EU-parlement verwerpt criteria hormoonverstoorders

Het Europees Parlement heeft woensdag in Straatsburg de plannen van de Europese Commissie over hormoonverstorende stoffen verworpen. Een meerderheid van 389 Europarlementsleden kantte zich tegen het voorstel van de Commissie dat wetenschappelijke criteria vastlegt om te bepalen wat een hormoonverstorende stof is. Zo haalden de tegenstanders de absolute meerderheid van 376 stemmen die nodig was om de plannen van tafel te schuiven. Ze vinden dat de Commissie haar boekje te buiten is gegaan door allerlei uitzonderingen op de criteria te voorzien.

De Europese Commissie had vorig jaar een reeks wetenschappelijke criteria gepresenteerd die moeten bepalen wat een hormoonverstorende stof is. Die stoffen kunnen de hormonale huishouding van mens en dier verstoren en worden door wetenschappers in verband gebracht met onder meer zwaarlijvigheid, onvruchtbaarheid en groeistoornissen. In juli hadden experts van de lidstaten zich achter het voorstel geschaard.

In eerste instantie zijn de criteria bedoeld om de aanwezigheid van hormoonverstoorders in chemische gewasbeschermingsmiddelen aan te pakken, maar de Commissie wou ze ook als springplank aanwenden voor een bredere aanpak. De stoffen komen bijvoorbeeld ook voor in speelgoed, cosmetica en voedselverpakkingen. De Commissie is nu echter verplicht haar huiswerk opnieuw te maken.

Het Europees halfrond kan zich niet vinden in de voorgestelde criteria, noch in de uitzondering voor insecticiden die juist ontwikkeld zijn voor hun hormoonverstorend effect. Zo’n uitzondering viel volgens de volksvertegenwoordigers buiten het mandaat van de Commissie. De fracties van de groenen en de sociaal-democraten hebben zich het felst gekant tegen het voorstel dat op tafel lag. Zij sturen aan op compromisloze criteria, in plaats van de door lobbywerk van de industrie gecompromitteerde criteria die nu voorlagen.

“De Europese Commissie laat al jaren haar oren hangen naar de lobby van de chemische industrie die haar commerciële belangen kost wat kost verdedigt”, neemt Europarlementslid Bart Staes (Groen) geen blad voor de mond. De criteria uit het laatste voorstel schiet hij niet af, “maar het kan niet dat de Commissie met uitzonderingen komt wanneer de criteria niet gelden. Dat mag helemaal niet volgens de wet. De Commissie moet met wetenschappelijke criteria komen, vervolgens is het aan de EU-landen en het Europees Parlement om de uitzonderingen te bepalen. Industriële belangen gaan nu zelfs boven de wet.”

“Dit is een kwestie van gezond verstand. De Commissie gaat haar boekje duidelijk te buiten. Een uitzonderingsclausule holt het wettelijk verbod op het gebruik van hormoonverstoorders uit en druist in tegen de wet”, stelt ook Mark Demesmaeker (N-VA) vast. “Een illegaal achterpoortje om de chemische industrie ter wille te zijn”, aldus Kathleen Van Brempt (sp.a), die ook het ontbreken van het voorzorgsprincipe en de “onaanvaardbaar hoge” grenswaarden aan de kaak stelde.

Met uitzondering van CD&V schaarden alle Belgische Europarlementsleden zich achter het verzet. “Dit wetsvoorstel afschieten, betekent terug naar nul” , zo legt Ivo Belet namens CD&V uit. “Uiteraard hadden we liever nog strengere normen gezien, maar de kans dat de lidstaten daarmee zouden instemmen, is onbestaand. Dan liever bescheiden starten en de normen over enkele jaren evalueren en indien nodig bijsturen.”