Vlaamse regering buigt zich over dotaties Natuurpunt: valse concurrentie of onterechte schietschijf?

Alleen de bomen weten hoe lang de vete tussen Natuurpunt en Saverys nog zal aanslepen, maar net die natuur is voer voor discussie. Natuurorganisaties zoals Natuurpunt kopen met subsidies en schenkingen jaarlijks heel wat gronden op en herstellen of beheren er de natuur. Saverys vindt dat dat ten koste gaat van landbouwers, jagers en private natuureigenaars en meent dat die praktijk neerkomt op concurrentievervalsing.

Op de commissie Leefmilieu van dinsdag vroeg parlementslid Lydia Peeters (Anders) aan minister Jo Brouns (cd&v) naar zijn visie op de zaak, en of hij het subsidiereglement zou herbekijken. Volgens Brouns is er echter geen sprake van discriminatie. “U kent allemaal de kritische houding die ik, ook in het verleden, heb aangenomen ten aanzien van Vlaamse aankoopsubsidies voor natuurontwikkeling in landbouwgebied. Maar de fundamentele kritiek die we daarbij hadden, was de tegenstelling tussen de Vlaamse planologie en de aankoopsubsidies die daar onvoldoende rekening mee hielden.”

"Niet discriminerend"

Dat de aankoopsubsidies discriminerend zijn, klopt volgens hem niet. “Die staan vandaag open voor iedereen die aan deze strikte en noodzakelijke voorwaarden voldoet en zijn dus niet enkel meer voorbehouden voor erkende natuurverenigingen”, zegt hij. “Integendeel, het statuut van een erkende terreinbeherende natuurvereniging is ondertussen zelfs volledig afgeschaft.”

“Iedereen die uitvoering wil geven aan een natuurbeheerplan type 4, ongeacht of het gaat om een natuurlijke persoon of private rechtspersoon, kan onder dezelfde voorwaarden aankoopsubsidies van de Vlaamse overheid krijgen”, zegt de minister nog. De VVGN gaf eerder aan dat daar het schoentje knelt: de vereniging stelt dat een natuurgebied type 4 voor de meeste private landeigenaars onhaalbaar is.

Ook Lydia Peeters maakt die vaststelling. “We zien dat de instanties die voldoen aan de voorwaarden de facto bijna alleen de natuurverenigingen zijn”, zegt ze.

Schietschijf

Groen-politica Mieke Schauvliege vindt de hele discussie problematisch. “Ik moet eerlijk zeggen dat ik een beetje van mijn stoel val. Natuurpunt is een organisatie die elke dag opnieuw met tienduizenden vrijwilligers natuur beheert in Vlaanderen”, zegt ze. “Zij doen dat met de middelen die ze krijgen, en dat zijn er niet zo heel veel voor al de gebieden die ze beheren.”

Schauvliege wijst erop dat er deze legislatuur al “heel wat bespaard” is op de beheersubsidies van Natuurpunt. “Nochtans zou je denken dat er een tandje moet worden bijgestoken wat betreft natuur in Vlaanderen.”

“Dat ook andere partners ondersteuning kunnen krijgen om natuur te beheren, is wat ons betreft mogelijk”, zegt Schauvliege nog. “Maar dat van Natuurpunt een schietschijf wordt gemaakt, begrijp ik totaal niet.”

Peeters verduidelijkt dat ze Natuurpunt niet wil ‘aanvallen.’ “Ik denk dat zij zeker heel goed werk leveren, maar we zien wel dat zij de facto in een monopoliepositie zitten.”

Sanne Van Looy (N-VA) vindt de klacht van de VVGN “heel verregaand.” ”De studie van de Inspectie van Financiën (IF) zei eerder nog dat de aanwending van middelen door Natuurpunt efficiënt, effectief en zorgvuldig gebeurt en dat een overheid het niet beter zou doen”, stelt ze. “Ik denk dat we hier vooral de natuurverenigingen in moeten steunen.”

“Als er geld te verdienen zou zijn met natuur, denk ik dat iedereen natuurbeheerder zou zijn”, merkt ze nog op.

Brouns denkt alvast niet dat de rechtbank de VVGN zal volgen. “Wij zijn ervan overtuigd dat de staatssteunregels niet zijn geschonden”, besluit hij. “Het is uiteindelijk aan de rechter om er finaal over te oordelen.”