ICE legt Amerikaanse afhankelijkheid van illegale arbeid in de melkveehouderij bloot

Van de ene op de andere dag 38 van de 54 personeelsleden verliezen. Het overkwam de melkveehouders Rodney en Dorothy Elliott in de Amerikaanse staat South Dakota vorig jaar. Het bedrijf met 6.500 melkkoeien werd geviseerd door een federale audit van de Amerikaanse overheid. Hieruit bleek dat deze werknemers onjuiste, verouderde of onvolledige documenten hadden met betrekking tot hun Amerikaanse verblijfsstatus of werkvergunningen.

De audit was een uitvloeisel van het strengere antimigratiebeleid van de Amerikaanse overheid. De Amerikaanse immigratie- en douanedienst ICE heeft vorig jaar de strijd tegen illegale migranten en arbeiders opgedreven. Het beleid haalde vorige maand ook in Vlaanderen de krantenkoppen. Het agressieve optreden van ICE had twee doden tot gevolg. Dat leidde tot een storm van kritiek.

In de Verenigde Staten is er al langer kritiek op het optreden van ICE. Niet alleen de agressieve werkwijze staat ter discussie, ook het doel op zich. Veel economische sectoren zijn namelijk afhankelijk van illegale arbeiders. Dat geldt ook voor de landbouw en in het bijzonder voor de melkveehouderij.

Tachtig procent melkproductie door Spaanstalige arbeid

Het Amerikaanse vakblad Dairy Herd, dat recent berichtte over de inval op het melkveebedrijf van Elliott in South Dakota, schat dat immigranten de helft van de arbeidskrachten op melkveebedrijven uitmaken. Zij werken op grote melkveebedrijven die bijna 80 procent van de melk in de Verenigde Staten produceren. Een deel van deze migrantarbeiders, veelal uit Zuid-Amerika, beschikt niet over de juiste papieren.

“De werkvergunning en andere documenten zijn een verantwoordelijkheid van de werknemer en niet van de werkgever. Die kan het niet weten als een werknemer niet over de juiste papieren beschikt”, vertelt Miel Hostens, professor Digital Dairy Management and Data Analytics aan de Cornell University in New York. De Vlaming werkt in de Verenigde Staten aan digitale modellen die de duurzaamheid van een melkveebedrijf in kaart brengt en staat dus dicht bij de sector.

Hij geeft aan dat het ICE-optreden de melkveehouderij in zijn greep houdt. “Het gaat zelfs zo ver dat illegale migrantenarbeiders het melkveebedrijf niet durven te verlaten om naar de supermarkt te gaan, uit vrees onderweg opgepakt te worden. Hierdoor is er een illegale handel in boodschappen ontstaan. Mensen met de juiste papieren gaan voor anderen naar de supermarkt en rekenen hier een marge voor aan.”

Het beleid legt een fundamenteel probleem bloot in de melkveehouderij: de afhankelijkheid van illegale Zuid-Amerikaanse arbeiders. “Bedrijven vinden geen native Americans om het werk te doen”, zegt een vertegenwoordiger van een landbouwbelangenorganisatie in Dairy Herd.

Extra aandacht voor robotisering

Volgens Hostens heeft dit probleem de aandacht voor robotisering een boost gegeven. Daarbij ligt de focus volgens hem niet op de standaardmelkrobots. “Robots zijn geen oplossing voor grote bedrijven. Een bedrijf met 10.000 koeien heeft 200 robots nodig. Dat is praktisch niet haalbaar en bovendien zijn bedrijven bang om op deze manier afhankelijk te worden van robotleveranciers.”

De automatisering van de toekomst betreft volgens hem robotarmen die het melkstel aanbrengen in een draaimelkstal, ook wel carrouselmelkstal genoemd. Bij het carrouselsysteem, dat ook door enkele Vlaamse landbouwers wordt gebruikt, zet een medewerker de melkbekers op de uiers van de koe. “Het dippen van de uier kan nu al door een robotarm worden gedaan en de ontwikkelingen op dat gebied gaan momenteel heel snel.”

Extreme schaalvergroting in de VS

Het is de vraag of deze techniek ook in Vlaanderen toekomst heeft. Hoewel de Verenigde Staten in veel gevallen als voorbeeld gelden voor de West-Europese melkveehouderij, zijn er ook grote verschillen. Zo kenden de VS de voorbije jaren een extreme vorm van schaalvergroting. “Waar bedrijven met 3.000 koeien tien jaar geleden nog groot waren, spreek je nu over bedrijven met 10.000, 20.000 of zelfs 50.000 koeien.”

De Vlaming verklaart het contrast met Vlaanderen, waar er juist een rem staat op schaalvergroting, door de bevolkingsdichtheid. “In Nederland en Vlaanderen wonen er 300 mensen per vierkante kilometer; hier op het platteland van New York gaat het om 30 inwoners per vierkante kilometer. Doordat het Amerikaanse platteland veel minder dichtbevolkt is, is er onder andere veel minder frictie tussen de landbouw en de burger.”