Xylella fastidiosa teistert Zuid-Europa

De plantenziekte Xylella fastidiosa baart de Zuid-Europese olijfboeren grote zorgen. De ziekte wordt overgedragen via insecten en eens een plant of boom besmet is, rest geen andere remedie dan te rooien. Enkele weken geleden werd de ziekte vastgesteld op het Franse eiland Corsica, en ook in Italië zorgt de ziekte voor lichte paniek. De Europese landbouwkoepel Copa-Cogeca roept de Commissie en de nationale overheden op om meer in te zetten op preventie.

In Zuid-Europa groeit de ongerustheid over de plantenziekte Xylella fastidiosa, nadat een tweede geval werd vastgesteld. Ook in Italië zijn verschillende uitbraken vastgesteld. De ziekte is vooral nefast voor olijftelers: eens hun vaak decennia-oude bomen zijn besmet, moeten ze onverbiddelijk gerooid worden. “Ook al is het verband tussen de uitbraken in Italië en de uitbraken in Frankrijk nog niet bevestigd, Xylella fastidiosa is een ernstige bedreiging voor de Zuid-Europese olijfolieproductie”, zo reageert Pekka Pesonen van boerenkoepel Copa-Cogeca.

“Nu het toerisme in de regio op volle toeren draait en de temperaturen er hoog liggen is het cruciaal om de coördinatie tussen de autoriteiten te verbeteren en om reizigers te informeren over het verspreidingsrisico van de dodelijke bacterie”, waarschuwt Pesonen. “De ziekte wordt verspreid via insecten die meereizen op kledingstukken of via plantenvervoer. Preventie kan erger onheil voorkomen. De productie van olijfolie stelt direct en indirect heel wat mensen tewerk in Zuid-Europa, alle zeilen moeten dan ook worden bijgezet.”

In Frankrijk heeft landbouwminister Stéphane Le Foll een schutkring ingesteld rond de “besmette” bedrijven. Aangrenzende olijfboomgaarden worden onderzocht en er worden extra controles uitgevoerd bij plantentransport. In Italië doet de ziekte de prijs van olijfolie stijgen. Datzelfde fenomeen komt trouwens ook in Spanje voor, maar dan als gevolg van de droogte. 's Werelds belangrijkste olijfolieproducent moet door de grote droogte in het zuiden van het land zelfs olijfolie invoeren.

De erg warme maanden april en mei lijken een grotere impact op de oogst te hebben dan verwacht. Om het hoofd te bieden aan de productiedaling doet Spanje daarom een beroep op invoer, voornamelijk uit Tunesië, om vervolgens weer uit te voeren buiten de Europese Unie en zo zijn marktaandeel te behouden. Spanje voldoet aan 45 procent van de wereldwijde vraag. Italië is de nummer twee.

De huidige hittegolf in zuidelijk Spanje maakt het er niet beter op. "De olijven zijn lichter en leveren minder olie op", aldus Enrique Delgado van de Spaanse sectorfederatie. Hij verwacht dat de oogst tot een derde lager zal uitvallen dan vorig jaar. En als de regen nog lang uitblijft, kan het zelfs de helft minder zijn. De olijfolieprijs steeg van 2,90 euro per liter in januari naar bijna 4 euro in juli. "De prijs is gelukkig niet abrupt gestegen, wat een remmend effect had kunnen hebben op de consumptie", aldus Delgado, die er wel van overtuigd is dat er nog olijfolie genoeg is om aan de vraag te voldoen.