Nieuw plan moet Nederland uit stikstofimpasse halen

Nederland wil de stikstofuitstoot in de landbouw tegen 2035 met 42 tot 46 procent verminderen ten opzichte van 2019. Voor de industrie en mobiliteit geldt een reductiedoelstelling van 50 procent.

Om die doelen te bereiken, stelt de regering verschillende maatregelen voor. De belangrijkste koerswijziging is de invoering van bedrijfsspecifieke emissienormen. Net zoals in Vlaanderen zal ieder bedrijf een maximale uitstootgrens krijgen waaraan voldaan moet worden tegen 2035. Anders dan in Vlaanderen is dit niet gekoppeld aan de vergunningen van de landbouwbedrijven. Wie in Nederland niet aan de emissienormen voldoet, krijgt een sanctie.

De regering wil ook een zogenoemde koeiennorm invoeren. Hierdoor zullen veehouders tegen 2035 nog maximaal 2,6 grootvee-eenheden per hectare mogen houden. Aangezien extra grond aankopen moeilijk is, zal deze verplichte grondgebondenheid voor sommige bedrijven een vermindering van de veestapel betekenen.

Daarnaast wil Nederland ook bufferzones instellen rond 100 natuurgebieden. Rond 15 gebieden zou een zone van één kilometer komen, rond 85 andere een zone van 500 meter. In die zones wordt extensivering de norm. Volgend jaar wil de regering specificaties uitwerken voor de gebieden.

Ook werd uitgekeken naar een beslissing over de kritische depositiewaarde (KDW). Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) kondigde aan dat hij volgend jaar een wetsvoorstel zal indienen om de KDW uit de wet te schrappen en te vervangen door een rekenkundige ondergrens. Dit zou voor minder juridische blokkades in de vergunningsverlening moeten zorgen.

Nederland van het ‘stikstofslot’

Eind dit jaar wil het Nederlandse kabinet toetsen wat het effect is van de maatregelen. Volgens Jaimi van Essen zou het tegen eind 2027 opnieuw mogelijk moeten zijn om vergunningen te verlenen. "Dit is nu het zevende jaar dat we in een politieke stikstofimpasse zitten”, aldus minister-president Jetten. "Door gebrek aan beleidskeuzes in Den Haag staat eigenlijk het hele land stil en zitten heel veel mensen in onzekerheid, met name boeren." Daar moet met het stikstofpakket dus verandering in komen, maar zover is het nog niet. Het voorstel moet eerst nog voldoende politieke steun vinden in het parlement.

Gemengde gevoelens bij landbouworganisatie

De Nederlandse landbouworganisatie LTO vindt de keuze voor sommige maatregelen onbegrijpelijk en disproportioneel. Maatregelen zoals de koeiennorm of de bufferzones rond de natuurgebieden zijn volgens de organisatie ‘pijnlijk’, omdat het ‘volstrekt onduidelijk is hoe ze aansluiten en optellen tot de doelen die gehaald moeten worden.’

Tegelijkertijd vindt de organisatie dat in het pakket ook de eerste goede stappen worden gezet om tot beter werkbaar beleid te komen. “De landbouw wil bijdragen aan een forse reductie van de stikstofuitstoot”, klinkt het. “Maar om die stappen te kunnen zetten, moet de vergunningverlening loskomen. Want hoe kan een ondernemer zijn bedrijf verduurzamen als hij daar niet in kan investeren?” LTO ziet positieve punten in het weghalen van de KDW uit de wet en het invoeren van een rekenkundige ondergrens om de vergunningsverlening te verbeteren. “Positief is ook dat het kabinet de feitelijke staat van de natuur beter wil meten, en aan terreinbeherende organisaties resultaatverplichtingen voor natuurherstel op gaat leggen”, aldus LTO.