Verliest consument controle op complexe voedselketen?

Het "paardenvleesschandaal" brengt de bevoegde Europese ministers woensdag samen in Brussel. De Morgen vlooide uit dat België twee jaar geleden 1.477 ton paarden- en ezelsvlees uit Roemenië invoerde. "Met dat vlees hoeft niks mis te zijn, ook niet omdat het uit Roemenië komt", schrijft De Morgen. Alleen vergroot een wereldwijde voedselketen, die de ingrediënten van heinde en verre haalt, het risico op desinformatie.

Door de affaire met Roemeens paarden- en ezelsvlees dat via vele handelsbedrijven in een Britse lasagne terecht is gekomen, vraagt de redactie van De Morgen zich af waar ons voedsel vandaan komt en hoe betrouwbaar en veilig de handelsketen is. "Ook in de voedingsindustrie worden tegenwoordig de ingrediënten van heinde en verre gehaald als dit winstgevender is." De krant illustreert dit met Chinese tomaten die verwerkt in pastasauzen de Italiaanse winkelrekken veroverden. En met Chinese knoflook die dankzij de lage prijs op de Amerikaanse markt domineert en ook in Europa duidelijk aanwezig is. Zelfde verhaal voor het concentraat in appelsap.

Voedselgiganten als Unilever en Nestle zoeken tegenwoordig ingrediënten in landen als China, "met meer rigoureuze controle tot gevolg", aldus De Morgen. Maar de krant twijfelt er niet aan dat de risico's door de groei van de aanleveringsketen toch groter worden. Ook het paarden- en ezelsvlees dat in België gegeten of verwerkt wordt, komt uit alle windstreken, van Canada, Mexico en Zuid-Amerika tot Frankrijk, Nederland, Ierland en Roemenië. Bij elkaar gaat het om ruim 25.000 ton, die volgens de Federatie van het Belgisch Vlees (FEBEV), deels weer doorgevoerd wordt, naar Italië bijvoorbeeld.

Behalve de Belgische overheid ziet ook de EU toe op de vele zendingen vlees, melk en andere producten van dierlijke oorsprong die verhandeld of ingevoerd worden in de Europese Unie. Bij hun aankomst in de EU moeten de dierlijke producten en de meegeleverde certificaten worden geverifieerd door officiële dierenartsen in een speciaal aangewezen grensinspectiepost. "Maar een partij die van buiten de EU is ingevoerd via bijvoorbeeld Polen, Roemenië of Griekenland wordt in België niet opnieuw gecontroleerd, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn", merkt De Morgen op.

Opvallend, in Groot-Brittannië doen plaatselijke beenhouwers gouden zaken sinds het uitbreken van het paardenvleesschandaal. Volgens Farmers Weekly hebben consumenten hun vertrouwen in de grote supermarkten verloren en verkiezen ze terug het lokaal geproduceerd vlees van bij de beenhouwer. Deze kleine zelfstandigen gaan er prat op dat zij de herkomst van hun vleesproducten kunnen aantonen "van boer tot bord".