkope import”, aldus Lode Ceyssens.
Terwijl men in Europa de duurzaamheids- en klimaatlat steeds hoger legt, zet men met dit akkoord de deur open voor meer en goedkoper geïmporteerd vlees en suiker dat minder duurzaam geproduceerd wordt dan het eigen lokale Europese product
Koekje van legbatterij
Ook Marc Wulfrancke van ABS vindt dat je lang geen landbouwer hoeft te zijn om wakker te liggen van Mercosur. “Een koekje van legbatterijen, hormonenbiefstuk,… als dit de politiek is die Europa wil voeren met de volksgezondheid, dan is dat een erg trieste zaak.”
Die visie delen ook sommige milieuorganisaties. Zo publiceerde Greenpeace in 2023 nog een rapport waarin ze waarschuwen hoe bij ons verboden gewasbeschermingsmiddelen via een omweg toch op het bord belanden.
“Atrazine op suikerriet, Diuron,… zaken die hier al meer dan twintig jaar verboden zijn, worden in Brazilië en masse toegestaan… Zelfs fipronil! En waar zitten die zogenaamde consumentenorganisaties? Die hoor je niet. Het is erg dat de landbouworganisaties het belang van de consument moeten verdedigen.”
Atrazine op suikerriet, Diuron,… zaken die hier al meer dan twintig jaar verboden zijn, worden in Brazilië en masse toegestaan… Zelfs fipronil! En waar zitten die zogenaamde consumentenorganisaties? Die hoor je niet
Rusland, China en Mercosur
Als tegenargument heeft Europa in geopolitiek instabiele tijden wel nood aan nieuwe partnerschappen. Volgens Wulfrancke gaat men hier echter een brug te ver. “We hebben geen probleem met Mercosur op zich, maar doe het niet op voeding. We drijven handel met landen die bevoorrechte partner van China en Rusland zijn. Er zijn geopolitieke spanningen, dat begrijp ik, maar ik weet niet of dit de meest geopolitieke stabiele oplossing is. We sluiten de grenzen voor Russisch kunstmest, maar door handel te drijven met Brazilië steunen we Rusland via een omweg en krijgen we toch hun kunstmest op ons bord."
“En oké, men zegt dan dat het gaat om beperkte hoeveelheden, maar ook op dat vlak is Europa altijd een zeer onbetrouwbare partner geweest", zegt Wulfrancke nog. “Er wordt gespeeld met de volksgezondheid. En dat komt bovenop de problemen die voor de landbouw gecreëerd worden. De kans is niet onbestaande dat onze suikerindustrie verdwijnt. Ook rundvlees zal onder druk komen te staan. Europa denkt op de korte termijn.”
"Europese garanties niet waterdicht"
Het Mercosurakkoord omvat wel degelijk controlemechanismen die zouden moeten garanderen dat de importgoederen worden geproduceerd aan een standaard gelijkwaardig aan Europese normen. Maar die garanties zijn volgens critici lang niet waterdicht. “Over die zogenaamde veiligheden: er staat ook in het akkoord dat Mercosurlanden die zich benadeeld voelen, door één of andere regeling in Europa, daarvoor naar de rechter mogen stappen”, zegt Wulfrancke.
Boerenbond ziet het Mercosurakkoord als een signaal dat Europa weinig waarde hecht aan de productienormen van voeding. De organisatie zegt cynisch er vanuit te gaan dat er de volgende jaren geen bijkomende voorwaarden meer komen voor de reeds zeer strenge Europese regelgeving.
Ceyssens vraagt dus ook een oplossing voor de vergunningenproblematiek. “Na onze actie in december belooft men nu een analyse en aanpak van de problemen met Europese milieuwetgeving voor wat betreft de Habitatrichtlijn, de Kaderrichtlijn Water en de Nitraatrichtlijn. Dat is goed, want deze Europese wetgeving ligt aan de basis van de vergunningenproblematiek in Vlaanderen. Maar we rekenen op een snelle en performante aanpak van deze belofte. Die knoop moet worden ontward, zodat onze boeren hun bedrijven kunnen moderniseren, verduurzamen en klaarmaken voor de toekomst”, zegt Ceyssens.
"Europa belooft veel, maar...."
De eerdere budgettaire toegevingen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn ook een stap in de goede richting voor Boerenbond. “Zolang deze middelen ook effectief en onvoorwaardelijk bij de landbouwers terechtkomen”, benadrukt men wel. “Deze extra middelen veranderen niets aan de kern van de problemen in het Mercosurakkoord of rond het blokkerend beleid. Boerenbond kijkt nu naar het Europees parlement.”
Wulfrancke hecht weinig waarde aan de Europese beloften, noch voor het GLB, noch voor de voedselveiligheids- en handelsgaranties. “Veel beloven en weinig geven, doet de zot in vreugde leven”, zegt Wulfrancke. “Dat hebben we al verschillende keren meegemaakt met Europa. Wat het GLB betreft: op de persconferentie woensdag vroeg men waar het geld vandaag ging komen. Daar kwamen weinige antwoorden op. Als je dan ook doorvraagt waar het geld is voor defensie, veiligheid aan de grenzen en andere zaken, krijg je evenmin een antwoord. Europa belooft veel, maar wat ben je zelfs met extra geld als je aan zaken wordt blootgesteld waar je niet aan blootgesteld wil worden?”
Boerenbond hoopt dat het akkoord nog net voor de finish zal stranden. “We roepen de parlementsleden op om het akkoord in deze vorm niet te laten passeren”, zegt Ceyssens. “Daarom doen we nogmaals een toer langs de Vlaamse Europarlementsleden. Niet alleen over Mercosur trouwens, maar over alle slechte Europese regelgeving die onze sector vandaag op slot zet. Dat doen we in de schoot van de Europese landbouwkoepel Copa-Cogeca en in overleg met de andere Europese landbouworganisaties.”
Filterblokkades en laatste bord met Belgische kost: landbouwers voeren druk tegen Mercosur op
nieuwsBron: Eigen berichtgeving