Vlaams-Brabant test nieuwe winterteelten om landbouw weerbaarder te maken tegen droogte en natte lentes
nieuwsPraktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant test met de steun van de gelijknamige provincie nieuwe teelten die landbouwers kunnen helpen omgaan met extreme weersomstandigheden. Winterdeder, winterblauwmaanzaad en wintermosterd worden in de winter ingezaaid en maken optimaal gebruik van het vocht in de bodem, waardoor ze minder kwetsbaar zijn voor droogte of natte lentes. De nieuwe gewassen zouden ook economische kansen kunnen bieden.
De voorbije jaren kreeg de landbouw af te rekenen met sterk wisselende weersomstandigheden: extreme droogte in 2022 en 2023, gevolgd door een uitzonderlijk nat voorjaar in 2024. “Dat maakt de inzaai van klassieke zomerteelten steeds moeilijker”, meldt de provincie Vlaams-Brabant in een persbericht.
De klimaatverandering was voor Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant de aanleiding om aan de slag te gaan met nieuwe teelten, waaronder winterdeder, winterblauwmaanzaad en wintermosterd. Dat gebeurde via het provinciale project ‘Klimaatrobuuster en biodiverser dankzij nieuwe winterteelten’. Daarvoor was er een subsidie van 74.566,50 euro van de provincie Vlaams-Brabant.
Minder kwetsbaar voor natte lentes en droogte
“Deze gewassen worden in de winter ingezaaid en maken optimaal gebruik van het vocht in de bodem, waardoor ze minder kwetsbaar zijn voor droogte of natte lentes. Tegelijk zorgen ze voor meer biodiversiteit, met positieve effecten op het bodemleven, nuttige insecten en bestuivers”, zegt Tom Dehaene (cd&v), gedeputeerde voor Landbouw.
De nieuwe winterteelten worden getest op het ‘Demoplatform Nieuwe Winterteelten’ in het stroomgebied Wissenbos. Dat is een onderdeel van het project ‘Weerbaar Waterlandschap’, waarin de provincie Vlaams-Brabant, de stad Tienen, de gemeente Linter en lokale organisaties samenwerken om het landschap beter bestand te maken tegen droogte en overstromingen. Op dit praktijkgerichte proefveld zaaide Praktijkpunt Landbouw in het najaar van 2025 verschillende winterteelten in op een bodem die typisch is voor de regio. Daarnaast is er op het Praktijkpunt in Herent een tweede demoplatform voor veldproeven met deze teelten.
“De opgedane kennis wordt actief gedeeld met landbouwers via een lerend netwerk en vertaald naar concreet advies op maat. Zo helpt het demoplatform landbouwers in de zoektocht naar nieuwe teelten om hun bedrijfsvoering toekomstbestendig te maken en tegelijk bij te dragen aan een veerkrachtiger landschap”, klinkt het bij de provincie.
Miscanthus als brandstof: “Veruit mijn beste teelt nu”
15 april 2026Lokale mosterdketen
De uitbreiding van het gamma winterteelten is niet alleen een potentiële klimaatmaatregel voor landbouwers. De provincie ziet ook kansen voor lokale vermarkting van verschillende teelten. Denk aan een alternatief voor geïmporteerde grondstoffen zoals dederolie, blauwmaanzaad of mosterdzaad. Het project werkt daarom actief aan het versterken van de brug tussen landbouwers en lokale afnemers. De economische, ecologische en klimaatimpact van de nieuwe teelten wordt via een impactanalyse concreet in kaart gebracht.
Praktijkpunt Landbouw Vlaams-Brabant heeft al ervaring met mosterdzaad. Zo onderzoekt het al enkele jaren de teeltmogelijkheden ervan in Vlaanderen. Sinds 2022 worden mosterdrassen getest op de proefvelden in Herent, en lopen er ook samenwerkingen met boeren die mosterdzaad telen. Onder anderen Peter Coucke van Hof ter Vrijlegem in Asse is hierbij betrokken. Aanleiding om destijds met het onderzoek te starten, waren problemen met de import van mosterdzaad. Die import stokte als gevolg van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland.
