Wereldwijde vleesconsumptie verviervoudigd op 60 jaar tijd
nieuwsWe eten wereldwijd vier keer meer vlees en zes keer meer kip dan 60 jaar geleden. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het wereldvoedselagentschap FAO. Verwerking van gevogelte vertoonde de meest uitgesproken groei. Gevolgd door eieren en varkensvlees, die allebei bijna verdubbelden. Rundvlees bleef in veel regio's stabiel of daalde.
Het FAO-rapport evalueert de bijdrage van de veeteeltsector aan voedselzekerheid, duurzame agrovoedingssystemen, voeding en gezonde eetgewoonten. Productiesystemen van alle schaalgroottes zijn erin opgenomen. Dat gaat van gemengde tot gespecialiseerde veehouderijen. Komen ook aan bod: weidesystemen en nomadische veeteelt, net als het fokken van en de jacht op wilde dieren.
Vogels, zoogdieren en insecten
Wat blijkt? Het wereldwijde aanbod van voedsel van vogels, zoogdieren en insecten wordt voornamelijk aangevoerd door eieren, pluimvee en varkensvlees. Het behoorde de afgelopen 60 jaar tot een van de snelst groeiende onderdelen van de landbouwsector. Verwerking van gevogelte vertoonde ongeveer een vervijfvoudiging. Specifiek voor kip spreken we over een zesvoud.
In 2022 bereikte de wereldwijde productie 361 miljoen ton vlees, een stijging ten opzichte van ongeveer 71 miljoen ton in 1961. De melkproductie steeg van 342 miljoen ton naar 930 miljoen ton. Eieren kennen een nog meer spectaculaire groei: van 15 miljoen ton naar 94 miljoen ton.
De gegevens over de consumptie van insecten blijven beperkt; de meeste informatie is afkomstig uit Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Uit de beschikbare schattingen blijkt dat ongeveer 1 900 soorten als voedsel worden geconsumeerd.
Hippe kip
Dat kip zo populair is, ook in Vlaanderen, heeft volgens VLAM een veelvoud aan redenen. “Kip heeft meerdere troeven: het is wit vlees en dat heeft een goede gezondheidsreputatie. Het is makkelijk te bereiden en laat veel soorten bereidingen toe. Het is betaalbaar en spreekt zeer veel groepen aan, zowel qua leeftijd, etniciteit en gezondheidsprofiel”, zegt Liliane Driesen van VLAM.
De cijfers liegen er niet om. De gemiddelde Belg eet jaarlijks 9,40 kilo kip. De trend is stijgend: in 2016 at de Belg gemiddeld ‘slechts’ 7,65 kilogram kip, wat beduidend meer is dan de andere vleessoorten.
Azië eet minder dierlijk, maar produceert het meest
Europa is slechts de tweede grootste producent van voeding afgeleid van landdieren. Azië is momenteel de grootste producent van dit type voeding, al is dat voornamelijk te wijten aan de grote bevolking. Het dierlijk aanbod per hoofd van de bevolking is het hoogst in Noord-Amerika. Hoewel Azië de grootste producent is in absolute cijfers, is de dierlijke productie per capita relatief laag. In Sub-Sahara Afrika is het aanbod per hoofd van de bevolking grotendeels gestagneerd, met slechts beperkte stijgingen in bepaalde landen, zoals melk in Kenia en gevogelte in Zuid-Afrika.
Dat de dierlijke productie in sommige werelddelen beperkt blijft, is volgens de FAO in geen beperkte mate te wijten aan voedselverlies en -verspilling. Naar schatting gaat een derde van al het wereldwijd geproduceerde voedsel verloren of wordt het verspild, ongeveer 14 procent behoort tot de TASF-groep. Verliezen houden vaak verband met de bederfelijke aard van deze producten, ontoereikende koelketen-infrastructuur en slechte temperatuurregeling. Dit is vooral het geval in lage- en middeninkomenslanden, waar de consumptie van voedsel van dierlijke oorsprong relatief laag blijft.
Ongezonde versus gezonde dierlijke producten
De FAO wil met de studie ook in kaart brengen welke rol de dierlijke sectoren kunnen spelen voor gezondheid, duurzaamheid, voedselveiligheid en -beschikbaarheid. Hoewel informatie over de voedselomgeving per regio sterk beperkt blijft, maakt de organisatie uit de gegevens op dat vlees en zuivelproducten met een hoger vetgehalte vaak beter toegankelijk en betaalbaarder zijn dan gezondere alternatieven. Het rapport wijst ook op de verschillen in nationale wet- en beleidsdocumenten. Landen met een hoog en hoger middeninkomen richten zich op het waarborgen van voedselveiligheid en -kwaliteit en het reguleren van de marketing. Terwijl landen met een laag en lager middeninkomen prioriteit geven aan het stimuleren van de productie, het verbeteren van de beschikbaarheid, en het verlagen van de prijzen om de betaalbaarheid en zelfvoorziening te vergroten. Kortom : gezonde en duurzame voeding blijft vooral een bezigheid voor de rijkere landen.
Veehouderij nuttig waar akkerbouw niet kan
Hoewel de dierlijke sectoren de afgelopen jaren een eerder negatieve connotatie hebben gekregen tegenover plantaardige voeding, verduidelijkt de FAO dat de veehouderij wel degelijk een belangrijke rol speelt in het wereldvoedselsysteem. “Vele veerassen en -soorten op onze planeet kunnen gedijen in een breed scala aan omgevingen, met name in gebieden die minder geschikt of ongeschikt zijn voor de akkerbouw. Ze dragen bij aan een grote verscheidenheid aan gezonde voedingspatronen,” volgens Godfrey Magwenzi, adjunct-directeur-generaal van de FAO, en Máximo Torero, hoofdeconoom van de FAO.
Vele veerassen en -soorten op onze planeet kunnen gedijen in een breed scala aan omgevingen, met name in gebieden die minder geschikt of ongeschikt zijn voor de akkerbouw
De rol van de veehouderij is echter niet vrijblijvend. Volgens Magwenzi staat de sector voor sterke uitdagingen. Enerzijds is er de milieudruk: op veel plaatsen ter wereld gaat veehouderij gepaard met ontbossing en niet-duurzaam gebruik van land en water. Ook de uitstoot van broeikasgassen blijft een probleem. Bovendien zijn er veel regio’s waar de veehouderij productiever en diervriendelijker kan. Tot slot kan slecht beheer ook een rol spelen in de gezondheidscrisis, bijvoorbeeld door het verspreiden van dier- en voedingsziekten en antimicrobiële resistentie door antibioticagebruik. De Belgische veehouderij heeft zijn antibioticagebruik fors teruggedrongen, maar dat geldt niet voor de hele wereld.
