Het Waasland pioniert met eerste regionale voedselstrategie van Vlaanderen
nieuwsHet Waasland heeft als eerste streek in Vlaanderen een regionale voedselstrategie uitgewerkt. Hiermee willen een reeks Wase gemeenten en de provincie Oost-Vlaanderen richting geven aan de productie en consumptie van voedsel in de regio. “Met deze strategie willen we bouwen aan een voedselsysteem dat veerkrachtig is, tegelijk gezond voedsel biedt en toegankelijk blijft voor iedereen”, aldus Jan Cools (cd&v), schepen van Welzijn in Lokeren.
Voedsel neemt een cruciale plaats in binnen ons dagelijks leven en in onze maatschappij. Toch zijn er nog weinig lokale besturen die deze cruciale plaats vertalen naar een concreet plan. Vorige zomer deden Vlaams minister van Plattelandsbeleid Hilde Crevits (cd&v) en haar collega van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v) nog een oproep naar lokale besturen om een eigen voedselstrategie uit te werken. Ze konden daarbij rekenen op begeleiding.
Losse puzzelstukjes samenleggen
Het Waasland is de eerste regio in Vlaanderen die zijn eigen voedselstrategie klaar heeft. Die werd dinsdag voorgesteld op geitenboerderij ’t Eikenhof in Lokeren. De provincie Oost-Vlaanderen werkte daarvoor samen met verschillende Wase gemeenten die verenigd zijn in het intergemeentelijk samenwerkingsverband Interwaas. De provincie wil een katalysator zijn voor lokaal voedselbeleid door in te zetten op regionale samenwerking en hefboomprojecten. De regionale voedselstrategie Waasland is een eerste concrete realisatie en uniek in zijn soort.
“Te lang hebben we voedsel bekeken als losse puzzelstukjes”, vertelt Didier Huygens, die het proces trok. “Landbouw ging over productie, welzijn over kwetsbare groepen, klimaat over ruimtegebruik en uitstoot, enz. Maar in werkelijkheid hangt alles samen en daarom is het belangrijk dat we die puzzelstukken samenleggen.” Huygens benadrukt daarbij dat voedsel meer is dan voeding alleen. “Het raakt aan onze gezondheid, onze economie, ons milieu, onze sociale cohesie,…”
Elke schakel met elkaar verbonden
In feite is de regionale voedselstrategie een bovenlokale aanpak die richting geeft aan de productie, de distributie en consumptie van voedsel. De strategie vertrekt vanuit duurzaamheid, betrokkenheid van de gemeenschap en de ondersteuning van lokale producenten. “Stel je een regio voor waar voedsel niet zomaar op ons bord belandt, maar waar elke schakel bewust met elkaar verbonden is. Waar lokale besturen, ondernemers, organisaties, onderwijsinstellingen en inwoners samenwerken aan een duurzaam, eerlijk en gezond voedselsysteem. Dat is precies waar regionale voedselstrategie Waasland voor staat”, verduidelijkt Huygens.
De kracht van het initiatief zit volgens hem in de samenwerking. Overleg met de lokale besturen vormde een cruciale stap in de opmaak van de strategie. “Zij spelen een sleutelrol, want ze verbinden verschillende beleidsdomeinen en brengen mensen samen”, klinkt het. Ook de timing van het project zat goed omdat lokale besturen net aan de slag gingen met de opmaak van de meerjarenplanning en de bijbehorende budgetten voor een nieuwe legislatuur.
Wereldvoedseldag: "Vlaamse Voedselstrategie op kruissnelheid"
16 oktober 2024Vele voordelen voor lokale besturen
“Uiteraard kregen we ook meermaals de vraag van besturen wat zo’n strategie hen oplevert, en het antwoord is best veelzijdig”, zegt Huygens. Hij wijst erop dat een voedselstrategie bijdraagt aan een sterke lokale economie, met nieuwe kansen voor ondernemers en korte ketens. “Ze helpt gemeenten klimaatrobuuster te maken, met aandacht voor biodiversiteit en slim ruimtegebruik. Ze versterkt sociale cohesie en zorgt ervoor dat iedereen verbeterde toegang heeft tot gezonde voeding. En ze draagt bij aan bredere doelstellingen rond gezondheid, welzijn en duurzaamheid. Voeding raakt aan bijna elk beleidsdomein en door die verbindingen te leggen ontstaat een hefboomeffect.”
Om structuur te brengen in de regionale voedselstrategie werd het thema benaderd vanuit zes invalshoeken: samenwerking tussen stakeholders, duurzame voeding en voedselgeletterdheid, toegang tot voedsel, voedselproductie en lokale voedingsinitiatieven, voedselvoorziening en voedseldistributie, en voedselverliezen. Deze zes thema’s werden vertaald naar 31 acties waar lokale besturen samen, en in partnerschap met lokale organisaties, mee aan de slag kunnen gaan.
Geen eindpunt
De acties uit de strategie werden gekoppeld aan de meerjarenplanning van de lokale besturen om zo gezamenlijke kortetermijnacties af te bakenen en verder uit te werken. Daar zijn de lokale partners nu mee aan de slag. “De regionale voedselstrategie Waasland is dus geen eindpunt. Het is een uitnodiging om samen de toekomst van voedsel in de regio vorm te geven”, aldus Huygens. De provincie Oost-Vlaanderen neemt de opvolging van de strategie verder ter harte.
