Regering voert label in voor voedsel uit bezet gebied

De federale regering introduceert een label voor goederen afkomstig uit door Israël bezette gebieden. Er is geen sprake van een boycot, maar wel van bewustmaking. Met het label wil men de consument informeren, zodat die zelf kan kiezen of hij al dan niet producten uit die regio wil kopen. Vandaag of morgen zal er op de website van minister Johan Vande Lanotte een omzendbrief te vinden zijn die zo’n label mogelijk maakt. Het gebruik van de labels is niet verplicht. Handelsfederatie Comeos liet al weten dat veel grote ketens de labels links zullen laten liggen.

Er was binnen de Europese Unie al langer sprake over het introduceren van een label dat de herkomst van een product aanduidt. Er werd echter geen consensus bereikt. Slechts dertien landen, waaronder België, wilden werk maken van het label. Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders zocht eerst nog contact met andere Benelux-landen om een gezamenlijk etikettering in te voeren, maar Nederland was geen voorstander. Op 18 juli kondigde Reynders in de commissie Buitenlandse Zaken aan dat hij niet langer bezwaren ziet om het label alleen in te voeren.

Minister van Economie Johan Vande Lanotte kreeg zo groen licht. Hij bereidde al langer het label voor en pleegde ook overleg met de distributiesector en consumentenorganisaties. Vandaag of ten laatste morgen verschijnt op Vande Lanottes website de omzendbrief die zo'n label mogelijk maakt. Het label zal niet verplicht zijn, de warenhuizen hebben zelf de keuze. "Maar ik zie niet in waarom ze dat niet zouden doen, het gaat louter om het informeren van de consument", aldus de minister.

Ons land volgt zo het voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk en Denemarken, die in 2009 al een gelijkaardig label introduceerden. Hoewel het niet gaat om een boycot, maar een eerder symbolische maatregel, heeft zo’n actie wel degelijk impact. Dat bewijst het voorbeeld van Zuid-Afrika. Toen het land in 2012 een etikettering invoerde, was dat een kaakslag voor Israël.

Een economische tegenzet moeten we niet echt vrezen. Israël is namelijk meer afhankelijk van import dan van export. Bovendien wordt de handel tussen België en Israël gedomineerd door de diamantsector. Antwerpen is een zodanig sterk en geïnternationaliseerd centrum dat Israël het zich niet kan veroorloven de handel te verstoren, laat staan op te schorten.

Wanneer de eerste labels in de supermarkten kunnen verschijnen, is nog niet duidelijk. Het gaat vooral om landbouwproducten als dadels, avocado's, granaatappelen en bloedappelsienen, maar ook kruiden en wijn. Die komen vooral uit de erg vruchtbare Jordaanvallei. Ook cosmetica van het merk Ahava, dat mineralen uit de Dode Zee gebruikt, en de producten van Sodastream om drinkwater te behandelen, komen in het vizier.

Federatie van handel en diensten Comeos laat echter al weten dat veel grote ketens de labels niet zullen gebruiken. Het systeem is onder andere te complex en omslachtig. Er zijn drie verschillende labels, respectievelijk voor producten uit Israël, de Palestijnse gebieden en bezette gebieden. Supermarkten moeten zelf eerst nog nagaan welke sticker op welk product moet en dan de stickers zelf nog opplakken. Handelaars menen bovendien dat de regering zo haar verantwoordelijkheid afschuift naar de handelaar en consument. Tot slot wordt gevreesd dat het al dan niet vermelden van de oorsprong van een product zal gezien worden als een stellingname van de handelaar.