Europa schrapt invoertarieven op bepaalde meststoffen
nieuwsDe lidstaten van de Europese Unie zetten vrijdag het licht op groen voor de opschorting van de invoertarieven op bepaalde meststoffen. Het gaat om meststoffen op basis van stikstof, gebruikt in de Europese landbouw en om grondstoffen voor de productie van die meststoffen, zoals ammoniak en ureum. Afgelopen woensdag haalde Eurocommissaris voor Landbouw Christophe Hansen nog het belang aan van de invoertaks CBAM, om een gelijk speelveld te bewaren binnen de Europese kunstmestindustrie. Maar door douanerechten te schrappen wordt de financiële druk op kunstmestgebruikers dan toch verlicht.
De maatregel moet een besparing van zowat 60 miljoen opleveren aan invoertaksen voor de landbouwers en de producenten. De prijzen van meststoffen zijn sinds 2021 sterk gestegen, wat ook de voedselprijzen en de landbouw onder druk zet. Meststoffen kunnen tot 20 procent van de inputkosten voor het verbouwen van gewassen bedragen. De oorlog in Iran en de sluiting van de Straat van Hormuz hebben de prijzen nog verder de hoogte ingejaagd. Stikstofhoudende meststoffen kosten nu zo'n 500 euro per ton. Afgelopen winter was dat nog 380 euro.
Rusland en Wit-Rusland uitgesloten
De opschorting geldt niet voor producten uit Rusland en Wit-Rusland. Zo wil de EU vermijden dat ze de oorlog in Oekraïne financiert en de afhankelijkheid van die twee landen vermindert. “Het besluit van vandaag biedt Europese boeren betere toegang tot betaalbare en betrouwbare meststoffen. Dat is goed nieuws voor zowel de landbouwsector als de consumenten in de EU”, zegt de Cypriotische minister van Financiën Makis Keravnos. “Tegelijkertijd bouwen we wereldwijd aan veerkrachtigere toeleveringsketens en partnerschappen.”
De EU voerde in 2024 twee miljoen ton ammoniak en 5,9 miljoen ton ureum in, vooral om meststoffen op basis van stikstof te produceren. Daarnaast importeerde de Europese Unie 6,7 miljoen ton meststoffen op basis van stikstof en gemengde producten. Een groot deel van die producten wordt al vrij van invoerrechten ingevoerd, voor andere producten gelden tarieven tussen 5,5 en 6,5 procent.
De opschorting is van kracht nadat ze wordt gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU, en geldt voor een jaar. De Europese Commissie kan indien nodig een uitbreiding of een aanpassing van de opschorting voorstellen. Om de belangen van de EU-mestproducenten te waarborgen, is de maatregel beperkt tot een contingent dat gelijk is aan het volume van de invoer in 2024. En dit met een vermeerdering van 20 procent van de hoeveelheden die in dat jaar uit Rusland en Wit-Rusland zijn ingevoerd.
Roep om steunmaatregelen
De Commissie had al in januari voorgesteld om de invoertaksen op te schorten. Dat gebeurde in de nasleep van hevige protesten van landbouwers tegen het vrijhandelsakkoord tussen de EU en de Mercosurlanden, dat ondertussen voorlopig in werking is getreden. De landbouwers klaagden toen onder meer over de explosieve stijging van hun productiekosten. Boerenbond was ook vragende partij om de invoertaks CBAM tijdelijk op te schorten. Maar de EU was terughoudend omdat men niet de eigen meststoffenproducenten wil confronteren met een ongelijk speelveld.
Boerenbond dringt ook aan op een snelle aanpassing van de nitraatrichtlijn, om meer eigen dierlijke mest te kunnen inzetten. "De huidige Europese regelgeving verplicht landbouwers om kunstmest in te zetten door middel van de limiet van 170kg stikstof per hectare uit dierlijke mest. Terwijl dierlijke mest, een organische en beschikbare meststof, minstens twee voordelen heeft: onze ecologische voetafdruk wordt kleiner, en we kunnen nog meer circulair en dus minder afhankelijk worden", stelt de organisatie in een persbericht.
Woensdag stelde de Europese Commissie ook een actieplan voor om "uitzonderlijke steun" te voorzien voor landbouwers die het zwaarst getroffen zijn door de hoge meststofprijzen, onder meer door de landbouwreserve verder uit te breiden. Die bevat momenteel nog iets meer dan 200 miljoen euro. “Dat is het minimum, maar de doelstelling is om dat bedrag te verdubbelen", beloofde Hansen in Straatsburg.
Intussen heeft de Vlaamse regering een amendement goedgekeurd dat ervoor moet zorgen dat de invoering van renure ook in Vlaanderen mogelijk maakt. Renure is een verzamelwoord voor hoogwaardige meststoffen, geproduceerd door recuperatie van nutriënten uit dierlijke mest of verkregen na de vergisting van dierlijke mest. Het laat toe om stikstofrijke meststoffen, afkomstig uit bewerkte dierlijke mest, in te zetten als circulair alternatief voor kunstmest. Dit amendement wordt nu ingediend bij het Vlaams Parlement.
EU-meststoffenplan laat onverwerkte dierlijke mest links liggen in strijd tegen kunstmestcrisis
nieuwsBron: Belga, eigen berichtgeving
Beeld: Pibo Tongeren
