nieuws

Voedselprijzen zullen stijgen: profiteert de landbouwer?

nieuws

In 2025 zijn de prijzen van voedingsgrondstoffen even gedaald, maar dat zal niet lang aanhouden. Dat schat de FOD Economie in een nieuw rapport. Geopolitieke spanningen en het klimaat dreigen de voedselprijzen na 2026 opnieuw op te drijven. Toch garandeert dat geen hogere winstmarges voor landbouwers. Bovendien ziet de FOD dat de winsten in de voedselketen lang niet gelijk verdeeld zijn. “Terwijl verschillende landbouwsectoren het moeilijk blijven hebben, boeken de voedingsindustrie en de grootdistributie doorgaans betere resultaten”, aldus woordvoerder Lien Meurisse. Ook de prijs van landbouwinputs, zoals brandstof en mest, wordt duurder.

Vandaag Ruben De Keyzer
inhoud koelkast frigo voeding duurzaamheid

Na twee bijzonder gunstige jaren in 2022 en 2023 daalde de algemene winstgevendheid van de Belgische landbouw in 2024. De gunstige resultaten in 2022 lagen vooral bij de akkerbouwgewassen, fruit en melk, en bij varkensvlees en pluimvee in 2023. Dat de marge in 2024 daalde, is voornamelijk te wijten aan de minder gunstige resultaten van de akkerbouwgewassen.

Die neerwaartse trend zet zich naar verwachting voort in 2025 en begin 2026. Dat blijkt uit de vierde jaarlijkse analyse van de prijzen en marges in de voedingsketen van het Prijzenobservatorium van de FOD Economie.

Pluimvee wint, rundvee verliest

Maar niet elke landbouwer krijgt het even hard te verduren. “Als alle kosten worden meegerekend, inclusief de vergoeding voor gezinsarbeid, blijft de rundveehouderij onvoldoende rendabel. De pluimveehouderij doet het op dat vlak beter”, meldt de FOD Economie.

De fruitteelt en de graanteelt kenden een hogere rendabiliteit in 2024. Ook de melkveehouderij vertoonde in 2024 een hogere rendabiliteit dan het historisch gemiddelde over de periode 2004-2019, maar een lagere dan tijdens de piek van 2022.

De tarwe- en suikerbietenteelt halen de voorbije jaren niet langer de rentabiliteitsdrempel. Mogelijk lagere oogstopbrengsten en de recente stijging van de energie- en meststofprijzen zetten die teelten verder onder druk.

In de sectoren slachtvlees, zuivel en veevoeder bleef de winstgevendheid laag. Ook in de bier- en suikersector verslechterden de resultaten de voorbije jaren.

Retail

Om de winstgevendheid van diverse sectoren te berekenen, keek men naar het verschil tussen de totale opbrengsten (exclusief subsidies) en de totale werkelijke kosten. De prijzen van landbouwinputs zijn in de eerste helft van 2026 grotendeels gestegen. Zo zijn de Europese prijzen voor stikstofhoudende meststoffen en fosfaatmeststoffen tussen januari en juni 2026 verhoogd met 20 procent. De conflicten in het Midden-Oosten spelen hier geen onbelangrijke rol. Wat landbouwdiesel betreft, lag de officiële Belgische prijs 63,1 procent hoger in juli 2026, in vergelijking met januari 2026.

Het rapport zoomt ook uit over de bredere voedingsindustrie. Na een terugval tussen 2020 en 2023 steeg de winstgevendheid van de grootdistributie in 2024 opnieuw. “Die verbetering lijkt zich in 2025 te hebben voortgezet”, meldt de FOD Economie. “Toch blijven de marges laag, vooral door de sterke concurrentie. Ook voor sommige zelfstandige franchisenemers blijft de situatie moeilijk. In 2024 leed 23,3 procent van hen bedrijfsverlies. Rekenen we ook de financiële kosten mee, dan ligt het aandeel verlieslatende ondernemingen nog hoger.”

De rendabiliteit van de retail zit in 2026 nog niet op de piek van de covidperiode, maar de resultaten zijn over het algemeen gunstiger in 2024 en 2025. De nettomarge blijft in deze sector echter beperkt en een aanzienlijk aantal ondernemingen boekt exploitatieverliezen, vooral onder de zelfstandige franchisenemers.

evolutie landbouwproducten
prijs landbouwinputs

Inputprijzen worden duurder

Het is afwachten hoe zwaar de veranderingen in de prijzen van energie, meststoffen en grondstoffen zullen doorwerken in de prijzen en marges van de verschillende schakels in de voedselketen. “De periode van prijsstabilisatie in de verschillende schakels van de voedingsketen werd verstoord door de sluiting van de Straat van Hormuz en de oorlog in het Midden-Oosten in 2026, wat gevolgen had voor de energieprijzen, evenals door hittegolven die de oogsten hebben kunnen beïnvloeden”, duidt het rapport.

Waarom worden landbouwers niet rijker van duurder voedsel?

De vraag rijst bovendien waarom de stijgende voedselprijzen amper weerspiegeld worden in het landbouwinkomen. “Enerzijds kan de stijging van de internationale noteringen van voedingsgrondstoffen gaan over producten die niet in België worden geproduceerd, zoals cacao, koffie, rietsuiker enzovoort, maar die wel een impact kunnen hebben op de voedingsindustrie en de handel in levensmiddelen”, zegt Lien Meurisse van de FOD Economie aan VILT.

grafieken winstgevendheid

“Anderzijds kan de prijsstijging van bepaalde voedingsgrondstoffen een positieve invloed hebben op de inkomsten uit bepaalde landbouwactiviteiten in België. Zo heeft de stijging van de prijzen van granen en rauwe melk in 2022 de rendabiliteit in deze landbouwsectoren aanzienlijk verbeterd”, zegt ze. “Voor veeteeltactiviteiten (runderen, varkens) kan de stijging van de graanprijs daarentegen leiden tot hogere productiekosten (onder meer door de aankoop van krachtvoeder voor het vee), zonder dat de verkoopprijs daarom stijgt.”

“Bovendien zijn de verkoopprijzen voor sommige belangrijke landbouwactiviteiten in België, zoals suikerbieten, aardappelen, rundvee en varkens, minder afhankelijk van een wereldmarktprijs en sterker gebonden aan een lokale of Europese marktdynamiek”, kadert Meurisse nog. “In de huidige context van mogelijke spanningen op de grondstoffenmarkten is het nog te vroeg om te bepalen wat de impact zal zijn op de verkoopprijzen van de verschillende Belgische landbouwsectoren.”

Voedselgrondstoffen goedkoper, behalve suiker
Uitgelicht
Na enkele maanden van stijging, zijn de internationale prijzen van voedselgrondstoffen vorige maand licht gedaald. Vooral de dalende prijzen voor granen, maar ook zuivel en vl...
6 november 2026 Lees meer

Bron: Eigen berichtgeving

Gerelateerde artikels

Er zijn :newsItemCount nieuwe artikels sinds jouw laatste bezoek