Een tegenslag als keerpunt: "De storm leidde tot één van de beste professionele beslissingen uit onze carrière"
Verder na tegenslagOp de avond van de Pukkelpopstorm in 2011 zagen Luc Exelmans en Agnes Jacobs in minder dan een uur tijd hun fruitoogst op vijftien hectare vernield. Wat toen aanvoelde als het einde van hun fruitbedrijf, werd uiteindelijk het startpunt van een volledig nieuwe koers. Niet langer de productie voor de veiling maar eigen verwerking en rechtstreekse verkoop werden de nieuwe pijlers van het bedrijf.
Zomerreeks 2026: Verder boeren na een tegenslag
Boeren weten als geen ander dat ondernemen nooit zonder risico is. Extreme weersomstandigheden, dierziekten, brand of een onverwacht overlijden kunnen een bedrijf van de ene dag op de andere op zijn grondvesten doen daveren. In deze zomerreeks gaan we langs bij Vlaamse landbouwers die zo'n zware tegenslag meemaakten. Ze vertellen hoe ze de klap verwerkten, welke keuzes ze maakten en waarom ze, ondanks alles, bleven geloven in hun bedrijf. Verhalen over veerkracht, doorzettingsvermogen en een passie voor landbouw die sterker blijkt dan de tegenslag
Op 18 augustus 2011 lijkt niets een topoogst nog in de weg te staan van Luc en Agnes. Na maanden hard werken worden ze beloond voor hun inzet met uitzonderlijke grote appelen en peren. Wanneer ze na een hele dag Elstar-appelen plukken rond halfzes ’s avond thuis komen, wordt de lucht in geen tijd heel donker.
Terwijl Agnes even denkt aan haar dochter die op dat moment op Pukkelpop is, ziet ze het weer van kwaad naar erger worden. Uit het niets wordt hun boomgaard plotsklaps getroffen door gigantische hagelstenen. Luc en Agnes kunnen hun ogen niet geloven. Zoiets hebben ze nog nooit meegemaakt. Machteloos kijken ze toe hoe de hagel, gevolgd door zware windstoten, een ravage aanricht. Nog geen uur later is van de veelbelovende oogst nauwelijks iets over. "Alles gebeurde zo plots en zo snel", blikken ze terug. "Terwijl we machteloos naar het tafereel keken, spookte voortdurend dezelfde gedachte door mijn hoofd: dit is het einde van ons bedrijf."
Nadat ze hoorden dat hun dochter veilig was, gingen Agnes en Luc de schade in de boomgaard bekijken. "Pure chaos", herinnert Luc zich. "Bomen lagen om en overal lag ons fruit op de grond. We waren compleet overdonderd, we beseften niet goed wat ons overkwam."
Een ramp
De dagen nadien wordt de omvang van de schade steeds duidelijker. Wanneer de schattingscommissie van het toenmalige Rampenfonds langskomt, volgt de harde bevestiging: de oogst is verloren. “Ondanks deze zware tegenslag hadden we wel nog het geluk dat onze bomen niet onherstelbaar beschadigd waren”, vertelt Luc. “Wij planten onze bomen vrij dicht bij elkaar en houden ze daardoor kleiner. Achteraf bekeken is dat ons geluk geweest, want de lagere bomen vingen veel minder wind dan de hogere. Sommige collega's in de buurt zijn van dat geluk niet gespaard gebleven en moesten volledige percelen heraanplanten."
Wekelijkse markt onder druk, maar boerenmarkten doen het goed
12 januari 2026Naar de markt
In de loods stond nog een voorraad fruit die voor de storm geplukt was. Maar de rest van de oogst was ernstig beschadigd en zou via de veiling voor een habbekrats verkocht worden aan de industrie. Het koppel besloot daarom om hun beperkte opbrengst niet via de veiling af te zetten maar zelf te verkopen op een boerenmarkt, in de hoop er meer aan te verdienen. "Dat was een idee van onze dochter, die in Gent studeerde en daar boerenmarkten had leren kennen", vertelt Agnes. "In Limburg bestonden die toen nog niet. We zijn daarom in andere provincies op zoek gegaan naar een markt waar we met ons fruit terechtkonden. In Oudenaarde bleek nog een plaatsje vrij."
De verplaatsing van een kleine twee uur was niet min, maar ze bleek al snel de moeite waard. De Oost-Vlamingen leren de fruitkwekers uit Sint-Truiden kennen en keren steeds vaker terug naar hun kraam op de markt.
Confituur smaakt naar meer
"Vrij snel vroegen klanten of we ook geen confituur hadden", vertelt Agnes. Ze twijfelde geen moment en ging meteen aan de slag. Zo kon ze ook nog een klein deeltje van het beschadigd fruit van de storm verwerken. Achter een goed recept moest ze alvast niet zoeken. "Mijn ouders hadden vroeger ook een fruitbedrijf. Als enige meisje in het gezin hielp ik mijn moeder heel vaak bij het maken confituur.”
De confituur van Agnes valt in de smaak en al snel breidt ze haar assortiment uit met andere huisgemaakte producten. Vandaag vind je bij Gezond van bij Ons bijna alles wat van fruit gemaakt kan worden: sappen, stroop, siroop, jenever, ingelegd fruit en nog veel meer. Ook mosterd van eigen geteelde bruine en gele mosterdzaadjes maakt Agnes zelf via een ambachtelijke molen. "Als klanten ons vragen of we iets kunnen maken, bekijken we altijd of dat mogelijk is", vertelt ze. Sommige van haar lekkere creaties, zoals de kersen op kriekensap en appelgelei, zijn ondertussen ook erkende streekproducten geworden.
“Beste beslissing die we ooit genomen hebben”
De verkoop op de boerenmarkt bleef niet beperkt tot de noodgedwongen overstap na de storm. Ook het seizoen nadien keerden Luc en Agnes terug naar Oudenaarde. Intussen staan ze er al vijftien jaar, elke zaterdag.
"Toen Agnes na de storm voorstelde om met onze producten naar de markt te trekken, dacht ik alleen maar: hoe gaan we dat er nog bijnemen?", vertelt Luc. "Achteraf bekeken was het de beste professionele beslissing die we ooit hebben genomen. Ik ga nog altijd met veel plezier naar de markt.”
“We halen veel voldoening uit het rechtstreeks contact met de klanten”, vult Agnes aan. “Vroeger zagen we nauwelijks mensen, laat staan de consumenten die ons fruit aten. Nu krijgen we meteen te horen wat ze van onze producten vinden. Dat was bij de veiling helemaal anders. Feedback kregen we zelden, en als die er was, was ze meestal negatief. De kwaliteitsnormen waren er bijzonder streng, waardoor heel wat appels en peren werden afgekeurd of als minderwaardig werden verkocht. Op de boerenmarkt is dat anders. Klanten vinden het helemaal niet erg als een appel of peer kleiner is of een plekje heeft."
Groei van kortekenmarkt, krimp in productie
Naast de boerenmarkt in Oudenaarde verkoopt Gezond van bij Ons vandaag ook op verschillende tuinbeurzen. Sinds zes jaar verkopen Luc en Agnes hun fruit zelfs volledig buiten de veiling. "Dat had verschillende redenen", vertelt Luc. "De combinatie van een grote productie voor de veiling en de verkoop in de korte keten was niet langer haalbaar. Bovendien moesten we noodgedwongen overstappen naar een andere veiling, waar verkoop in de korte keten niet werd toegestaan. Toen hebben we beslist om onze productie af te bouwen en ons volledig toe te leggen op de verwerking en rechtstreekse verkoop."
“Dat was een pijnlijk moment. Want we hebben toen drie hectare fruitbomen moeten rooien", blikt Luc terug. "Maar achteraf bekeken was het opnieuw de juiste beslissing. Ik zat vast in het werk en de problemen. Door kleiner te worden, kregen we meer ademruimte.”
Vandaag liggen de producten van Gezond van bij Ons in een twintigtal hoeveslagerijen en streekproductenwinkels. Daarnaast doen Luc en Agnes ook heel wat toeristische activiteiten. Zo kunnen groepen reserveren voor onder meer rondleidingen, proeverijen of koffie met taart, telkens gecombineerd met een bezoek aan hun hoevewinkel. Ook fietsers kunnen er terecht aan de automaat met hun producten.
Door zelf te verwerken, kunnen we beschadigd fruit vaak nog gebruiken. Hierdoor hebben we minder risico op slechte boerenjaren
Van 15 naar 3 hectare fruit
Naarmate het bedrijf meer afzetkanalen vonden voor de producten, bouwden Luc en Agnes hun fruitproductie stap voor stap af. “We zijn geëvolueerd van vijftien naar nog drie hectare fruit", vertelt Agnes. "De inkomsten uit onze verwerkte producten zijn vandaag vergelijkbaar met wat we vroeger verdienden met de verkoop via de veiling. Bovendien zijn ze veel stabieler. Bij een slecht oogstjaar verlies je als fruitteler al snel een groot deel van je inkomen. Door zelf te verwerken, kunnen we beschadigd fruit vaak nog gebruiken. Hierdoor hebben we minder risico op slechte boerenjaren.”
“Dat bewijst ook dit jaar”, vervolgt ze. “Moesten we nu nog in het systeem zitten van telen, oogsten en naar de veiling brengen zouden we een dik probleem hebben. De producten zijn niet in topvorm door hagelschade en droogte. Alles zou voor een verminderde prijs verkocht worden aan de industrie.”
We kiezen onze variëteiten op basis van de vraag van onze klanten én spreiden de oogst zoveel mogelijk in de tijd.
50 soorten fruit in de speeltuin
De boomgaard van Luc en Agnes telt vandaag meer dan vijftig fruitvariëteiten. Van miniappels voor bloemschikkers tot minder bekende rassen die aansluiten bij de smaak van hun klanten. "Op tuinbeurzen in de buurt van Brussel verkopen we bijvoorbeeld veel Britse Bramley-appels aan expats. In West-Vlaanderen zijn dan weer zoetzure appels erg populair", vertelt Luc.
"Onze boomgaard is eigenlijk een speeltuin geworden", zegt hij. "Sinds we de overstap maakten van de veiling naar de korte keten zijn we helemaal anders gaan denken. We zijn niet langer gebonden aan de rassen die het best verkopen op de veiling of bijvoorbeeld allemaal tegelijk rijp zijn. We kiezen onze variëteiten op basis van de vraag van onze klanten én spreiden de oogst zoveel mogelijk in de tijd. Zo kunnen we het hele seizoen door vers fruit van topkwaliteit aanbieden."
Luc leeft voor fruit dat op het perfecte moment geoogst wordt. Hij stoort zich dan ook aan de manier waarop Belgisch fruit aangeboden wordt in supermarkten. "In Groot-Brittannië liggen appels en peren pas in de rekken wanneer ze perfect rijp zijn. Hier gebeurt dat veel minder. Daardoor eten consumenten soms fruit dat nog niet op zijn best is en zijn ze sneller teleurgesteld”, klinkt het.
Onze job blijft ons prikkelen
Op zoek naar een opvolger
Terwijl Luc zijn creativiteit kwijt kan in de boomgaard, doet Agnes dat in de keuken. "Onze job blijft ons eigenlijk prikkelen", vertellen ze. "We blijven graag nieuwe producten ontwikkelen. Onlangs voegden we bijvoorbeeld perenbalsamico en rozenconfituur toe aan ons assortiment. En ook de markten en tuinbeurzen blijven iets om naar uit te kijken."
Hun enthousiasme doet eerder vermoeden dat ze nog maar pas aan hun ondernemersverhaal zijn begonnen dan dat ze allebei al pensioengerechtigd zijn. "Toch begint de leeftijd al te knagen", zegt Agnes. "We zouden heel graag een overnemer vinden die ons concept verderzet. Het zou jammer zijn als alles wat we de voorbije jaren hebben opgebouwd, zou verdwijnen."
Via Landmobiliteit gingen Luc en Agnes al op zoek naar een geschikte kandidaat. "Er zijn al heel wat geïnteresseerden komen kijken, maar telkens haken ze af op het moment dat de beslissing echt moet worden genomen", vertelt Luc. "Heel spijtig. Want er zit nog veel potentieel in het bedrijf, maar je moet wel bereid zijn om buiten de klassieke krijtlijnen te denken. Veel landbouwers blijven vasthouden aan het vertrouwde model. Nochtans kan verandering veel nieuwe mogelijkheden openen. Als wij één ding opnieuw konden doen, dan was het de overstap naar verwerking en de korte keten tien jaar eerder maken dan de Pukkelpopstorm.”
