Deens onderzoek vindt geen link tussen Bovaer en sterfte: "Verder onderzoek nodig"

In het najaar van 2025 doken er in Denemarken getuigenissen op van melkveehouders die gezondheidsproblemen en een lagere melkproductie vaststelden bij hun melkkoeien nadat ze Bovaer kregen toegediend. De producent van het additief, DSM-Firmenich, verdedigde zich door te stellen dat het middel in meer dan 25 landen al drie jaar lang wordt gebruikt door duizenden boeren en dat zonder problemen. De zieke runderen waren echter wel een feit, en dus lanceerde de Deense universiteit van Aarhus een onderzoek.

Geen bewijs pro of contra

Dit grootschalige onderzoek bij 73 Deense veehouderijen vindt geen link tussen de zieke dieren en Bovaer, al slaagt men er ook niet in om het tegendeel te bewijzen. “Binnen onze data zien we geen duidelijke invloed van Bovaer op de productie, ziektegraad of sterfte”, zegt onderzoeker Niels Basian Kristensen. “Maar het is belangrijk om te benadrukken dat de onderzochte kuddes sterk variëren. We slagen er niet in om alle praktische uitdagingen die de landbouwers ervaren hebben in beeld te brengen."

Kristensen wijst er ook op dat niet elke zieke koe zichtbaar is in de datasets waarover ze beschikken. Dieren die niet behandeld zijn met medicatie, zijn in de registers als gezond opgenomen.

Een tweede ‘maar’ is dat de studie slechts over een beperkte tijdspanne van drie maanden heeft plaatsgevonden, en slechts berust op data van runderbeslagen waar Bovaer reeds is geïntroduceerd. Er ontbreekt dus een controlegroep waarbij een kudde voor, tijdens en na de introductie van Bovaer wordt opgevolgd.

Is Bovaer nu schadelijk of niet?

Volgens de onderzoekers is het mogelijk dat Bovaer onterecht wordt gelinkt aan problemen zoals een lagere melkgift. Bij veel kuddes is het additief tijdens de herfstmaanden in het voer geïntroduceerd. Dat is een periode waarin de melkgift traditioneel afneemt. De studie toont zelfs aan dat de herfstdip in de nationale melkproductie in 2025 niet groter, maar kleiner was dan eerdere jaren. “Het is hoe dan ook moeilijk om te zeggen in welke mate de verminderde melkgift aan Bovaer te wijten zou zijn, en in welke mate aan het weer", stelt Kristensen.

Hoewel de onderzoekers dus geen duidelijke link vinden tussen Bovaer en de gezondheidsproblemen, benadrukt Kristensen dat het tegendeel evenmin is bewezen. “Het is niet omdat we geen duidelijke link zien in onze data, dat ze daarom niet bestaat”, zegt Kristensen. De onderzoeker wijst erop dat de ervaringen van de veehouders hoe dan ook serieus moeten worden genomen. “Er zijn tal van gevallen waarbij we de melkveehouders gelijk moeten geven dat ze vreselijke zaken hebben meegemaakt. Maar de data tonen geen duidelijk oorzakelijk verband, en dat maakt de zaak complex.”

Veranderde melksamenstelling

Waar de onderzoekers wel een duidelijke tendens zagen, was in de melksamenstelling. Het onderzoek bekeek de gehaltes eiwit, urea en 3-hydroxybutyraat. Dat laatste is een belangrijke indicator voor de gezondheid van melkvee. Ook hier zijn meerdere verklaringen mogelijk. “We weten niet of Bovaer de samenstelling van de melk aantast, of de nauwkeurigheid van onze analyse-resultaten”, zegt Kristensen.

Kristensen verduidelijkt dat de wetenschappelijke modellen om melk te analyseren zijn afgestemd op runderen die geen Bovaer gebruiken, en dus is er een mogelijkheid op fouten.

Hebben we dus duidelijkheid over Bovaer? Neen. Het verband is niet bewezen, het tegendeel ook niet. De onderzoekers pleiten om het middel verder te onderzoeken, op grotere schaal en met controlegroepen waarbij kuddes voor, tijdens en na de introductie van Bovaer worden opgevolgd.