Tools rond impactscore en depositietrend kregen actualisatie
nieuwsDe datalagen van de tools rond impactscore, de depositietrend en IMPACT kregen een update. Dat meldt de Vlaamse overheid op haar website. De tools worden onder meer gebruikt om de stikstofimpact van veehouderijen te beoordelen in het kader van vergunningsaanvragen. Zo’n actualisatie kan gevolgen hebben voor vergunningsaanvragen, omdat nieuwe gegevens tot een andere impactscore kunnen leiden. "Dit kost niet alleen bijzonder veel tijd maar ook handenvol geld en creëert alweer bijkomende onzekerheid bij onze boeren", reageert Boerenbondvoorzitter Lode Ceyssens.
De update van de stikstoftools kadert binnen het stikstofdecreet. Daarin staat dat bij berekeningen van de stikstofimpact steeds de meest recente beschikbare kaarten en modellen moeten worden gebruikt. De Vlaamse overheid houdt in de gaten wanneer een update aan de orde is en actualiseert de relevante data en modellen op één vast jaarlijks moment.
Zo werd donderdag de achtergrond-depositiekaart in de impactscore-tool aangepast van VLOPS25 naar VLOPS26. VLOPS25 werkte met emissiegegevens uit 2023 en meteogegevens uit 2017. Het nieuwe model maakt nog steeds gebruik van meteogegevens uit 2017, maar werkt met emissiegegevens uit 2024. Ook de overschrijdingskaarten en IMPACT, die gebruikmaken van het VLOPS-model, zijn aangepast.
Dat 2017 als meteorologisch referentiejaar niet wordt geactualiseerd, is omdat de weersomstandigheden toen als representatief worden beschouwd voor een gemiddelde weersituatie. Dat laat de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) weten. "Om de consistentie te bewaren, is ervoor gekozen om 2017 de komende jaren als referentiejaar te behouden. Een aanpassing wordt pas overwogen als blijkt dat 2017 niet langer representatief is", duidt VITO.
Hoe werken de modellen achter het Vlaams stikstofdepositiebeleid?
20 november 2023Actualisatie KDW-kaart
Daarnaast kreeg ook de kaart met kritische depositiewaarden (KDW) een actualisatie. Aan elk habitattype in een beschermd natuurgebied onder de Habitatrichtlijn is een KDW toegekend. Zo is de kaartlaag met actuele habitats is aangepast van versie 2023 naar versie 2025. En ook de kaart met de tot doel gestelde habitats onder passend beheer is naar jaarlijkse gewoonte ook geactualiseerd. De kaartlaag met de zoekzones (voorlopige zoekzones versie 2) blijft ongewijzigd.
Tot slot kregen ook de praktische wegwijzer stikstofdepositie, de parameters voor de modellering van emissies uit stookinstallaties en de richtlijn rond modelleringsafspraken veehouderijen een actualisatie.
Gevolgen omgevingsvergunningen
De updates kunnen gevolgen hebben voor veehouders die momenteel een vergunningsaanvraag lopende hebben. Bij het nemen van een beslissing moet de vergunningverlenende overheid volgens het Stikstofdecreet namelijk rekening houden met de laatst beschikbare versie van de impactscore-tool. Dus zal de betrokken overheid moeten nagaan of de update leidt tot een andere beoordeling.
Voor nieuwe vergunningsaanvragen of project-MER’s geldt altijd de laatst beschikbare versie van de impactscore-tool.
De decretale mogelijkheid om de modellen en databronnen aan te passen is één van de redenen waarom we naar het Grondwettelijk Hof zijn gestapt tegen het stikstofdecreet
"Onaanvaardbaar, absurd en onbegrijpelijk"
Landbouworganisatie Boerenbond is niet te spreken over de actualisatie. "De manier waarop die wijzigingen gebeuren is onaanvaardbaar, absurd en onbegrijpelijk", reageert Boerenbond-voorzitter Lode Ceyssens. “De decretale mogelijkheid om de modellen en databronnen aan te passen is één van de redenen waarom we naar het Grondwettelijk Hof zijn gestapt tegen het stikstofdecreet. Dat het Departement nu met één druk op de knop de rekentools bijstelt zonder overgangsperiode, zonder communicatie en zonder enig overleg, tart werkelijk alle verbeelding. De gevolgen van deze ad-hocaanpassingen zijn voor landbouwers die een vergunningstraject aan het doorlopen zijn, bijzonder groot. Concreet moet iedereen die in een vergunningsprocedure zit, opnieuw naar de tekentafel. Dit kost niet alleen bijzonder veel tijd maar ook handenvol geld en creëert alweer bijkomende onzekerheid bij onze boeren." De landbouworganisatie vraagt aan de vergunningsverlenende instanties om niet meer terug te komen op berekeningen die al gebeurd zijn en dat alle reeds ingediende vergunningsaanvragen zonder meer kunnen blijven doorlopen.
"Een spel waarbij regels telkens worden gewijzigd"
Volgens het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) wordt de vergunningsverlening vandaag steeds meer “een spel waarbij elk moment de regels gewijzigd kunnen worden”. Zelfs aan de meet is er volgens de landbouworganisatie nog geen zekerheid of de hele procedure opnieuw moet worden gedaan. "Deze wispelturigheid staat bovendien elke duurzame vooruitgang in de weg. Wie denkt aan het verduurzamen van zijn bedrijf heeft behoefte aan duidelijkheid op langere termijn. Deze eenzijdige aanpassingen aan de impactscoretool en de depositietool slopen het investeringsvertrouwen van de Vlaamse bedrijven en in het bijzonder dan de landbouwbedrijven", klinkt het. "Dit gaat niet enkel voor de landbouw op. Dit treft elk Vlaams bedrijf die iets maakt en daarbij onvermijdelijk uitstoot veroorzaakt. De Vlaamse regering zoekt een uitweg uit een financiële crisis, maar terzelfdertijd fnuikt een eigen overheidsdienst het investeringsklimaat."