Ligt zwavelrijk rantsoen aan basis van Deense problemen met Bovaer?
nieuwsDe problemen die Deense melkveehouders recent ondervonden bij het gebruik van methaanremmer Bovaer kan wellicht gelinkt worden aan een rantsoen met een hoog zwavelgehalte. Dat zou leiden tot een hoger risico op stofwisselingsstoornissen bij melkvee, zo concludeert een innovatiebureau uit Denemarken na een onderzoek bij 200 grote melkveebedrijven.
In het najaar van vorig jaar doken er in Denemarken plots allerlei getuigenissen op van melkveehouders die gezondheidsproblemen en een lagere melkproductie vaststelden bij hun melkkoeien nadat ze Bovaer kregen toegediend. Het gebruik van het middel werd sinds 1 oktober 2025 verplicht in het land om de methaanuitstoot bij runderen te verminderen.
De producent van het additief, DSM-Firmenich, verdedigde zich door te stellen dat het middel in meer dan 25 landen al drie jaar lang wordt gebruikt door duizenden boeren en dat zonder problemen. Daarop voerde SEGES Innovation, een onafhankelijk onderzoeksbureau, een onderzoek uit bij 200 grote melkveebedrijven om te kijken of er verbanden waren tussen het voederrantsoen, het gebruik van Bovaer en eventuele problemen die zich voordoen bij de runderen.
Wat is Bovaer?
Bovaer is een voederadditief dat aan het rantsoen van runderen wordt toegevoegd om de uitstoot van methaan te verminderen. Het middel werkt in op de enzymen in de maag van de koe die verantwoordelijk zijn voor de productie van het broeikasgas. Volgens de fabrikant DSM-Firmenich, die een patent heeft op de werkzame stof 3-NOP, vermindert het supplement de methaanuitstoot van melkvee gemiddeld met 30 procent en tot 45 procent bij vleesvee. Het additief kan zo bijdragen aan een significante en directe vermindering van de broeikasgasemissie in de veehouderij.
Koolzaad als boosdoener?
Alle bedrijven die werden meegenomen in het onderzoek hadden vooraf verklaard dat ze bij de start met Bovaer geen veranderingen hadden doorgevoerd in het rantsoen voor hun vee. In totaal analyseerden de onderzoekers 92 rantsoenparameters, waaronder nutriënten, mineralen, vitaminen en eiwit. Die analyse bracht aan het licht dat het zwavelgehalte van het rantsoen significant hoger ligt bij bedrijven die hadden aangegeven voeder- en stofwisselingsstoornissen vast te stellen bij hun runderen.
Zwavel komt vooral voor in koolzaad en koolzaadschroot en vertegenwoordigt doorgaans 50 tot 60 procent van het totale zwavelgehalte in het rantsoen wanneer koolzaad het belangrijkste eiwitbestanddeel is, zo staat in het rapport van de onderzoekers te lezen. In rantsoenen met een hoog aandeel kuilmaïs kan zelfs meer dan 70 procent van de zwavel afkomstig zijn van koolzaadproducten.
Combinatie van zwavel en waterstof
“Analyse van de data, in combinatie met praktijkwaarnemingen van symptomen bij koeien, leidt ons tot de hypothese dat Bovaer in combinatie met een hoog zwavelgehalte direct of indirect kan bijdragen aan de gezondheidsproblemen die melkveehouders hebben gemeld”, klinkt het. Volgens de onderzoekers verhoogt Bovaer de beschikbaarheid van waterstof in de pens, terwijl koolzaadproducten zwavel aanvoeren. De combinatie van waterstof en zwavel kan leiden tot de vorming van waterstofsulfide, een gas dat giftig is voor zowel koeien als mensen.
Toch houden de onderzoekers nog een slag om de arm. “Er is weinig wetenschappelijke literatuur beschikbaar over metingen van waterstofsulfide bij koeien die gevoederd worden met Bovaer en zwavel- of koolzaadproducten. Daardoor is het niet met zekerheid vast te stellen of dit de werkelijke verklaring is voor sommige problemen die zijn waargenomen op bepaalde bedrijven”, luidt het.
Vervolgonderzoek op komst
SEGES Innovation adviseert veehouders die uitsluitend koolzaadproducten als eiwitbron gebruiken, wel te wachten met het voederen van Bovaer tot het najaar van 2026. Een alternatief is om koolzaadproducten al dan niet voor een deel te vervangen door soja. In het voorjaar van 2026 zal de universiteit van Aarhus een vervolgonderzoek opstarten, specifiek naar de interactie tussen Bovaer en zwavelrijke voederstromen. Dat kan wellicht meer inzicht geven in het probleem.
Bron: Eigen berichtgeving / Nieuwe Oogst
