20 jaar DLV Accountants: “Het beleid hinkt vaak achterop bij de evolutie van landbouwbedrijven”

(Foto van links naar rechts: Guy Porto-Carrero, Carl De Braeckeleer, Paul Van Der Schueren, Dirk Coucke en Tine Mertens)

In 1996 zag DLV het levenslicht. De afkorting staat voor De Landbouw Voorlichting en vat meteen de oorspronkelijke bedoeling van oprichter en landbouwerszoon Dirk Coucke samen: advies verlenen aan land- en tuinbouwers. Aanvankelijk lag de focus op bouwadvies, maar al snel werd het dienstenaanbod uitgebreid met begeleiding bij de wettelijke verplichtingen die komen kijken bij de uitbating van een land- of tuinbouwbedrijf: vergunningsaanvragen, advies over mest- en milieuwetgeving en ondersteuning bij bedrijfsontwikkeling. Na vijf jaar kwamen er ook vragen van zonen en dochters van landbouwers die zelf een onderneming buiten de sector wilden opstarten. Om ook hen te kunnen begeleiden, werd Profex opgericht. Zo ontstond een duidelijke taakverdeling: DLV richt zich op land- en tuinbouw en het buitengebied, terwijl Profex andere sectoren bedient.

Met de oprichting van het merk Profex naast DLV werd de vennootschapsnaam hernoemd in United Experts. Daarnaast ontstonden veel samenwerkingen met andere vennootschappen die het adviespallet mee konden uitbreiden, zoals architectenvennootschappen en accountantskantoren. Om de diverse samenwerkingen sterk en duurzaam te maken, werden alle samenwerkingen ondergebracht in de holdingstructuur United Experts Group. Die is intussen uitgegroeid tot een koepel van 25 bedrijven en 16 merken, waarmee de groep ondernemers een breed pakket aan adviesdiensten kan aanbieden. De verschillende bedrijven behouden veelal hun eigen naam en identiteit, zoals Parallel Architecten en Erfgoed & Visie, terwijl de overkoepelde holding mee participeert in hun aandelenkapitaal. Deze verschillende vennootschappen werken zoveel mogelijk samen vanuit 13 kantoren in Vlaanderen en Wallonië.

Uit de schoot van DLV is daarnaast het samenwerkingsverband met in landbouw gespecialiseerde accountantsbedrijven ontstaan, genaamd DLV Accountants. “Tien jaar na de oprichting van DLV stelden we vast dat kennis van fiscaliteit en vennootschappen onmisbaar werd om onze landbouwklanten goed te kunnen adviseren over de economische ontwikkelingsmogelijkheden van hun bedrijf, bijvoorbeeld bij uitbreidingen of overnames”, vertelt Dirk Coucke. Goede contacten met een aantal boekhoudkantoren met veel landbouwklanten en de komst van Paul Van Der Schueren, die na 20 jaar bij SBB en Boerenbond toe was aan een nieuwe uitdaging, lagen mee aan de basis van DLV Accountants.

Waarom is een accountantskantoor met een specialisatie in landbouw nodig?

Paul Van Der Schueren: “Heel wat fiscale en vennootschapswetgeving is specifiek voor de landbouwsector. Daarnaast zien we in de landbouw ook heel wat aanverwante wetgeving die een grote impact heeft op het advies dat boekhouders en fiscalisten aan land- en tuinbouwers geven. Denk bijvoorbeeld aan pacht, de VLIF-regelgeving, subsidies en vergunningen. Ik zeg vaak dat medewerkers die landbouwklanten begeleiden niet alleen alle kennis nodig hebben waarover een kmo-accountant moet beschikken, maar daarbovenop nog een dikke laag extra expertise. Landbouw is nu eenmaal een bijzonder complexe sector.”

Carl De Braeckeleer: “In het verleden is het al meermaals gebeurd dat een landbouwer op basis van het advies van zijn boekhouder een bepaalde beslissing nam, die achteraf nadelig bleek voor bijvoorbeeld zijn nutriëntenemissierechten (NER’s), pacht of subsidies. Door ervoor te zorgen dat onze accountantskantoren over de nodige landbouwkennis beschikken en waar nodig meteen een DLV-adviseur bij de gesprekken te betrekken, willen we dergelijke situaties voorkomen.”

Voor alle duidelijkheid: DLV Accountants heeft zelf geen boekhoudkantoren?

Paul Van Der Schueren: “Dat klopt. We werken met een netwerk van accountantskantoren die naast kmo’s ook heel wat landbouwklanten bedienen. Die kantoren werken volkomen autonoom op vlak van interne organisatie, maar naar buiten toe vormen we één groep onder dezelfde naam. DLV Accountants is in handen van de deelnemende accountantskantoren, van United Experts Group en van Treba, een zelfstandige vennootschap waarvan ikzelf, Guy Porto-Carrero en Tine Mertens de partners zijn. Met ons drieën zorgen we ervoor dat de informatiedoorstroming over specifieke landbouwmaterie doorstroomt naar de verschillende accountantskantoren. Voor de randwetgeving, die steeds prominenter wordt, kunnen we uiteraard terugvallen op de expertise van DLV.”

Dirk Coucke: “Ook voor DLV zelf biedt die samenwerking voordelen. We hoeven landbouwers niet langer door te verwijzen naar externe boekhoudkantoren. Bovendien kunnen de boekhouder en de bedrijfsadviseur bij belangrijke beslissingen samen met de landbouwer rond de tafel zitten. Net die wisselwerking is één van onze sterktes.”

Hebben jullie het profiel van jullie landbouwklanten de afgelopen 20 jaar zien veranderen?

Paul Van Der Schueren: “Gemiddeld genomen zijn de bedrijven groter geworden, maar ook de verschillen tussen bedrijven zijn toegenomen. Er zijn nieuwe niches ontstaan, zoals de korte keten, en we zien steeds meer grote bedrijven en vennootschappen die hoge eisen stellen aan onze dienstverlening. Tegelijk zijn er nog veel kleinere bedrijven die we moeten stimuleren om hun fiscale en boekhoudkundige verplichtingen goed op te volgen. De spreiding tussen bedrijven is dus groter geworden, net als de impact van de randwetgeving.”

Carl De Braeckeleer: “Dat heeft ook gevolgen voor het advies dat we verlenen. 20 jaar geleden schoof doorgaans één adviseur bij de landbouwer aan tafel om een onderbouwd advies te geven. Vandaag zijn er voor een project vaak twee tot drie specialisten nodig, omdat alles zoveel complexer is geworden.”

Hoeveel landbouwers werken nog met het landbouwforfait?

Paul Van Der Schueren: In het inkomstenjaar 2023 dienden in ons land nog 27.000 landbouwers een forfaitaire aangifte in, op een totaal van 34.250 landbouwbedrijven. Dat is ruim 75 procent, een aanzienlijk aandeel. Dat hoeft ook niet te verbazen als je weet dat bijna 60 procent van de landbouwers 55 jaar of ouder is. Bij de jongere generatie zien we relatief veel vaker een klassieke boekhouding of een vennootschap. Bij de klanten van DLV Accountants werkt ongeveer de helft op die manier.”

Is de vervennootschappelijking van de landbouw een goede zaak?

Tine Mertens: “Dat spreekt voor zich. Bij grotere bedrijven proberen we proactief de overstap naar een vennootschap te stimuleren. Zeker voor groeiende bedrijven kan dat interessant zijn. Ook bedrijven met sterk schommelende inkomsten kunnen hun inkomsten op die manier beter opvangen. Bovendien hoeven ze bij grote investeringen de btw niet voor te financieren.”

Carl De Braeckeleer: “We zien dat de sector soms sneller wil overschakelen naar andere bedrijfsstructuren dan het beleid mogelijk maakt. Zelfs wanneer we er vanuit fiscaal oogpunt van overtuigd zijn dat een vennootschap de beste keuze is, gebeurt die overstap soms niet. De gevolgen op andere vlakken kunnen immers behoorlijk nefast zijn, bijvoorbeeld voor NER’s, premies, VLIF-steun of pacht. Daardoor kiezen landbouwers er uiteindelijk toch voor om uit te baten als natuurlijk persoon en dan blijft het forfaitaire systeem natuurlijk in beeld. Het zou goed zijn als het beleid beter aansluit bij de praktijk.”

Begin dit jaar was er heel wat te doen om de elektronische facturatie. Heeft dit voor grote problemen gezorgd bij jullie landbouwklanten?

Paul Van Der Schueren: “Eigenlijk niet. Dat komt omdat we onze klanten op een verschillende manier hebben benaderd. Bedrijven met een klassieke boekhouding of vennootschap werken met de softwarepakketten voor kmo’s die in onze kantoren aanwezig zijn. Voor forfaitaire landbouwers die geen btw-boekhouding voeren, ligt dat anders. Zij moeten in principe vooral facturen en aankoopborderellen kunnen ontvangen en hoeven zelf geen facturen op te maken. Voor hen heeft DLV Accountants een eigen toepassing ontwikkeld die eenvoudig, overzichtelijk en betaalbaar is. Vandaag zien we dat meer dan 90 procent van de landbouwers in orde is met de elektronische facturatie. Dat percentage ligt op hetzelfde niveau als in andere sectoren.”

Schenking van familiebedrijven is een belangrijk instrument om bedrijfsopvolging gemakkelijker verteerbaar te maken. Wordt die mogelijkheid vaak benut?

Paul Van Der Schueren: “Onder voormalig minister-president Kris Peeters (cd&v) en Philippe Muyters (N-VA), toen Vlaams minister van Financiën en Begroting, werd het mogelijk om familiale ondernemingen belastingvrij te schenken. In het kader van de problematiek rond bedrijfsoverdracht hebben zij daarmee uitstekend werk geleverd. Begin oktober verklaarde huidig begrotingsminister Ben Weyts (N-VA) nog dat van de 1.500 dossiers die in dat kader werden behandeld, er ongeveer 600 betrekking hadden op familiale land- en tuinbouwbedrijven. Dat toont aan hoe nuttig die regeling is in een sector waarin veel kapitaal nodig is om een onderneming te kunnen voortzetten.”

Carl De Braeckeleer: “We hameren al lang op het belang van het schenken van familiale ondernemingen. Door gronden en vastgoed tijdig te schenken, kan je heel wat geld besparen. Ook DLV Accountants besteedt veel aandacht aan onderwerpen zoals patrimoniumbeheer, schenkbelasting en huwelijksvermogensrecht. Dat doet het onder meer tijdens de jaarlijkse klantenvergaderingen, waarmee we al snel zo’n 1.000 landbouwers bereiken.”

Zijn de administratieve verplichtingen voor landbouwers de afgelopen 20 jaar sterk toegenomen?

Paul Van Der Schueren: “Daarover bestaat weinig discussie. Als je ziet welke registers landbouwers tegenwoordig allemaal moeten bijhouden: voor sproeistoffen, voor meststoffen, voor diergeneesmiddelen, enz. En dan hebben we het nog niet over andere verplichtingen, zoals die uit lastenboeken.”

Dirk Coucke: “Ook vergunningen verkrijgen is de afgelopen 20 jaar een stuk moeilijker geworden. Er zijn veel meer betrokken partijen die bezwaar indienen. Dat zijn niet alleen omwonenden, maar ook organisaties uit de milieu- en natuursector. Daardoor duurt het veel langer voordat een ondernemer zijn plannen kan uitvoeren. Sinds de opkomst van AI zien we soms bijzonder lange bezwaarschriften, compleet met verwijzingen naar wetgeving. Het probleem is dat de vergunningverlenende overheid op al die bezwaren moet reageren.”

Paul Van Der Schueren: “Ook bij het opstellen van regelgeving wordt niet altijd voldoende nagedacht over de praktische gevolgen. Enkele jaren geleden werd bijvoorbeeld de verplichting ingevoerd dat landbouwers voor de fiscale aftrek van pachtkosten van elke eigenaar een informatiefiche moesten kunnen voorleggen aan de belastingadministratie. Maar landbouwers pachten vaak tientallen percelen van verschillende eigenaars, soms zelfs in onverdeeldheid. Dan begrijp je dat zo’n verplichting in de praktijk nauwelijks werkbaar is. Gelukkig hebben we die regeling kunnen bijsturen en hebben we in overleg met de landbouworganisaties een uitzondering verkregen.”

Carl De Braeckeleer: “Wat mij vooral stoort, is dat er vaak disproportioneel wordt gereageerd wanneer iets niet correct wordt bijgehouden. Er wordt dan meteen van uitgegaan dat dit moedwillig is gebeurd, terwijl het evengoed om een foutje of een vergetelheid kan gaan. Ik mis op dat vlak een brede kijk bij administraties. Het kan misschien wel oké zijn om vanuit het eigen vakgebied iets te vragen, maar als je kijkt naar het aantal administratieve vragen, lastenboeken of staalnames waaraan een landbouwer moet voldoen, dan kan je niets anders dan er tomeloos respect voor hebben.”

Waar staat de Vlaamse landbouw over 20 jaar? Zal de nood aan extern advies en fiscale begeleiding in 2046 groter of kleiner zijn?

Paul Van Der Schueren: “Die vraag laat ik graag beantwoorden door de jonge generatie.”

Tine Mertens: “Ik zie de behoefte aan begeleiding en advies in elk geval niet afnemen. Toen ik hier acht jaar geleden begon, was de belangrijkste vraag van landbouwers hoeveel belastingen ze moesten betalen. Die vraag kregen we doorgaans één keer per jaar. Vandaag zijn er veel meer contactmomenten, onder meer over investeringen en overnames. De focus is verschoven: het gaat niet langer alleen om de belastingen die een landbouwer moet betalen, maar steeds vaker om de structuur van het bedrijf. Hoe kan je die zo organiseren dat je er op lange termijn iets moois van kan maken?”

Carl De Braeckeleer: “Het advies zal ook steeds meer maatwerk worden. Je kan een perfecte bedrijfsstructuur uittekenen, maar uiteindelijk draait het om de vraag hoe die past bij een specifieke situatie. Dat is de vraag die we in de toekomst nog meer zullen moeten beantwoorden.”