Europese Commissie wil invoerheffing op bepaalde kunstmeststoffen een jaar opschorten
nieuwsDe Commissie heeft haar belofte om douanerechten op kunstmest te schrappen, concreter uitgewerkt. De maatregel werd op tafel gelegd tijdens de laatste Mercosuronderhandelingen om tegemoet te komen aan de grieven van landbouwers over de hoge kunstmestprijzen. Deze zijn sinds 2020 verdubbeld. De Commissie wil de douanerechten nu tijdelijk met één jaar opschorten om de prijs te drukken. De opschorting zou niet voor kunstmest uit Rusland of Wit-Rusland gelden.
Met het uitbreken van de energiecrisis gingen de prijzen van kunstmest, die zeer energie-intensief zijn, fors omhoog. De markt is intussen wat afgekoeld, maar het herstel van de prijspieken in 2023 en 2024 bleef beperkt. Ook de nieuwe CBAM-heffing op kunstmest zet extra druk op de markt.
Om de prijzen te drukken stelt de Europese Commissie nu een schorsing voor van de MFN-douanerechten op een bepaald invoervolume van verschillende stikstofmeststoffen en grondstoffen voor de productie ervan. De tijdelijke schorsing zou één jaar duren en niet gelden op invoer vanuit Rusland en Wit-Rusland.
Europese kunstmestmarkt
De Europese markt is voor bepaalde stikstofmeststoffen en grondstoffen in sterke mate afhankelijk van invoer uit derde landen. In 2024 voerde de Unie 2 miljoen ton ammoniak en 5,9 miljoen ton ureum in voor de productie van stikstofmeststoffen. Daarnaast werd in totaal 6,7 miljoen ton stikstofhoudende meststoffen en mengsels met stikstof ingevoerd. Rusland is al jarenlang de grootste leverancier van deze producten, niet enkel voor de EU maar wereldwijd.
Europa produceert ook eigen kunstmeststoffen maar de industrie werd zwaar getroffen door de energiecrisis. Een heropbouw verloopt niet van vandaag op morgen. De sector kan daarbij ook niet altijd rekenen op steun van de EU zelf. Terwijl Russisch gas in 2022 bijvoorbeeld werd geboycot en de energieprijzen hier de hoogte inschoten, bleven handelssancties op Russische stikstofkunstmest nog tot juli 2025 uit. Zo heeft Rusland nog veel goedkoop gas in de vorm van kunstmest op onze markt kunnen afzetten, terwijl sommige Europese producties stillagen vanwege de torenhoge energieprijzen.
Ook vandaag blaast de Commissie warm en koud tegelijkertijd. Zo overweegt ze om een uitzondering op de CBAM-taks toe te passen voor kunstmeststoffen. CBAM is een Europese importheffing op producten met een hoge uitstoot van CO2, zoals kunstmest. De heffing is bedoeld om de Europese producenten te beschermen tegen goedkope en vervuilende concurrentie. Door een uitzondering in te voeren, zullen Europese kunstmestproducenten opnieuw moeten concurreren in een minder gelijk speelveld. Tot op heden is het slechts een intentie van de Commissie, en is de uitzondering er nog niet.
Douanerechten schrappen
Landbouwers zijn vandaag dus nog steeds afhankelijk van geïmporteerd kunstmest. Ook de kunstmestnoden van landbouwers diversifiëren via renure bijvoorbeeld, vraagt tijd. Daarom acht de Commissie het gepast om nu de douanerechten (mfn-tarieven) op bepaalde stikstofmeststoffen, en -mengsels tijdelijk te schorsen tot een bepaald invoervolume. Deze variëren vandaag tussen de 6,5 en 5,5 procent. Het nultarief zou niet op alle ingevoerde volumes gelden, maar via een quotasysteem ingevoerd worden.
“Stikstofmeststoffen zijn essentieel. Landbouwers hebben een zekere en regelmatige aanvoer nodig tegen concurrerende prijzen om de landbouwproductie en de voedselzekerheid binnen de Unie en op de wereldmarkt te waarborgen”, aldus de Commissie. Naar schatting zou de maatregel 60 miljoen euro aan invoerrechten besparen. Door Rusland en Wit-Rusland uit te sluiten van de regel, hoopt de Commissie ook de afhankelijkheid af te bouwen en diversificatie van andere landen aan te moedigen. “Dit voorstel moet bijdragen aan de voedselzekerheid en strategische autonomie van de Europese Unie in een steeds instabielere en onzekerdere wereld”, aldus de Commissie.
Bron: Belga
