Europese Commissie wil Vogel-en Habitatrichtlijn volgend jaar herbekijken

De Europese Commissie zet de deur open voor een herziening van zowel de Vogel- en Habitatrichtlijn als het Natura 2000-kader. Dat doet ze door een ‘review van de natuurbeschermingsrichtlijnen’ als initiatief op te nemen in haar werkprogramma voor 2027. Dat programma geeft jaarlijks een overzicht van de belangrijkste beleidsplannen en wetsvoorstellen die de Commissie wil uitwerken. In 2027 wil de Commissie verder bouwen op eerdere initiatieven om administratieve lasten te verminderen, groeibelemmeringen weg te werken en de internationale positie van Europa te versterken.

De herziening van de natuurrichtlijnen is één van de 23 kerninitiatieven die de Commissie woensdag bekendmaakte. “Het moet uitwijzen of aanpassingen aan het wettelijke kader nodig zijn om de doelstellingen van de richtlijnen op een eenvoudige en doeltreffende manier te blijven verwezenlijken”, aldus de Commissie. Of de herziening daadwerkelijk tot wetswijzigingen zal leiden of beperkt blijft tot niet-wetgevende maatregelen, laat de Commissie voorlopig open. Veel meer details geeft ze namelijk niet, behalve dat het initiatief gepland staat voor het derde kwartaal van 2027.

Vogel-en Habitatrichtlijn onder stress

De plannen komen niet helemaal uit de lucht vallen. Samen met een breder pakket om andere Europese milieuregels te vereenvoudigen, kondigde de Commissie eind 2025 al aan dat ze de Vogel- en Habitatrichtlijn in 2026 zou doorlichten via een 'stresstest'.

Deze evaluatie moet nagaan of de richtlijnen hun doelstellingen voor natuurbescherming op een kostenefficiënte manier verwezenlijken en of er onnodige administratieve lasten kunnen worden verminderd. “Zonder afbreuk te doen aan de ambities en het hoge beschermingsniveau van de richtlijnen”, werd in 2025 onderstreept. Ook woensdag geeft de Commissie in haar werkprogramma mee “te blijven vasthouden aan de Europese klimaatdoelstellingen” en in te zetten op een gezonde natuur.

Europarlementslid Sara Matthieu (Groen) is dan weer niet te spreken over de geplande herziening van de regels. “Die regels houden het Zoniënwoud, de Kalmthoutse Heide, de Hoge Kempen en het Zwin vandaag overeind. Die bossen en heides bestaan nog omdat Europa ze beschermt. Wie aan die bescherming begint te morrelen, zet de toekomst van onze bossen, heide en dieren zoals de otter en de bever op het spel." Ze wijst met een beschuldigende vinger naar de conservatieven en extreemrechts, die "onder het mom van vereenvoudiging in elk beschermd bos een hindernis zien en in elke heide een bouwterrein”. “Wij gaan dit met alle kracht bestrijden”, besluit ze.

Aankondiging is nog geen wetswijziging

Alleen al het opnemen van een herziening in het werkprogramma lokt heel wat reacties uit. De richtlijnen daadwerkelijk aanpassen, zal dan ook niet zonder slag of stoot verlopen. Bovendien heeft de Commissie daarin niet het laatste woord. Als ze in 2027 met effectief met een inhoudelijke wetswijziging komt, moet dat ook nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad van de EU, waarin de lidstaten vertegenwoordigd zijn. Die onderhandelingen kunnen maanden tot jaren duren.