Dancing of kippenstal? Onderzoek ziet gelukkigere kippen met kleurlampen
nieuwsGroene, paarse en roze kleurspots en duizenden chickies op een rij: neen, dit is niet de Carré of Versuz, maar wel de revolutionaire pluimveestal van Wageningen Universiteit WUR. Onderzoeker Ingrid De Jong onderzocht of kleurlampen het geluk van leghennen en vleeskuikens kunnen beïnvloeden. Wat blijkt? De dieren verkiezen een lampenbuffet met diverse lichtsterktes en kleuren.
Kippen houden van variatie in hun verlichting. Dat blijkt uit het publiek-private onderzoek FunctiLight van WUR en lichtbedrijf Signify. Scharrelen en eten doen de kippen het liefst in een ruimte met meer licht. Wanneer ze rusten zoeken ze, net als mensen, de donkerte op. Volgens de onderzoekers kan men met aangepaste verlichting het leven in een pluimveestal dus aangenamer maken.
Kippen zien wat wij niet zien
De kleurenpracht binnen de proefstal staat in schril contrast met de huidige, gangbare kippenstal. Die zijn meestal relatief donker, met een uniforme verlichting van minimaal 20 lux. Net voldoende licht om te lezen, verduidelijkt senior-onderzoeker Ingrid De Jong. Voor kippen is dat niet te donker. Zij zien licht op een andere manier dan mensen. Licht binnen het UV-spectrum dat wij niet kunnen zien, is voor hen zichtbaar. Zo kan een kip die er voor ons egaal wit uitziet, door een kip worden waargenomen als gevlekt.
Om de lichtvoorkeur van kippen te leren kennen, gaven de onderzoekers jonge leghennen en vleeskuikens allerlei lichtopties. “We varieerden met intensiteit, kleur en met de toevoeging van UV-licht, dat in standaard ledverlichting niet aanwezig is en ook door ramen vaak wordt weggefilterd”, duidt De Jong.
Elke activiteit vraagt ander licht
De vleeskuikens konden zich vrij voortbewegen tussen vier even grote ruimten, identiek op alle vlakken behalve het licht. Elk dier koos een andere ruimte gebaseerd op de activiteit dat het wilde uitvoeren. Om te rusten bijvoorbeeld kozen de kuikens voor het minst felle licht van 5 lux. Eten en drinken deden ze het liefst bij het felste licht van 1000 lux (zo sterk als een bewolkte dag). “Het klinkt heel logisch dat kippen variatie kiezen, maar het was nog nooit aangetoond’, zegt De Jong.
Opvallend: het al dan niet toevoegen van UV-licht veranderde niets aan de voorkeuren. Geen enkele kip, wit of bruin, legkip of vleeskip, toonde een specifieke voorkeur voor UV.
Nog opvallend: de allerjongste kuikens kozen voor het felste licht en hadden een voorkeur voor groen licht. De onderzoekers vermoeden dat groen licht gelinkt is aan het licht in de bossen, waar kippen oorspronkelijk leven.
Het opvallendste resultaat voor de onderzoekers was dat de kuikens, ook de leghennetjes, kozen voor variabel licht, afhankelijk van de activiteit.
Praktisch toepasbaar?
Deze resultaten zijn nog niet wijd getest. Op één uitzondering na zijn er nog geen praktijktests gebeurd bij echte bedrijven. Volgens de onderzoekers maakt de vogelgriep het heel moeilijk om dit te organiseren. Bovendien zou dit experiment niet vanzelfsprekend zijn voor kippenhouders. “Pluimveehouders willen geen donkere plekken in hun stal”, vertelt De Jong. “Want ze zijn bang dat de kippen daar dan gaan rusten en het strooisel daar slecht wordt. Of dat ze juist te veel worden aangetrokken door lichte plekken.”
Een andere grote angst van kippenboeren is pikgedrag. Als dit voorkomt zullen veel pluimveehouders de lichtintensiteit omlaag draaien, omdat dit zo'n gedrag afremt. “Maar wij zagen geen toename van pikgedrag bij de opfokhennen”, zegt De Jong. “Wij denken dat de variatie in licht ook een positief effect kan hebben, maar dat zie je pas in de legperiode. Daarvoor moeten we het onderzoek doortrekken tot in de legperiode, dat hebben we nog niet gedaan.”
Vervolgonderzoek nodig
Het bedrijf dat instemde voor een rol als testlocatie, was een vleeskeukenbedrijf met één ster van het Beter Leven-keurmerk. Die resultaten waren hoopvol: kuikens bewogen zich op eigen houtje naar het licht dat paste bij hun gedragingen, waardoor activiteit en rustgedrag beter gescheiden bleven. De onderzoekers noteren zo een toename in het welzijn.
WUR stelt dat vervolgonderzoek bij andere bedrijven wel nodig blijft. Zo meldt onderzoekspartner en fabrikant van stalverlichting Signify dat dieren dichtbij hun slachtgewicht bij warm weer allemaal richting de donkere plekken kruipen, wat tot door de ophoping van dieren tot verstikking kan leiden. “Idealiter neem de boer dus ook weersomstandigheden mee bij de lichtafstelling in de kippenstal”, aldus het bedrijf.
Bron: WUR, Eigen berichtgeving
