Plan van Brouns voor soepelere Europese milieuregels botst op weerstand binnen Vlaamse regering
nieuwsEen plan van Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v) om milieuregels te versoepelen valt niet in goede aarde bij de coalitiepartners in de Vlaamse regering. Dat schrijft de krant De Standaard die het plan kon inkijken. “Een dichtbevolkte regio als Vlaanderen moet soepeler kunnen omgaan met de doelstellingen”, meent Brouns. Hij viseert vooral de Kaderrichtlijn Water, de Habitatrichtlijn en de Nitraatrichtlijn.
Onderdeel van Make 2025-2030
Het plan staat in de zogenaamde ‘non-paper’ die Brouns schreef naar aanleiding van de Make 2025-2030-agenda. Dat is het overleg tussen de federale regering en de deelstaten over het industriebeleid. Bart De Wever (N-VA) heeft sinds zijn aantreden als premier het industrieel beleid en de maakindustrie als een expliciete prioriteit genoemd. Binnen dat overleg is er ook een aparte werkgroep voor het vergunningenbeleid die door Vlaanderen wordt geleid.
Die keuze voor Vlaanderen is niet toevallig, want sinds de start van de legislatuur werkten Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) en minister Brouns al zij aan zij aan een actieplan om het vergunningenbeleid in Vlaanderen opnieuw op de rails te krijgen. Dat actieplan, dat gebaseerd is op een adviesrapport van academische en juridische experts, kreeg eind december vorig jaar groen licht van de Vlaamse regering en wordt stilaan uitgerold.
Vlaams regering hervormt vergunningenbeleid
21 december 2025Europese richtlijnen als struikelblokken
Naast dit actieplan voor het vergunningenbeleid schreef Brouns ook een intern document met daarin alle onderwerpen die in de ‘Make 2025-2030-werkgroep vergunningen' aan bod moeten komen. Volgens De Standaard staan daarin een aantal punten die de minister eerder al naar voor schoof, zoals een versoepeling van de Kaderrichtlijn Water, de Habitatrichtlijn en de Nitraatrichtlijn. Dat zijn de belangrijkste pijlers van het Europese milieubeleid.
Brouns ziet een aantal problemen met deze richtlijnen omdat ze volgens hem leiden tot disproportionele economische en maatschappelijke kosten, met beperkte meerwaarde voor het leefmilieu. Hij ziet ook dat te strenge interpretaties ervoor zorgen dat het niet mogelijk is om sociaal-economische ontwikkelingsruimte op een kostenefficiënte manier te verzoenen met een gezond leefmilieu.
Ook Verdrag van Aarhus en standstill-principe
Hoewel de Europese Commissie eerder al liet verstaan dat er weinig manoeuvreerruimte is binnen deze richtlijnen, legt de minister die nu toch opnieuw op tafel. Maar hij gaat ook nog een stapje verder. Zo wil hij ook dat het standstill-principe, dat stelt dat er geen achteruitgang mag zijn van de milieukwaliteit, herbekeken wordt omdat het onwenselijke proporties heeft aangenomen.
Een andere aanpassing die hij vraagt is het Verdrag van Aarhus. Dat verdrag voorziet in een ruime toegang tot de rechter in milieuzaken. Maar volgens Brouns heeft dit geleid tot strategisch procederen waarbij rechtszaken worden aangespannen om tot beleid te komen. Hiervoor is eigenlijk onvoldoende draagvlak om het via de democratische weg te bewerkstelligen.
Kritiek van oppositie én coalitie
Oppositiepartij Groen is er niet over te spreken. Maar ook binnen de regering lijkt er weinig draagvlak voor de non-paper van Brouns. N-VA en Vooruit stellen dat die non-paper eigenlijk overbodig is omdat de minister met het actieplan rond vergunningen naar de onderhandeling van de werkgroep kan. Daarin staan al suggesties rond het Verdrag van Aarhus en het standstill-principe, maar de Europese versoepelingen worden in het actieplan niet meegenomen.
Daarnaast stellen Vooruit en N-VA dat het nieuwe document van minister Brouns niet afgedekt is door de regering. “De minister speelt soloslim”, zegt Vooruit-parlementslid Simon Bekaert aan omroep VRT. “Wat hij vraagt, gaat niet uit van de regering. Het gaat zelfs in tegen het regeerakkoord.” Bekaert verwijst daarbij naar dat regeerakkoord waarin staat dat Vlaanderen de Europese doelstellingen zal respecteren en zal zoeken naar een haalbare uitvoering. Ook N-VA-parlementslid Andy Pieters noemt het bestaan van de Europese tekst “nieuw” voor hem.
"Mandaat is er wel"
De woordvoerder van Brouns stelt dan weer dat de minister het mandaat heeft om versoepelingen te vragen aan Europa. Volgens hem is er binnen de coalitie beslist dat daar geen aparte formele goedkeuring voor nodig is. “De minister heeft dat mandaat eigenlijk al, via het goedgekeurde actieprogramma en het regeerakkoord”, klinkt het.
Cd&v verwijst ook naar inconsequenties bij N-VA. De partij stelt dat De Wever eerder ook al suggereerde om naar de Europese richtlijnen te kijken. “Volgens hem zijn de doelstellingen goed, maar de manier waarop ze worden nagestreefd, legt de concurrentiekracht van onze bedrijven aan banden en is niet uitvoerbaar in dichtbevolkte regio’s zoals Vlaanderen”, citeert cd&v De Wever.
Opinie: “Deblokkeer EU-beleid dat landbouw en industrie wurgt”
11 februari 2026"Vergunningenknoop verhindert verduurzaming"
De landbouwsector is al langer vragende partij om het vergunningenbeleid bij te sturen. Zeker Boerenbond hamert al maanden op een andere aanpak. “Bedrijven worden verplicht te verduurzamen en gevraagd om meer circulair te werken, maar ze krijgen geen stabiel kader om te investeren in die verduurzaming”, aldus voorzitter Lode Ceyssens.
Volgens hem blijft het ontwarren van de vergunningenknoop, “een gevolg van slechte Europese wetgeving”, een prioriteit. “De Habitatrichtlijn, Vogelrichtlijn en Kaderrichtlijn Water zijn in de praktijk uitgegroeid tot een juridische toolbox om vergunningen aan te vallen, waardoor investeringen worden vertraagd, stilgelegd of teruggefloten”, meent Boerenbond. Het maakte daarover al meermaals zijn bezorgdheden over aan Europees commissievoorzitter Ursula von der Leyen en aan premier Bart De Wever.
Bron: De Standaard / VRT
