Tomatenaanvoer normaliseert na dramatische productie door warmte
nieuwsDe hittegolven deze zomer hebben de aanvoer van tomaten bij de Vlaamse veilingen sterk verstoord. “Dit heb ik in 20 jaar niet meegemaakt. De productie heeft enorm te lijden gehad onder de hitte, waardoor we sommige contracten niet hebben kunnen vervullen”, klinkt het bij de coöperatieve groente- en fruitveiling BelOrta. De impact was het grootst de voorbije weken. “Inmiddels zien we een voorzichtig herstel”, klinkt het.
De aanvoer van tomaten normaliseert stilaan terug bij de coöperatieve groente- en fruitveiling BelOrta. “Over een dag of tien verwacht ik weer dat we op hetzelfde niveau zitten qua volume en kwaliteit”, vertelt Maarten Verhaegen, divisiemanager groente bij BelOrta. “Dat is juist op tijd, want het importseizoen komt binnen een aantal weken ook langzaamaan op gang, waardoor de concurrentie voor Belgische tomaten toeneemt.”
De normalisering komt na een periode van zes weken waarin de aanvoer van tomaten op de veiling sterk verstoord was. Reden? “Drie hittegolven in de zomer”, aldus Verhaegen. “In een normale zomer hebben we ook warme dagen, maar dit jaar was het extreem, met periodes van vijf dagen waarin de temperatuur rond de 35 graden lag en het ’s nachts ook niet afkoelde.”
De uitzonderlijke hitte had een nefaste impact op de tomatenplanten. Zo waren er grote problemen met de zetting. Dat is het moment dat de bloem bevrucht wordt en de basis voor de toekomstige tomaat gelegd. Het zijn de hommels die voor de bestuiving zorgen. Door de hitte vlogen de hommels niet meer uit en bleef de bestuiving achter.”
Flink minder tomaten
Dit verklaart ook waarom de aanvoer op de veiling pas enkele weken na de hittegolven stokte. In juli en augustus lag de tomatenaanvoer op de Vlaamse veilingen op 68.000 ton, terwijl dat in dezelfde periodes vorig jaar en in 2025 respectievelijk 81.000 en 88.000 ton bedroeg. Verhaegen nuanceert dat deze gemiddelde productie (en ook prijzen) sterk afhankelijk zijn van teler tot teler en van type tomaat. Zo hebben bijvoorbeeld de langwerpige tomaten nog meer problemen met de warmte.
Behalve de kwantiteit had ook de kwaliteit sterk te lijden onder de hitte. Tomatenplanten hadden het duidelijk moeilijk met de hitte en waren veel gevoeliger voor ziektes. “Bij momenten hadden we zelfs 50 procent op de klok staan, wat geen Flandria-kwaliteit was. Ik zit nu 20 jaar in de sector, maar ik heb dit nog nooit meegemaakt. Normaal is dat maximaal tien procent”, vertelt Verhaegen. Flandria is het hoogste kwaliteitsmerk bij BelOrta.
Tomatenteler Tuur Galle uit Roeselare heeft de hitteproblemen aan den lijve ondervonden. De West-Vlaming baat een serre uit van 10 hectare vlak bij de REO-veiling. “Vooral de belichte teelten hadden het moeilijk. Deze planten zijn al in november geplant. Deze oudere planten hebben langere stengels en hebben het zwaarder om de voedingsmiddelen naar de koppen te vervoeren”, vertelt de teler, die schat dat de hitte hem 10 tot 15 procent productieverlies heeft gekost.
Verse groenteprijzen pieken door droogte en hitte
21 augustus 2026Contracten niet altijd ingevuld
De mindere aanvoer had een grote impact op de levering aan klanten. BelOrta heeft met retailers, handelaars en andere partijen contracten waarin volumes en kwaliteitseisen beschreven zijn. “Sommige klanten waren flexibel en gingen akkoord met een iets mindere kwaliteit, maar andere waren minder flexibel. Met deze partijen hebben we onze gecontracteerde volumes niet kunnen leveren”, aldus Verhaegen.
De divisiemanager geeft aan dat de hitteproblemen zich niet alleen in Vlaanderen voordeden, maar ook in andere Europese landen. “We zagen meer vraag van Franse klanten. Vermoedelijk omdat de tomatenteelt daar nog meer heeft afgezien dan hier. Daar werken ze vaak met wat oudere serres en lag ook de temperatuur zelfs nog wat hoger.”
De mindere productie in Europa en de goede vraag naar tomaten resulteerden in een goede prijsvorming, aldus Verhaegen: “Door het mooie weer was de vraag goed. Maar dat heeft de mindere productie van de telers niet kunnen compenseren”, vertelt hij. Ook dat wordt bevestigd in de VBT-cijfers. De middenprijs lag met 1,21 euro per kilo ruim tien cent hoger dan vorig jaar in juli en augustus, maar de omzet lag zeven miljoen euro lager en stokte dit jaar op 81,9 miljoen.
Prijs moet omhoog
Volgens Verhaegen staat de Belgische tomatenteelt op een kruispunt. “De kosten voor de telers zijn de voorbije jaren met circa 50 procent gestegen, maar de verkoopprijzen stegen nauwelijks. Daar moet dringend verandering in komen, anders zijn er over tien jaar geen tomatentelers meer in Vlaanderen”, denkt hij.
Daarbij kijkt BelOrta nu ook met argusogen naar de gasprijs die de komende weken mogelijk nog gaat stijgen. “Dit zal er niet toe leiden dat belichte telers hun lampen uitzetten zoals tijdens de energiecrisis, maar het is wel waarschijnlijk dat ze minder belichten, waardoor de productie kan terugvallen”, voorspelt hij.
