TFA voor het eerst in Europese waternormen opgenomen
nieuwsDe Europese Unie breidt zijn waterkwaliteitsnormen uit in een actualisatie. Zo wordt trifluorazijnzuur (TFA) voor het eerst opgenomen als te reguleren stof en ook duidelijker vastgelegd wanneer sprake is van achteruitgang van een waterlichaam.
Het Europees Parlement en de Raad actualiseert drie richtlijnen om de vervuiling van grond- en oppervlaktewater beter te kunnen terugdringen. Hier vonden ze vorig jaar al een compromis over, maar de actualisatie werd pas vorige week finaal goedgekeurd. Het gaat om de Kaderrichtlijn Water, de Grondwaterrichtlijn en de Oppervlaktewaterrichtlijn (Richtlijn inzake milieukwaliteitsnormen).
De nieuwe regels passen onder meer de lijst van verontreinigende stoffen aan die gemonitord en gecontroleerd moeten worden om de Europese waterkwaliteitsnormen te halen.
Wat zeggen de regels over PFAS?
Voor PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) zal de somnorm in grondwater worden afgestemd met de Drinkwaterrichtlijn, daar is een kwaliteitsnorm voor de som van 20 PFAS vastgelegd. Dit betekent dat toekomstige aanpassingen voor drinkwater automatisch ook voor grondwater gelden. Daarnaast zou ook een kwaliteitsnorm ingevoerd worden voor de som van 4 PFAS die als bijzonder risicovol worden beschouwd voor de menselijke gezondheid en milieu.
Ook voor het oppervlaktewater geldt een somnorm van 25 PFAS. Daar zal trifluorazijnzuur (TFA) voortaan in meegenomen worden. “Bij de volgende herziening moet de Commissie nagaan of TFA al dan niet een aparte milieukwaliteitsnorm moet krijgen”, aldus de Raad en het Parlement. Voor grondwater zit TFA nog niet in de somnorm. Ook daar vinden de Raad en het Parlement dat de Commissie bij een volgende herziening moet bekijken of de stof moet worden opgenomen, rekening houdend met de meest recente wetenschappelijke kennis.
Wat is TFA?
TFA wordt gebruikt als proceshulpstof in onder meer de farmaceutische sector en bij de productie van verf en werkkledij. De stof ontstaat ook als bijproduct wanneer aircogassen in auto’s in de atmosfeer afbreken of wanneer fluorhoudende gewasbeschermingsmiddelen afgebroken worden in de bodem. TFA breekt niet af in het milieu en bleef lange tijd grotendeels onopgemerkt, omdat het om een zeer kleine PFAS-verbinding gaat. Recente studies tonen aan dat de kleine stof inmiddels wijdverspreid in het milieu aanwezig zou zijn.
Wat zeggen de regels over gewasbescherming?
De lijst met te controleren stoffen in oppervlaktewater wordt uitgebreid met werkzame stoffen uit gewasbeschermingsmiddelen, waaronder glyfosaat. Daarbovenop wil de EU ook de cumulatieve impact reguleren met een somnorm. In de somnorm werd glyfosaat niet meegenomen.
Voor grondwater moet de Commissie een lijst opstellen van metabolieten van gewasbeschermingsmiddelen en aangeven of ze relevant zijn of niet, om mee te nemen in de kwaliteitsnormen. Die lijst moet binnen 24 maanden na de inwerkingtreding van de wijzigingsrichtlijn worden vastgesteld.
Achteruitgang van één element, is achteruitgaan volledige waterloop
“Er wordt een definitie van achteruitgang van de toestand van waterlichamen ingevoerd die aansluit bij bestaande rechtspraak van het Hof van Justitie”, aldus de Raad en het Parlement. Nu zal in de Kaderrichtlijn Water expliciet vermeld worden dat de achteruitgang van één kwaliteitselement ook moet worden beschouwd als een achteruitgang van de toestand van het waterlichaam, ook al leidt dit niet tot een lagere klassering van het waterlichaam.
Om projecten met bijvoorbeeld grondverzet bij waterloopbeheer en renaturatie niet te onmogelijk te maken, zijn twee uitzonderingen voorzien. Tijdelijke achteruitgang zonder blijvende impact en achteruitgang door verplaatsing van verontreiniging zonder toename van de totale hoeveelheid worden niet als een inbreuk beschouwd.
Termijnen en naleving
Na publicatie van de definitieve richtlijn in het EU-publicatieblad zullen de lidstaten tot eind december 2027 de tijd krijgen om de nieuwe regels om te zetten in nationale wetgeving. Voor grondwater krijgen ze tijd tot 2039 om een goede chemische toestand te bereiken voor de nieuwe ingevoerde stoffen, met mogelijke verlengingen tot 2045. Voor oppervlaktewater krijgen ze tijd tot 2033, met mogelijke verlenging tot 2039.
Voor zowel grond- als oppervlaktewater kunnen lidstaten de termijnen verder verlengen wanneer natuurlijke omstandigheden maken dat de doelstellingen binnen deze periode niet haalbaar zijn.
