Vlaanderen staat steeds meer vol: Elke dag 3,8 hectare extra ingenomen
nieuwsElke dag wordt in Vlaanderen netto gemiddeld 3,8 hectare bijkomend ingenomen voor wonen, werken, recreatie of infrastructuur. Ondanks de intenties om verharding te minderen, bleef de snelheid van het zogenaamde ruimtebeslag de voorbije zes jaar stabiel. Dat blijkt uit gegevens van het Departement Omgeving, dat het ruimtebeslag om de drie jaar in kaart brengt. Bos en landbouw verliezen beide aan terrein.
In de jaren voor 2019 werd dagelijks gemiddeld vijf hectare per dag extra aangesneden. Dat viel tussen 2019 en 2022 terug tot 3,8 hectare, maar tussen 2022 tot 2025 is er geen voortgang meer geboekt.
Het ruimtebeslag in Vlaanderen blijft zo toenemen. Het totaal ligt op 445.660 hectare of 32,7 procent van de totale ruimte in 2025, tegenover 32,4 procent drie jaar eerder en 32,1 procent zes jaar eerder. Het is het hoogst in de grotere stedelijke kernen.
Wonen spant de kroon
De meeste ruimtebeslag is te wijten aan woningen en tuinen, goed voor 39,5 procent van het landgebruik binnen het ruimtebeslag. Sinds 2013 kwam er in deze categorie netto 10.436 hectare bij. Daarna volgen transportinfrastructuur met 18,9 procent, industrie met 9,7 procent en recreatie met 9,1 procent.
Als we kijken naar het totale landgebruik, dus ook de grond die niet onder ‘ruimtebeslag’ valt, dan ligt het aandeel van woningen en tuinen op 12,9 procent. De meeste ruimte in Vlaanderen gaat naar akkers en graslanden, goed voor respectievelijk 30,9 en 16,3 procent in 2025. Maar landbouwgebied neemt af. In 2013 was nog 18,2 procent van Vlaanderen grasland, beduidend meer dan vandaag. Deze ruimte is niet ingenomen door akkers, want deze categorie kende tussen 2013 en 2025 slechts een toename met 0,4 procentpunten.
Ook de bossen zijn afgenomen. Met 11,0 procent van het totale Vlaamse landgebruik hinken ze na wonen, graslanden en akkers. In 2013 was nog 11,2 procent van Vlaanderen bebost.
Verhardingsgraad blijft hoog, maar stabiel
Ruimtebeslag mag niet worden verward met verharding. Die bleef in 2024 met 213.650 hectare of 15,7 procent van de totale oppervlakte in Vlaanderen stabiel ten opzichte van 2023, omdat in gelijke mate onthard en verhard werd. In vergelijking met 2013 is de verharding wel toegenomen, want toen bedroeg ze nog 194,210 hectare of 14,3 procent van Vlaanderen. 1,4 procent punt minder dan vandaag, dus.
Vlaanderen is een van de meest verharde gebieden van Europa. Het Departement Omgeving benadrukt dat dit nog steeds grote risico’s met zich meebrengt, zoals overstromingen, droogte, hitteproblemen en een verlies aan biodiversiteit.
We voorzien dat de netto bijkomende inname door ruimtebeslag stelselmatig zal dalen naar 0 in 2040
Het nieuwe beleidsplan Ruimte Vlaanderen zou hier werk van moeten maken. "We voorzien dat de netto bijkomende inname door ruimtebeslag stelselmatig zal dalen naar 0 in 2040. Ruimtelijke uitbreidingen zullen op middellange termijn de uitzondering vormen en landschapsherstel zal steeds meer ingang vinden", zegt minister van Omgeving Jo Brouns (cd&v). "Ook ontharden en het vermijden van bijkomende verharding vormen een belangrijke doelstelling. Zo maken we Vlaanderen weerbaar voor klimaatverandering, verhogen we de leefomgevingskwaliteit en beschermen we de open ruimte."
Bron: Belga
