Verkoop diergeneeskundige antibiotica zakt naar recordlaagte
nieuwsIn 2025 daalde de verkoop van antibacteriële diergeneesmiddelen met 13 procent tot een nieuwe recordlaagte. Daarmee komt de sector met een jaar vertraging op een zucht van de vooropgestelde reductie van 65 procent ten opzichte van 2011. Dat blijkt uit het 17de BelVet-SAC-rapport over het antibioticagebruik bij dieren in België. Ook verschillende andere indicatoren evolueren in positieve richting, al blijft het gebruik van quinolones-antibiotica bij braadkippen een aandachtspunt.
Antibioticumresistentie vormt een bedreiging voor de volks- en de diergezondheid. Zowel nationaal als internationaal worden heel wat inspanningen geleverd om de werking van antibiotica te vrijwaren. “De verkoops- en gebruiksindicatoren van antibacteriële diergeneesmiddelen vertonen in 2025 over het algemeen positieve resultaten”, stelt het 17de BelVet-SAC-rapport, opgemaakt door het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) en AMCRA, het kenniscentrum inzake antibioticumgebruik en -resistentie bij dieren.
De verkoop van antibacteriële middelen in 2025 bereikte een recorddieptepunt van 51,4 mg/kg biomassa, een daling van bijna 13 procent ten opzichte van 2024. Daarmee werd de dalende langetermijntrend voortgezet. Zo komt de totale vermindering sinds 2011 op 64,9 procent te staan, waarbij de doelstelling voor 2024 (65%) met één jaar vertraging vrijwel is bereikt. “Ook vormt het een belangrijke stap richting de voorgestelde doelstelling van -70 procent tegen 2030”, aldus het rapport.
De gerapporteerde verkoop van antibacteriële middelen omvatten zowel de farmaceutica als de antibacteriële premixen. Deze laatste nam in 2025 af met 22,6 procent, wat de totale reductie van de verkoop van antibacteriële premixen sinds 2011 op 91,5 procent brengt. “Hoewel de doelstelling om tegen eind 2026 volledig te stoppen met de productie van antibacteriële premixen nog een aanzienlijke laatste inspanning vergt, lijkt dit wel binnen bereik”, klinkt het.
Doelstellingen dienen in eerste plaats als instrument om een operationeel kader te creëren voor duurzame reducties, en niet zozeer als doel op zich
"In afwachting van de inwerkingtreding van de nieuwe doelstellingen voor 2030, blijkt uit de resultaten voor 2025 dat doelstellingen in de eerste plaats dienen als instrument om een operationeel kader te creëren voor duurzame en verantwoorde reducties, en niet zozeer als doel op zich", stellen AMCRA en FAGG in het rapport. "De inzet voor reducties kan al resultaten opleveren, onafhankelijk van de doelstellingen. Tegelijk moet worden benadrukt dat dierenwelzijn belangrijk blijft en dat een blijvende focus op ziektepreventie en beheersmaatregelen essentieel is. Dit zijn belangrijke lessen voor toekomstige discussies over het beleid rond het gebruik van antibacteriële middelen bij dieren."
Minder goed rapport voor quinolones
De resultaten voor quinolones, een groep krachtige breedspectrumantibiotica, waren minder positief. De doelstelling om de verkoop van quinolones tegen eind 2024 met 75 procent te verminderen ten opzichte van 2011, werd ook in 2025 net niet gehaald. Vorig jaar lag het gebruik 74,6 procent lager dan in 2011. Met het oog op de beoogde reductie van -90 procent tegen 2030 toont het resultaat van 2025 aan dat er “dringend nood is om de onderliggende oorza(a)k(en) aan te pakken”. Dit zou volgens het rapport het aanhoudende gebruik van flumequine bij braadkippen zijn.
“Gelukkig bleef de verkoop van colistine in 2025 ruim onder de grenswaarde van één mg/kg biomassa”, klinkt het verder. De verkoop eindigde op 0,63 mg/kg biomassa, een daling van 8,9 procent ten opzichte van 2024. “Bovendien werd de laatste nationale doelstelling gehaald: het bereiken van een maximaal percentage van één procent alarmgebruikers, in vrijwel alle categorieën”, klinkt het. "Enkel de vleeskalveren, waar nog steeds 2,6 procent van de bedrijven langdurige of herhaaldelijke hoge gebruikers blijken te zijn. Dit is evenwel een daling (3,7 %) ten opzichte van 2024."
Pluimveesector
De pluimveesector was de enige sector die in 2025 een stijging vertoonde, zij het zeer licht (+ 0,4 %). Sinds 2018 werd wel reeds een vermindering van 55 procent gerealiseerd. "In 2025 behaalde 81,5 procent van de bedrijven in alle categorieën een groene benchmarkkleur, en slechts drie procent een rode benchmarkkleur", klinkt het. De belangrijkste uitdagingen voor de pluimveesector zijn van kwalitatieve aard: het structureel terugdringen van het gebruik van quinolones bij braadkippen en van colistine bij leghennen. Deze laatste nam in 2025 86 procent van alle behandeldagen bij leghennen voor zijn rekening. Het gebruik van quinolones was verantwoordelijk voor negen procent van alle behandeldagen bij braadkippen.
Varkenssector
Volgens het rapport was 2025 over het geheel genomen een opmerkelijk jaar van verdere afname van het gebruik van antibacteriële middelen bij varkens. “De sector toont zich vastberaden om zijn verantwoordelijkheid op te nemen en verdient lof voor het voortzetten van het goede werk”, klinkt het.
Het totale gebruik bij varkens daalde in 2025 verder met 16 procent ten opzichte van 2024, leidend tot een vermindering van 56,2 procent sinds 2018. Verder bevonden in 2025 meer dan zes op de tien varkensbedrijven zich met al hun varkenscategorieën in het groene benchmarkgebied. Het aandeel gebruikte tonnen antibacteriële middelen, door varkenscategorieën met een rode benchmarkkleurscore, daalde ook aanzienlijk, van 22 procent in 2024 tot 10,5 procent.
Vleeskalveren
De vleeskalversector realiseerde in 2025 opnieuw een bescheiden reductie (-2,5%) van het gebruik van antibacteriële middelen ten opzichte van 2024. Sinds 2018 werden dalingen van ongeveer 40 tot 45 procent gerealiseerd. “Het is bemoedigend dat het percentage vleeskalverenbedrijven met een groene benchmarkkleurscore is gestegen tot 71 procent”, stelt het rapport. Maar het gebruik van antibacteriële middelen in deze sector blijft structureel hoog. “De sector zelf geeft aan dat verdere vooruitgang in de komende jaren zichtbaar zal worden”, klinkt het.
Melk- en vleesvee
In hun tweede volledige jaar van nationale, wettelijk verplichte dataverzameling wijzen de resultaten voor melk- en vleesvee opnieuw op een laag en dalend gebruik van antibacteriële middelen. “Maar de resultaten worden overschaduwd door onzekerheid over de nauwkeurigheid en volledigheid van de gegevens”, klinkt het. “De prioriteit van de sector ligt dan ook in het dringend en doortastend aanpakken van dit probleem. Nauwe samenwerking met de bevoegde autoriteiten is aangeraden.”
AMCRA en FAGG besluiten dat een blijvende samenwerking en inzet van alle stakeholders van essentieel belang zullen zijn om de noodzakelijke reducties binnen alle diercategorieën verder te stimuleren. "Sensibilisering en ondersteuning zijn daarbij aangewezen, en uitgebreide controles kunnen noodzakelijk zijn", luidt het. "Het is ook van cruciaal belang dat alle stakeholders gezamenlijk de verantwoordelijkheid dragen om ervoor te zorgen dat de verzameling, verwerking, analyse en rapportering van deze nieuwe gegevens beheersbaar blijven, ook al zal dit veel tijd en middelen vergen."
Beeld: Inagro
