Europa wil bij overheidsaankoop van voeding niet langer alleen naar laagste prijs kijken

Overheidsopdrachten vertegenwoordigen een aanzienlijk deel van de Europese economische activiteit. Jaarlijks besteden overheden in de 27 EU-lidstaten ongeveer 15 procent van het Europese bruto binnenlands product aan overheidsopdrachten. Het gaat onder meer om openbare diensten, infrastructuur en leveringen, maar ook om de aankoop van voeding voor scholen, ziekenhuizen, woonzorgcentra, universiteiten en andere publieke instellingen.

Met het hervormingsvoorstel wil de Europese Commissie de bestaande aanbestedingsregels vereenvoudigen en overheden meer ruimte geven om naast de prijs ook andere criteria, zoals duurzaamheid en maatschappelijke meerwaarde, te laten meewegen.

Minstens 30 procent voor kwaliteit

De beste prijs-kwaliteitsverhouding moet volgens het voorstel de standaard worden bij de gunning van overheidsopdrachten. Daarbij zou minstens 30 procent van de beoordelingsscore naar kwaliteitscriteria moeten gaan. Voor arbeidsintensieve opdrachten loopt dat op tot 50 procent.

Wat precies onder kwaliteit valt, zouden overheden in grote mate zelf mogen bepalen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld milieu- en sociale criteria, innovatie, of Europese herkomst laten meewegen.

“Europa besteedt jaarlijks honderden miljarden euro's aan overheidsaanbestedingen. Dit geld moet effectiever worden ingezet voor Europa”, aldus Stéphane Séjourné, de Franse Europees commissaris voor Industrie. “Met het hervormingsvoorstel maken we een duidelijke politieke keuze: Europees overheidsgeld moet, waar mogelijk, banen, investeringen en kansen in Europa creëren in plaats van de orderportefeuilles van onze concurrenten te vullen.”

Van laagste prijs naar strategische aankoop

Voor de landbouw- en voedingssector kan die koerswijziging belangrijke gevolgen hebben. Biologische producten, nicheproducten of lokale producten zouden zo voortaan een sterkere positie kunnen krijgen bij overheidsopdrachten.

De Europese landbouwkoepel Copa-Cogeca reageert dan ook positief op het voorstel. Volgens de organisatie vraagt de veranderde geopolitieke en economische context om een omslag van de laagste prijs als uitgangspunt naar een meer strategisch aankoopbeleid. "Dit is een positieve koerswijziging van de Commissie voor de landbouw", klinkt het. "Voor landbouwers en landbouwcoöperaties kan deze hervorming een concrete manier bieden om de strategische autonomie van Europa te versterken en ervoor te zorgen dat het geld van de Europese belastingbetaler de eigen Europese productiecapaciteit ondersteunt."

"Overheden kopen aanzienlijke hoeveelheden voeding. Ze spelen daardoor een belangrijke rol bij het in stand houden van een veerkrachtige Europese voedselproductie. Op een moment dat van onze landbouwbedrijven en coöperaties wordt verwacht dat ze op alle niveaus het goede voorbeeld geven, valt de groeiende kloof met verouderde regels voor overheidsopdrachten steeds moeilijker te rechtvaardigen", stelt Copa-Cogeca.

Het voorstel zal in de volgende maanden worden behandeld door het Europees Parlement en bij de lidstaten in de Raad.