"Retail krijgt onterecht schuld van landbouwcrisis"

De Europese retailsector vindt dat ze onterecht de zwartepiet krijgt toegeschoven voor de huidige crisis in de Europese landbouw. Boeren produceren te veel, zo vindt koepel Eurocommerce, en ze produceren nog meer als de prijzen laag zijn. Niet de supermarkten maar de boeren zelf zijn dus verantwoordelijk voor de crisis. “De crisis in de melk- en veewereld is structureel en komt door boeren die hun productie opvoeren, in sommige landen met meer dan 20 procent, op een moment dat de prijzen in elkaar klappen en de vraag gering is.” 

De Europese koepel voor de detail- en groothandel, Eurocommerce, heeft een vlijmscherpe analyse klaar over de crisis in de veehouderij. “De afgelopen weken werd verschillende keren gesuggereerd dat er een verband bestaat tussen de crisis in de landbouw en de manier waarop verderop in de keten zaken worden gedaan”, zo klinkt het. “Dat legt een verband dat op geen enkele manier ondersteund wordt door de feiten. Winkeliers zijn een makkelijk doelwit, maar niet het juiste doelwit als het gaat om het vinden van een zondebok voor een crisis die intern speelt in de agrarische markt”, aldus Eurocommerce.

De Europese groothandel en retail is goed voor 5,4 miljoen bedrijven met 28,8 miljoen werknemers, die samen 8,73 triljoen euro aan omzet draaien. Meer dan 90 procent van die bedrijven telt minder dan tien werknemers, zo blijkt uit de cijfers van Eurocommerce. Dat die handel, en dan vooral de supermarkten, de schuld krijgt van de crisis in de veehouderij is bij Eurocommerce in het verkeerde keelgat geschoten. Vooral in landen als Frankrijk en Groot-Brittannië zoeken demonstrerende boeren vaak de grote supermarkten op om daar te protesteren tegen het "uitwringen van de landbouw".

“Winkelbedrijven hebben maar een uiterst beperkte invloed op de markten waar ze ook slechts op beperkte schaal direct zaken doen met boeren,” zo verdedigt Eurocommerce zich. “Bij verse melk of vers vlees komt maar een klein deel van de productie, minder dan 20 procent, in de winkels terecht. De rest gaat naar de verwerkende industrie en de horeca of catering.” EuroCommerce wijst daarbij op het Supply Chain Initiative, een in 2013 gelanceerd initiatief om betere handelsrelaties binnen de voedselketen te bewerkstelligen. Dat initiatief wordt inmiddels gesteund door tientallen winkeliers en producenten. “Oneerlijke handelspraktijken worden bestreden via nationale wetgeving of het Supply Chain Initiative. De boeren waren het eens met dat initiatief, maar weigerden dat vervolgens te ondertekenen”, schrijft Eurocommerce.

De winkelbedrijven laten zich verder ook kritisch uit over de houding van de producenten. “Om aan de steeds veranderende eisen van de consument te voldoen, hebben winkeliers een agrarische sector nodig die beter georganiseerd is, sneller reageert op de consumentenvraag zoals bijvoorbeeld naar biologische melk of varkensvlees, waar de boeren in eigen land niet aan kunnen voldoen, en meer reageert op marktsignalen. Boeren moeten niet alleen maar zoveel mogelijk produceren waardoor ze de prijs omlaag drukken.”

De winkelbedrijven zijn ook bereid hun marktinformatie met de boeren te delen, zodat ze beter kunnen plannen en toegevoegde waarde kunnen creëren door te voldoen aan de groeiende vraag naar producten uit de eigen streek. Wel dringt Eurocommerce er bij de beleidsmakers op aan de administratieve lasten voor de boeren te verminderen, een marktgericht Europees landbouwbeleid in stand te houden en vooral niet te vergeten dat het bij de markt altijd draait om de behoeften van de consumenten, “waarvan velen na de crisis nog steeds grote moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen.”