Worden onze antibiotica minder doeltreffend door voedselafval?
nieuwsOnze antibiotica kunnen minder doeltreffend worden door voedselverlies en -verspilling. Dat blijkt uit een studie van wereldvoedselorganisatie FAO. Antimicrobiële resistentie is het fenomeen waarbij bacteriën minder gevoelig worden voor medicijnen. Toegeschreven aan overmatig gebruik van antibiotica bij mensen, maar ook bij landbouwdieren. Dat gebeurt slechts uitzonderlijk bij ons, maar is wel gangbaar wereldwijd. Nu blijkt ook voedselafval een belangrijke katalysator voor dit probleem.
De laatste jaren wordt er zowel in de landbouw als in de humane geneeskunde sterk ingezet op het terugdringen van antimicrobiële resistentie. Preventief gebruik van antibiotica bij landbouwdieren is vandaag in België verboden. Antibiotica worden enkel nog gericht en onder strikte voorwaarden ingezet, voornamelijk bij zieke dieren.
Maar die les is nog niet in alle landen geleerd. Wereldwijd blijft antibioticagebruik bij landbouwdieren stijgen. In 2025 voorspelde FAO dat antibioticagebruik bij vee tegen 2040 met zo’n 29,5 procent zal toenemen.
Soms meer dan in rioolslib of varkensmest
Opmerkelijk is dat nu ook voedselverlies en -verspilling veel sterker blijken toe te dragen aan antibioticaresistentie dan aanvankelijk gedacht. Voedselafval kan een reservoir zijn voor resistente bacteriën en resistentiegenen. Zo bevordert dat dus ook het voortbestaan van microben en genen die resistent zijn tegen bestaande antimicrobiële middelen. Studies uitgevoerd op monsters van keukenafval, voedselafval op scholen en in ziekenhuizen tonen hoge concentraties aan van genen die resistent zijn tegen een breed scala aan antibiotica.
Sommige studies toonden zelfs een grotere hoeveelheid resistente genen aan in voedselafval dan in rioolslib of varkensmest. Vooral voedselafval van dierlijke oorsprong, zeker visafval, brengt een behoorlijk risico met zich mee. Volgens de onderzoekers wijst dat op het belang van snelle inzameling en beheersing van voedselafval.
Hoe correct verwerken?
Ook compostering kan, afhankelijk van het proces, resistentiegenen verminderen of net verhogen. Volgens de auteurs is het dus zeer belangrijk om de composteringsprocessen te optimaliseren en eventueel te behandelen met hoge temperaturen. Anaerobe vergisting is een voorbeeld van een proces dat antimicrobiële resistentie kan verminderen. Dit proces gebruikt men bij de productie van biogas.
Maar in de meeste landen belandt een groot deel van het voedselafval op stortplaatsen. Een bijkomend risico is dat voedselafval op deze stortplaatsen vermengd kan worden met chemisch afval uit industriële, agrarische en medische bronnen. Deze mix vergroot ook de verspreidingsrisico's als aaseters en trekvogels hun weg vinden naar de afvalberg, of als er verontreiniging plaatsvindt in oppervlakte- of grondwaterbronnen.
Het rapport stelt overigens dat het nog onvoldoende gegevens heeft uit de lage- en middeninkomenslanden. Daar is het gebruik van antimicrobiële middelen minder gereguleerd dan in Europa en zal het naar verwachting de komende jaren toenemen. Bovendien dringen de auteurs aan op meer onderzoek naar resistentie tegen antischimmelmiddelen.
Lees de volledige studie hier.
Bron: Eigen berichtgeving
