Boeren en groenen tegen Nx dwars door landbouwpolder

Aan het gemeentehuis van Stabroek voerden Boerenbond en Bond Beter Leefmilieu maandagavond gezamenlijk actie tegen de nieuwe verbindingsweg Nx. Het voorkeurtracé van de lokale overheid doorkruist een landbouwpolder. Boeren, milieubeschermers en sympathiserende omwonenden beamen dat er een oplossing nodig is voor de verkeersellende – pendelaars rijden (file) door Stabroek op weg naar de Antwerpse haven – maar ze vinden de aanslag op de waardevolle open ruimte ongehoord.

De Ettenhovense Polder is de laatste ongeschonden landbouwpolder die Stabroek rijk is. Andere poldergronden gingen verloren aan natuurcompensaties voor de uitbreiding van de Antwerpse haven. Dat die polder nu versnipperd dreigt te worden door een nieuwe verbindingsweg, de zogenaamde Nx, bracht dan ook veel volk op de been. “Een waardevol landbouwgebied dat tevens een belangrijke natuurverbinding is, zal verloren gaan omwille van de Nx”, hekelen Boerenbond en Bond Beter Leefmilieu. Een nieuwe gewestweg zou ook afbreuk doen aan de erkenning als erfgoedlandschap. Met tientallen tractoren en spandoeken met slogans die er niet om logen, brachten de plaatselijke boeren hun grieven onder de aandacht van de burgemeester, schepenen en gemeenteraadsleden.

Als het van het gemeentebestuur van Stabroek afhangt, dan wordt de Nx de nieuwe verbindingsweg tussen de N11 in Kapellen en de A12 in Stabroek, met als doel een betere verkeersdoorstroming in Stabroek, Hoevenen en Kapellen. Drie mogelijke tracés liggen op tafel, maar de betrokken gemeenten spraken vorig jaar hun voorkeur uit voor het tracé 3a (Waterstraat). Ook het Agentschap voor Wegen en Verkeer focust op dat ene tracé. Volgens Bond Beter Leefmilieu, Boerenbond en lokale actiegroepen zijn de alternatieven onvoldoende onderzocht. Het is de - huidige of nieuwe - Vlaamse regering die de knoop zal moeten doorhakken.

In 2012 werden de effecten van een nieuwe verbindingsweg op het milieu al in kaart gebracht. Dit voorjaar werd op vraag van de lokale landbouwers ook de impact op landbouw onderzocht en gevat in een landbouweffectenrapport (LER). Boerenbond is tevreden dat de overheid een LER liet opstellen, maar is niet helemaal gerust in de interpretatie van de resultaten. “Wij vroegen een LER voor alle scenario’s maar het LER is enkel uitgevoerd voor het tracé 3a. Bovendien was dat scenario op het ogenblik van de enquête onvoldoende uitgewerkt, wat een correcte inschatting van de impact op landbouwbedrijven onmogelijk maakte.”

In de praktijk dreigen percelen en zelfs huiskavels in twee te worden gesplitst, worden kleine wegen afgesneden en zal de nieuwe gewestweg niet toegankelijk zijn voor landbouwverkeer. Tijdens de enquêtering was ook niet duidelijk waar landbouwers de Nx kunnen oversteken. Zowel het verlies en versnipperen van ruimte voor landbouw als de eventuele meerkosten bij verplaatsingen met landbouwvoertuigen hebben een financiële impact op de lokale landbouwbedrijven. Die moet volgens Boerenbond extra bestudeerd worden, waarna een flankerend beleid zich opdringt. “Het is de Vlaamse regering die de tracékeuze maakt, maar de gemeenten kozen wel een voorkeurtracé zodat wij hopen dat zij oor hebben naar onze vragen”, zegt Marlies Caeyers, regioconsulente bij Boerenbond. “Het LER had kunnen dienen om een weloverwogen keuze tussen de verschillende tracés te maken, maar hier was de keuze al gemaakt”, betreurt provinciaal Boerenbondsecretaris Gert Van de Moortel.

Wat Boerenbond betreft wordt er dus niet over de Nx beslist op basis van een onvolledig LER maar wordt het zogenaamde 0+ alternatief ernstig overwogen. Ook de milieubeweging voelt meer voor een integrale benadering met tal van kleine ingrepen (herinrichting kruispunten, betere afstelling verkeerslichten, ventweg parallel aan A12) die samen de verkeerssituatie verbeteren dan voor een “compleet overbodige” nieuwe verbindingsweg. Die zou in de ogen van Bond Beter Leefmilieu een “litteken in het landschap” vormen en alleen extra verkeer en bijbehorende luchtvervuiling met zich mee brengen. BBL vraagt om in te zetten op betere fietsverbindingen naar de haven en een beter openbaar vervoer.

Burgemeester Rik Frans (N-VA) leek niet opgezet met de actie. Hij zei te begrijpen dat de boeren hun bezorgdheid komen uiten, maar betreurde de timing aangezien het LER op de gemeenteraad van maandagavond nog toegelicht werd door de Vlaamse Landmaatschappij. “Ieder etmaal passeren hier 24.000 auto’s zodat we ervoor kiezen om het verkeer uit de dorpskernen en de omgeving van scholen te halen”, motiveerde de burgemeester de keuze voor het tracé 3a. Bij een aantal inwoners die zich aansloten bij de actie van boeren en milieubeschermers leeft desalniettemin het gevoel dat de Nx er vooral komt voor de pendelaars en niet voor hen.

“Zonder open ruimte kunnen boer en natuur niets beginnen”, vat Paul Staes van Bond Beter Leefmilieu de bezwaren samen. Dat een nieuwe verbindingsweg overbodig is, daar zijn naast Boerenbond en BBL ook twee lokale actiecomités - NxNix en NxPlus - van overtuigd. Zij vinden een nieuwe gewestweg geldverspilling en niet conform het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen en benadrukken de zinloosheid van het project in het licht van een toekomstgerichte mobiliteit.