Kunstmestfabrikant Yara over mogelijke opschorting importtaks: “Dit zet druk op Europese voedselautonomie"
nieuwsDe Europese kunstmestfabrikant Yara is niet tevreden met het initiatief van de Europese Commissie om douanerechten op kunstmest te schrappen. De kunstmestprijzen zijn sinds 2020 verdubbeld, en dus overweegt Europa een tijdelijke opschorting van de douanerechten (CBAM) om de prijs te drukken. Momenteel is CBAM van kracht sedert 1 januari 2026, maar discussies binnen Europa zijn lopende. Kunstmestfabrikant Yara wil dat CBAM behouden blijft. “CBAM is in het leven geroepen om een gelijk speelveld te creëren tussen Europese producten en producten van buiten de EU.”
De dure kunstmestprijzen zijn een stevige kostenpost voor Europese landbouwers. Door CBAM een jaar op te schorten moeten de prijzen beter behapbaar worden voor de gebruiker. Pieter De Prycker van kunstmestfabrikant Yara beaamt dat de huidige kunstmestprijzen prijzig zijn als je deze afzet tegenover de opbrengstzijde van de landbouwer. Maar de handelstarieven afschaffen, leidt volgens hem tot verdere oneerlijke concurrentie met buitenlandse concurrenten.
“Bedrijven die in Europa CO2 uitstoten, betalen nu al ETS of koolstoftaks”, zegt De Prycker. “Die taks geldt uiteraard niet voor productie buiten Europa.”
Ook de productieprocessen zijn in Europa veelal duurder. “In Europa wordt ammoniak de laatste twintig jaar gemaakt via een katalysatortechniek. Dat is een techniek waarmee je niet enkel CO2, maar ook lachgas gevoelig kan reduceren. Buiten Europa wordt bijna altijd zonder die katalysatortechniek gewerkt. Daar ligt de uitstoot van de sector dus heel wat hoger. Bovendien werken we bij Yara aan ons CO2-opslagproject CCS, en produceren we bepaalde producten via hernieuwbare energie."
Koolstoflek
Volgens De Prycker is CBAM een manier om het gelijke speelveld te bewaren. Men wilde immers vermijden dat buitenlandse producenten die niet onderhevig zijn aan allerhande milieuwetgeving en -taksen de markt zouden overspoelen met een goedkoper product. “Door CBAM mogelijk op te schorten, wordt de Europese industrie onder druk gezet”, zegt hij. “Terwijl we zeker in geopolitiek onzekere tijden onze Europese industrie moeten ondersteunen, zodat deze op termijn behouden blijft. Een onduidelijke wetgeving zal er ook voor zorgen dat investeringen in de Europese kunstmestindustrie zullen afnemen.”
Bovendien zou een afbreuk aan de eigen kunstmestproductie de planeet niet ten goede komen. “Of CO2 nu wordt uitgestoten in Iran, Rusland, Amerika of Europa: dat komt voor de planeet op hetzelfde neer. We kunnen er wel voor zorgen dat we in Europa minder CO2 uitstoten, maar als dat ertoe leidt dat we goedkopere en minder milieuvriendelijke producten importeren van buiten de EU, dan worden die inspanningen teniet gedaan.”
Oneerlijke concurrentie
De bezwaren van Yara tegen de opschorting van CBAM, doen denken aan de gerieven van onder meer de suikersector in het licht van Mercosur: Europese productie die bedreigd wordt door minder groene en goedkopere concurrentie. “Zeven jaar geleden kwam CBAM in beeld, en heeft ons bedrijf daarnaar gehandeld en bepaalde investeringen gedaan. We vinden het vervelend dat nu op slechts zeven dagen tijd de spelregels compleet veranderd zijn. Het is zeer moeilijk om een privaat bedrijf te runnen met zo’n instabiele politieke context.”
De Prycker benadrukt dat hij de bekommernissen om de hoge kunstmestprijzen begrijpt. “De aardgasprijzen blijven nu eenmaal structureel hoger dan voor 2022, en dat heeft een impact. Ik denk dat een gebruiker vooral de kortetermijnvisie bekijkt en een einde wil maken aan de hoge prijzen.”
“Maar CBAM wil niet zeggen dat importproducten niet meer welkom zijn, het wil er louter voor zorgen dat ze op dezelfde manier getaxeerd worden als Europese producten.”
“Ik denk dat we er vooral voor moeten zorgen dat Europa zijn kunstmestproductie kan behouden. Kunstmest is van strategisch belang. Als Europa de eigen industrie onder druk zet, dan zal je deze zien wegebben. Zo stellen we ons op lange termijn veel kwetsbaarder op. Als we afhankelijk worden van buitenlandse spelers en ze draaien de kraan toe, dan hebben we een groot probleem. Want hoe je het ook draait of keert: kunstmest blijft essentieel om ons van onze voedselbehoefte te voorzien.”
Bron: Eigen berichtgeving
