Paarse knol uit Filipijnen breekt internationaal door, Vlaamse teelt blijft een niche
nieuwsDe paarse ube, een knol uit de Filipijnen, duikt steeds vaker op in desserts, gebak en koffiedranken. De yamwortel heeft een zachte, lichtzoete en nootachtige smaak en wordt bij ons meestal verkocht in poedervorm. De internationale populariteit groeit zo snel dat de Filipijnen de export van verse ube hebben verboden. Ook in Vlaanderen zou de teelt mogelijk zijn, maar volgens onderzoeksinstelling Viaverda is er nog veel onderzoek nodig.
Ube is aan een internationale opmars bezig. De paarse yam is dankzij een opvallende kleur en populariteit op sociale media uitgegroeid tot een gegeerd ingrediënt in onder meer lattes, ijs, gebak en desserts. Verschillende internationale koffieketens spelen op de trend in. Sommigen noemen ube zelfs al “de nieuwe matcha.”
De sterke vraag zet ook de bevoorrading onder druk. De Filipijnen, wereldwijd de grootste producent van ube, hebben daarom de export van verse knollen voor onbepaalde tijd verboden. Het land wil eerst de eigen productie en de beschikbaarheid van kwalitatief plantmateriaal versterken, om vervolgens beter op de internationale vraag te kunnen inspelen. Dat roept de vraag op of ook Vlaamse landbouwers kansen kunnen zien in de teelt van deze paarse knol.
Ube, de witte raaf in Vlaanderen
In Vlaanderen is ube voorlopig een grote onbekende. "Ube is een yamsoort. Qua voedingstoepassingen zijn er wel gelijkenissen met zoete aardappel, maar botanisch behoren ze tot een andere plantenfamilie", verduidelijkt Annelien Tack van onderzoeksinstelling Viaverda. “De teelt van ube komt hier momenteel nauwelijks of niet voor en er is geen sprake van commerciële productie. Wel is er plantmateriaal beschikbaar voor particulieren en hobbytuinders.” De onderzoeksinstelling heeft in het verleden al projecten uitgevoerd rond gewone en paarse zoete aardappel, maar specifiek onderzoek naar ube gebeurde nog niet.
Daardoor is er voorlopig ook weinig concrete kennis over de geschikte teeltomstandigheden in onze contreien. "Er is heel weinig ervaring hier met de teelt.”, klinkt het. “Of het Vlaamse klimaat en de bodem geschikt zijn, welke uitdagingen de teelt met zich meebrengt en hoe de plant zich hier ontwikkelt, moet nog worden onderzocht.” Maar een Vlaamse teelt sluit Tack evenwel niet uit; "Op zich is die teelt wel mogelijk hier", klinkt het.
Vooral potentieel als nicheteelt
Ook over het commerciële potentieel blijft Viaverda voorzichtig. De onderzoeksinstelling verwijst daarbij naar de introductie van de gewone zoete aardappel in Vlaanderen, ongeveer tien jaar geleden. Ondanks de groeiende bekendheid en de aanwezigheid in de winkelrekken blijft de Vlaamse productie beperkt. "Zelfs die teelt van een product dat relatief veel gegeten wordt en in alle winkels ligt, blijft hier ook beperkt", luidt het. De productie is intussen gestabiliseerd op ongeveer 100 hectare.
De verklaring ligt volgens Tack vooral bij de productiekosten. De arbeidskosten liggen in Vlaanderen een stuk hoger dan in traditionele productieregio's, waardoor lokale telers moeilijk kunnen concurreren met geïmporteerde producten. Voor ube en paarse zoete aardappel kunnen dezelfde beperkingen spelen.
"Het kan zeker potentieel hebben, maar dan als nicheteelt", besluit Tack. Mogelijk liggen er kansen wanneer voedingsbedrijven bewust kiezen voor lokaal geteelde ube en daarvoor onvoldoende terechtkunnen op de internationale markt. Voor toepassingen zoals het kleuren van voeding verwacht ze evenwel niet meteen grote volumes.
