nieuws

Gebiedsgericht Kempens plan voor klimaatrobuuste landbouw moet Vlaams voorbeeld vormen

nieuws

In het gehucht Hal bij Hoogstraten hebben boeren een gezamenlijk, gebiedsgericht plan uitgewerkt voor klimaatrobuuste en natuurinclusieve landbouw. Onder begeleiding van Boerennatuur Vlaanderen stelden de plaatselijke land- en tuinbouwers een gezamenlijk ‘agrobeheerplan’ op, met aandacht voor klimaat- en natuurmaatregelen. Bij het slotevent was Vlaams landbouwminister Jo Brouns (cd&v) enthousiast. “Wij zijn aan het kijken hoe we dit initiatief landelijk kunnen uitrollen, mogelijk binnen de Europese natuurherstelverordening.”

Vandaag Jerom Rozendaal
Lees meer over:
Halnet paneldiscussie

Enkele jaren geleden hadden de boeren van Hal, een gehucht in de gemeente Hoogstraten, al een scoop met Halnet: een initiatief waarbij boeren en burgers energie delen. Nu hebben de plaatselijke land- en tuinbouwers weer een primeur met HALnat. Ditmaal gaat het om gezamenlijke, gebiedsgerichte maatregelen die moeten leiden tot rendabele landbouw met aandacht voor natuur, water en landschap

‘HALnat aan zet’ is een LEADER-project dat wordt getrokken door Boerennatuur Vlaanderen, in samenwerking met lokale landbouwers, Boerenbond, Hooibeekhoeve en de gemeente Hoogstraten. Land- en tuinbouwers in Hal, een gebied met veel jonge landbouwers, namen zelf het initiatief om hun landbouwgebied klimaatrobuuster te maken en natuurvriendelijker in te richten.

“Gebiedsgerichte maatregelen hebben meer impact”

Samen met Boerennatuur Vlaanderen en Boerenbond onderzochten ze hoe ze via een collectief agrobeheerplan kunnen werken aan een rendabele landbouw met aandacht voor natuur, water en landschap. Op het terrein zijn al concrete stappen gezet met onder andere extra stuwen in waterlopen, kruidenrijke beschermingsstroken, complexe groenbemesters en faunamengsels

Afgelopen donderdag vond in Hal het slotevent van het tweejarige project plaats. Onder meer Vlaams Landbouwminister Jo Brouns en de Antwerpse gedeputeerde van Landbouw Jinnih Beels waren aanwezig. “Veel families in Hal boeren hier al generatieslang en wij willen dat in de toekomst verder doen”, verklaart de lokale varkensboer Wouter Mertens zijn inzet in het project.

Hij wijst op de maatschappelijke verwachtingen en uitdagingen op het gebied van klimaat en natuur. Met het initiatief willen de boeren de toekomst in eigen handen nemen. Volgens Mertens en andere deelnemers aan het project is een gezamenlijke, gebiedsgerichte aanpak sterker dan de som der delen. Ze wijzen daarbij op de huidige wet- en regelgeving, die met onder meer ecoregelingen vooral individuele klimaatrobuuste maatregelen bij land- en tuinbouwers stimuleert. Deze versnipperde, kortlopende instrumenten zouden minder zoden aan de dijk zetten. 

Wettelijk kader en rechtszekerheid vereist

Maar voor een gezamenlijke, gebiedsgerichte aanpak ontbreekt een wettelijk-juridisch kader. De projectpartners riepen de Vlaamse overheid daarom ook op om werk te maken van een duidelijk kader dat rechtszekerheid en een correcte vergoeding biedt als boeren en tuinders gezamenlijk investeren in natuur en landschap. “HALnat toont aan dat landbouwers bereid zijn om meer te doen voor het landschap, als ze daarin erkend en ondersteund worden. Nu is het aan het beleid om die bereidheid te verzilveren met een instrument dat duurzaam, werkbaar en rechtvaardig is”, klinkt het bij Boerennatuur Vlaanderen.

De organisatie heeft 33 agrobeheergroepen, lokale samenwerkingsverbanden over heel Vlaanderen en ziet voor zichzelf een rol weggelegd bij de coördinatie van gebiedsgerichte agrobeheerplannen over heel Vlaanderen. 

Het betrekken van de lokale boeren bij de gebiedsgerichte agrobeheerplannen is echter cruciaal, benadrukt ook Lode Ceyssens, voorzitter van Boerenbond. “Land- en tuinbouwers maken met hun terreinkennis het verschil voor natuur en waterbeheer, zonder hun kernactiviteit uit het oog te verliezen. Voor het slagen van zo’n agrobeheerplan zijn rechtszekerheid en een eerlijke vergoeding cruciaal. Het is dan ook belangrijk dat vrijwillige inspanningen niet leiden tot extra beperkingen.”

Halnat Brouns

Brouns wil initiatief over heel Vlaanderen uitrollen

Hoewel de Vlaamse en Belgische begroting weinig ruimte laten, heeft landbouwminister Jo Brouns wel oren naar de plannen. “Respect voor de landbouwers van Hal, die het niet bij woorden laten, maar al concrete stappen zetten voor natuur, water en bodem. Als overheid moeten we hen daarvoor vertrouwen en zekerheid geven”, stelt hij.

Brouns zegt te onderzoeken hoe hij het plaatselijke initiatief in Hal landelijk kan uitrollen, mogelijk binnen de Europese natuurherstelverordening. “Met agrobeheerplannen willen we verder bouwen op die aanpak: landbouwers als partners in natuurontwikkeling.”

De Europese natuurherstelverordening, die in 2024 werd goedgekeurd, verplicht de lidstaten om tegen 2030 minstens 30 procent van hun beschadigde ecosystemen te herstellen, en te vermijden dat er nog meer natuur wordt aangetast. Tegen 1 september van dit jaar hadden de lidstaten ontwerpplannen moeten indienen, maar België miste deze deadline.

Ook Boerennatuur Vlaanderen is enthousiast dat het plan in vruchtbare aarde valt bij Brouns. "We zijn heel blij dat het initiatief zo positief onthaald wordt door de minister. De landbouwers en projectpartners hebben de voorbije periode veel energie gestoken in de verkenning en uitwerking van dit plan. Nu het project afloopt, is het dan ook belangrijk om dat enthousiasme vast te houden en snel werk te maken van concrete vervolgstappen. We willen vermijden dat het engagement dat hier gegroeid is, stilvalt", klinkt het.

Boerenenergiegemeenschap Halnet wint Europese prijs
Uitgelicht
Energienetwerk Halnet, waar boeren en burgers energie delen, heeft de ARIA-award in de wacht gesleept. Het gaat om een initiatief van EU CAP Network, een netwerkorganisatie va...
14 december 2023 Lees meer

Gerelateerde artikels

Er zijn :newsItemCount nieuwe artikels sinds jouw laatste bezoek