"Voedselrevolutie krijgt wereldwijd steeds meer gehoor"

De strijd tegen voedselverspilling krijgt wereldwijd steeds meer gehoor. In Groot-Brittannië worden 'lelijke' producten in aparte stands verkocht, in de VS opent een supermarkt die enkel vervallen producten verkoopt, en in eigen land leveren supermarktketens hun overschotten aan sociale organisaties. Eén van de pioniers in de strijd is de Britse auteur Tristram Stuart, die donderdag in Brussel een lezing houdt.

De cijfers over voedselverspilling die hij in zijn boek ‘Waste. Uncovering the global food scandal’ in 2009 heeft gepubliceerd, zijn intussen alom bekend: een derde van wat wereldwijd geproduceerd wordt, gaat verloren. In Europa en de VS loopt dat percentage zelfs op tot 50 procent.

Volgens Stuart is het voedselaanbod in een land verbonden met het bruto nationaal product van dat land. “Hoe rijker een land, hoe meer het investeert in voedsel als buffer voor tegenslagen. Veel landen beschikken daardoor over een zelfvoorziening van 150 tot 200 procent, zelfs 300 tot 400 procent als je de productie van veevoeder meerekent”, stelt hij in een interview met MO magazine. “Maar zo’n grote buffer is contraproductief: een surplus van die grootte is niet nodig voor het vrijwaren van de voedselzekerheid en legt bovendien een te grote druk op het milieu.”

Om bewustzijn te creëren over het probleem, organiseert Stuart in grote steden publieke banketten, bereid met voedsel dat door supermarkten of restaurants werd weggesmeten of na de oogst op de akkers achterbleef. Zo werd al een ‘Feeding the 5000’-diner geserveerd in Nairobi, Amsterdam, Lissabon en Sidney, en wordt er binnenkort één georganiseerd in New York en Brussel.

Die bewustwording is volgens Stuart zo belangrijk, omdat de consument de macht bezit om de voedingsindustrie te veranderen. “Wij hebben macht. Door te laten weten dat we het niet oké vinden dat er zo veel verspild wordt en te tonen dat we bereid zijn groenten en fruit te eten die niet conform de huidige schoonheidseisen zijn, kunnen we de industrie tot verandering dwingen.”

Dat zijn boodschap steeds meer gehoor krijgt, blijkt uit de initiatieven die onder meer in zijn eigen land al genomen worden. In Groot-Brittannië bestaat een netwerk van vrijwilligers die resten van groenten en fruit verzamelen die op de akkers achterblijven na de oogst, en worden in verschillende supermarkten ‘lelijke’ groenten en fruit verkocht in aparte rekken.

In de VS wordt binnenkort zelfs een supermarkt geopend die alleen ‘vervallen’ producten aanbiedt, en in Griekenland mogen winkels sinds 1 september producten aanbieden die hun ‘best gebruiken voor’-datum naderen of net overschreden hebben, tegen sterk verminderde prijzen. In eigen land ten slotte werken Delhaize en Colruyt samen met sociale organisaties, die overschotten opnemen en aanbieden aan hun bezoekers.

Deze initiatieven ten spijt, is Stuart ervan overtuigd dat een mentaliteitswijziging de enige echte oplossing vormt. “De doeltreffendheid van de maatregelen hangt immers af van wat een samenleving aanvaardbaar acht. Pas als we voedsel beschouwen als iets van onschatbare waarde, zullen we er op een andere manier mee omgaan.” Donderdag 7 november houdt Stuart op vraag van 11.11.11. hierover een lezing in de KVS in Brussel. Meer info en inschrijvingen op www.11.be/debat. Het volledige interview met Stuart in MO lees je hier.