Nederland laat stikstofaanpak meer aan provincies over
nieuwsNederland gooit zijn stikstofaanpak deels over een andere boeg. De regering laat de provincies zelf bepalen hoe ze de uitstoot rond kwetsbare Natura 2000-gebieden terugdringen, in plaats van de maatregelen van bovenaf op te leggen. Voor landbouworganisatie LTO Nederland zijn de aanpassingen een stap in de goede richting, maar de bezwaren zijn nog niet van tafel.
Afgelopen zomer presenteerde de Nederlandse landbouwminister Jaimi van Essen (D66) een maatregelenpakket als uitweg uit de stikstofcrisis. Eén van de speerpunten was de invoering van zones van 500 tot 1.000 meter rond ongeveer 100 Natura 2000-gebieden. Binnen die zones moet de uitstoot tegen 2035 met 60 procent dalen ten opzichte van 2019, buiten de zones wordt een vermindering van 42 procent vooropgesteld.
Meer vrijheid voor provincies
Het kabinet heeft nu beslist om meer ruimte te laten voor maatwerk. De zones rond de natuurgebieden blijven een belangrijk onderdeel van de aanpak, maar provincies mogen zelf bepalen welke maatregelen nodig zijn om de wettelijke reductiedoelen te halen. Waar de zones precies zullen liggen, zou in januari 2027 duidelijk worden. Dan krijgen de provincies ongeveer twee jaar de tijd om een plan van aanpak uit te werken.
Slagen ze er niet in om een eigen aanpak uit te werken die aan de vooropgestelde doelstellingen voldoet, dan worden alsnog regels van bovenaf opgelegd. Daarbij geldt onder meer een grondgebondenheidsnorm van 1,5 grootvee-eenheden per hectare op gebiedsniveau, een stikstofnorm van 170 kilogram per hectare per jaar en strengere regels voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
Nieuw plan moet Nederland uit stikstofimpasse halen
28 juni 2026Koeiennorm blijft
Aan een andere veelbesproken maatregel, de grondgebondenheidsnorm voor de melkveehouderij, wordt voorlopig niet geraakt. Het kabinet wil dat melkveehouders tegen 2035 maximaal 2,6 grootvee-eenheden per hectare houden.
Wel zal de regering de komende drie maanden met landbouworganisaties onderzoeken of er alternatieven mogelijk zijn die hetzelfde resultaat opleveren.
Sneller vergunningen voor landbouwbedrijven die weinig uitstoten
Ook op het vlak van vergunningverlening komt het kabinet met een aanpassing. Nederland wil de zogenoemde rekenkundige ondergrens sneller invoeren. Bedrijven die onder deze grens blijven, zouden vanwege hun zeer beperkte stikstofuitstoot geen natuurvergunning meer moeten aanvragen. Momenteel is zo'n vergunning vrijwel altijd nodig. De invoering was oorspronkelijk later gepland, maar zou worden vervroegd naar 1 juli 2027.
Landbouworganisatie blijft kritisch
De Nederlandse landbouworganisatie LTO Nederland vindt het aangepaste stikstofpakket op sommige punten beter dan de oorspronkelijke plannen, maar heeft nog altijd grote bezwaren tegen de aanpak.
De overheid moet haar verantwoordelijkheid nemen. Boeren kunnen alleen aan de reductiedoelen voor 2035 worden gehouden als het kabinet tijd zorgt voor vergunningen, bruikbare maatregelen en financiële ondersteuning
Een belangrijk kritiekpunt is dat nog altijd onvoldoende duidelijk is hoeveel stikstofreductie precies nodig is en waar die moet plaatsvinden. LTO wil daarom een dashboard waarin zowel de totale reductieopgave als de sinds 2019 gerealiseerde vermindering zichtbaar wordt. Dat moet inzicht geven op landelijk, sectoraal, provinciaal en Natura 2000-niveau. Zolang die informatie ontbreekt, wil LTO niet instemmen met de voorgestelde normen.
Daarnaast benadrukt de organisatie dat ook de overheid haar verantwoordelijkheid moet nemen. Boeren kunnen volgens LTO alleen worden gehouden aan de reductiedoelen voor 2035 als het kabinet tijdig zorgt voor vergunningen, bruikbare maatregelen en voldoende financiële ondersteuning. "Als het kabinet niet ruim op tijd over de brug komt op deze punten, dan kunnen boeren er niet aan worden gehouden om de doelen in 2035 te realiseren. Punt", benadrukte LTO voorzitter Ger Koopmans bij landbouwnieuwswebsite Nieuwe Oogst.
Bron: Nieuwe Oogst / Nu
