Betoging in Brussel voor eerlijke arbeidsnormen in de Europese landbouw

De actie was gericht tegen de hervormingsmaatregelen van het Europese Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) na 2027. Volgens EFFAT zelf waren 500 landbouwers en vakbondsleden aanwezig, al spreekt het persagentschap Belga van een honderdtal.

De demonstratie vond plaats een week nadat de Europese landbouwministers een gedeeltelijke onderhandelingspositie over het GLB na 2027 hebben aangenomen. De ministers vinden dat de lidstaten meer flexibiliteit moeten krijgen over de inzet van landbouwsteun. Het GLB wordt samengenomen met andere beleidsdomeinen zoals visserij, migratie, veiligheid en het Sociaal Klimaatfonds. En dit binnen één overkoepelend nationaal en regionaal partnerschapsplan (NRPP) per lidstaat. De vrees leeft bij verschillende landbouworganisaties dat deze overkoepelende werking kan betekenen dat er minder geld overblijft voor het domein landbouw. Maar dat is voor EFFAT niet de hoofdzaak.

Wat de organisatie vooral tegen de borst stoot, is het wegvallen van het EU-mechanisme dat GLB-betalingen koppelt aan het al dan niet naleven van arbeidsrechten. “Overheidsgeld mag nooit worden gebruikt om schendingen van werknemersrechten te subsidiëren, en dat lijken de lidstaten niet te begrijpen“, zegt Enrico Somaglia, algemeen secretaris van EFFAT. “Ze hebben vorige week besloten de sociale conditionaliteit te schrappen, ruim voordat de Commissie een echte evaluatie kon publiceren die voor 2027 wordt verwacht. De opkomst van vandaag laat zien dat werknemers uit heel Europa niet van plan zijn om dit op te geven. Sociale conditionaliteit is essentieel omdat het de arbeidsnormen in een van de meest onzekere sectoren van de economie aanzienlijk kan verbeteren.”

"Sector met veel zwartwerk extra gevoelig"

Volgens EFFAT wordt in de landbouwsector een derde van al het werk zwart of gedeeltelijk zwart verricht. “Zes keer zoveel als het gemiddelde op de bredere arbeidsmarkt”, aldus de organisatie in een persbericht. “Een sector waar in heel Europa nog steeds 500 mensen per jaar omkomen tijdens het werk.”

De sociale conditionaliteit binnen het GLB moet kwetsbare werknemers, van wie velen migranten en seizoenarbeiders zijn, beschermen tegen wantoestanden. Dat komt volgens de organisatie nu in het gedrang.

Na de demonstratie namen EFFAT en de aangesloten organisaties deel aan een hoorzitting in het Europees Parlement. "Bevordering van eerlijk werk in de Europese landbouw“ was de titel, een organisatie van de Europarlementariërs Camilla Laureti (S&D) en Tom Waitz (Groenen/EFA). Somaglia nam er het woord. Hij noemde het eventuele schrappen van de sociale conditionaliteit een “duidelijke aanval midden in een crisis van de kosten van levensonderhoud, gericht tegen meer dan 12 miljoen landarbeiders die elke dag hard werken om ervoor te zorgen dat er voedsel op ons bord komt.”

Wordt vervolgd

De Europese landbouwministers hebben hun standpunt al bepaald, maar het Europees Parlement moet zijn positie nog vastleggen. EFFAT geeft aan te blijven pleiten bij de Europarlementariërs, de Commissie en de nationale regeringen om de sociale conditionaliteit vast te leggen in de definitieve tekst van het GLB.