Schade glastuinbouw door forse gasprijsstijging is beperkt

Op twee weken tijd is de gasprijs gestegen van 28,37 euro per megawattuur naar 40,04 euro, een stijging van 40 procent. Experts wijten deze stijging aan de oplopende spanningen tussen de Verenigde Staten en Europa over Groenland. De Verenigde Staten hebben Rusland vervangen als belangrijkste gasleverancier en door de spanningen ontstonden speculaties over deze Amerikaanse leveringen. Ook de strenge winter in de Verenigde Staten, en een grotere binnenlandse vraag, hebben mogelijk hun invloed gehad.

Inmiddels zijn een aantal geopolitieke spanningen weggeëbd en is er sprake van een stabilisatie van de gasprijs. Herman Marien, energie-expert bij WKK (Warmte Kracht Koppeling)-coöperatie WOM, verwacht dat de prijs op termijn opnieuw normaliseert. “Als we kijken naar de prijs op langere termijn, zijn de schommelingen veel minder groot.” Volgens hem is er geen fundamentele oorzaak voor een forse prijsverhoging. “Er dreigen geen tekorten, de toevoer is niet in gevaar en de geopolitieke spanning is (voorlopig) weer uit de lucht.”

Bij de WKK-eigenaars heeft de prijsverhoging minder impact gehad. Telers leggen ruim op voorhand gas vast. Deze WKK-bedrijven gebruiken de warmte uit de WKK voor het verwarmen van hun serre en de overschotten aan elektriciteit worden verkocht. “De elektriciteitsprijzen zijn ook gestegen. Die extra inkomsten compenseren een hogere gasprijs”, legt Marien uit.

Gasketel en dagprijs

Volgens hem zijn het vooral telers met een traditionele gasketel – waarbij gas enkel in warmte wordt omgezet – die nu eventueel op hun tanden moeten bijten. “Zij die werken met dagprijzen hebben het nu even moeilijk.” Maar het teeltseizoen is nog lang en doordat gasprijzen mogelijk zullen zakken, verwacht hij een beperkte impact. “Het jaar wordt immers niet op enkele weken gemaakt.”

Veel telers met gasketels werken ook via de Verenigde Tuinbouw Groep (VTG), een organisatie die de gasaankoop voor zo’n 180 aangesloten glastuinbouwbedrijven regelt. In totaal zijn deze bedrijven (siertelers, aardbeientelers en groentetelers, red.) goed voor een gasverbruik van 145 gigawattuur op jaarbasis. Dat is vergelijkbaar met de gasbehoefte van zo’n 100.000 à 120.000 huishoudens.

“In januari was 75 procent van de gasbehoefte van de VTG-telers ingedekt via de termijnmarkt. Dat betekent dat 25 procent op de vrije markt moet worden bijgekocht en daar ervaren de telers de impact van de prijsverhoging”, vertelt Hein Vansteenkiste van Viaverda in Destelbergen. Vanuit Viaverda heeft hij een mandaat als bestuurder binnen de VTG.        

Langetermijn verwachtingen stabiel

Het gros van het gas dat momenteel door de VTG-telers wordt gebruikt, is dus in het verleden vastgeklikt. “De gemiddelde vastgeklikte gasprijs ligt hierdoor lager dan de huidige dagmarktprijzen, waardoor telers op dit ogenblik geen negatieve impact hebben van de huidige hoge dagmarktprijzen.”, vervolgt Vansteenkiste. “De gemiddelde vastgeklikte gasprijs voor onze telers lag in januari op 34,68 euro per megawattuur; in december was dat nog 35,95 euro.”

Ook voor volgende maand verwacht hij weinig verandering op de langetermijnmarkt. “Ik verwacht dat de prijzen op korte termijn zullen dalen (tenzij er geopolitiek ergens een opflakkering is). De huidige schommeling in de gasprijs was vooral voor de korte termijn. Gasprijzen op lange termijn zijn nauwelijks veranderd de afgelopen weken. Vanuit de VTG streven we ernaar om voor onze aangesloten telers op regelmatige basis gasvolumes vast te klikken, zodat deze zekerheid krijgen aan welke tarieven ze in de nabije en verre toekomst zullen kunnen werken”, besluit hij.