Onrust op Nederlandse Prinsjesdag: Boerenprotest verhardt, betrokkenheid bij spoorsabotage niet bewezen
nieuwsNederland beleefde dinsdag 15 september een bewogen Prinsjesdag. Op de spoorwegen vonden op tal van plaatsen sabotage plaats. Langs grote wegen werden balen hooi en stro in brand gestoken en koning Willem-Alexander hield zijn troonrede. De gemeenschappelijke factor van deze drie feiten? Dat zouden boze boeren zijn. Zouden, want hoewel er volop speculaties zijn, is het niet bewezen dat landbouwers ook achter de sabotage zitten.
"Uitstel of afstel van stikstofplannen is onverantwoord"
Eerst naar het zekere nieuws: in zijn troonrede had koning Willem-Alexander het over de stikstofimpasse die Nederland al enige tijd lamlegt. Hij benadrukte dat het voor vergunningverlening, voor natuurherstel én voor de boeren noodzakelijk is om de stikstofimpasse te doorbreken. “Boeren verdienen duidelijkheid en toekomstperspectief”, benadrukte hij. De nieuwe minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Jaimi van Essen (D66) stelde in juni zijn nieuwe stikstofplannen voor. Die moeten dit najaar nog tot de eerste wetsvoorstellen leiden.
Volgens de Nederlandse koning moeten alle sectoren hun deel doen in de stikstofaanpak. “Maar de pijn zit begrijpelijkerwijs het meest bij boerengezinnen rondom kwetsbare natuurgebieden”, beseft hij. “Bij de verdere invulling van het stikstofpakket moet het kabinet goed luisteren en bewegen, in overleg met boeren zelf en met provincies.” Willem-Alexander benadrukt wel dat actie nodig is. “Uitstel of afstel zou onverantwoord zijn. Het vizier is erop gericht dat Nederland weer vooruit kan, inclusief de landbouwsector zelf.”
Nieuw plan moet Nederland uit stikstofimpasse halen
28 juni 2026Branden langs (snel)wegen
Op de dag van de troonrede waren er in Nederland ook her en der protesten tegen het stikstofbeleid van de Nederlandse regering. Langs verschillende wegen verzamelden tractoren om het ongenoegen kenbaar te maken. Onder meer de landbouwactiegroep Farmers Defence Force had opgeroepen om op straat te komen op Prinsjesdag. Dit is de derde dinsdag van september waarop de koning zijn troonrede uitspreekt en daarmee officieel het nieuwe parlementaire jaar opent.
De afgelopen maanden kwamen landbouwers al meermaals op straat tegen de stikstofplannen. Nieuw was dat er op verschillende plaatsen in het land strobalen en hout in brand werden gestoken langs wegen. Onder meer langs de A2, de A28 en de A7 moest de brandweer uitrukken om branden te blussen en om eventueel rijstroken af te sluiten om ongevallen te vermijden. Diezelfde avond liet de Nederlandse minister van Infrastructuur en Waterstaat Vincent Karremans (VVD) optekenen dat hij aangifte zal laten doen tegen de personen die brand hebben gesticht langs de snelwegen.
Spoor op ruim 30 plaatsen gesaboteerd
De boerenprotesten verharden al langer bij onze noorderburen, maar dinsdagochtend werd het land toch opgeschrikt. Toen lagen op ruim 30 plaatsen in Nederland ijzeren buizen of ander materiaal op het spoor, waardoor het treinverkeer stillag. De meeste buizen lagen er al van ’s morgens vroeg, maar ook later op de dag waren er nog nieuwe sabotageacties. Premier Rob Jetten (D66) noemde de sabotage “ontwrichtend en levensgevaarlijk”, maar riep wel op om het politieonderzoek af te wachten vooraleer te wijzen naar verdachten.
Volgens de Nederlandse openbare omroep NOS waren er aanwijzingen voor betrokkenheid van boerenactivisten bij de sabotage op het spoor. Zij hadden bronnen uit landbouwmiddens die stelden dat er vooraf online werd gesproken over harde acties op Prinsjesdag. Ook werd in een onlinegroep een foto geplaatst van metalen buizen die aan het spoor waren vastgemaakt. De politie kon dat niet bevestigen en ook spoornetbeheerder ProRail liet weten geen uitsluitsel te kunnen geven over de daders.
Grenzen zijn overschreden. Sabotage heeft niets te maken met demonstratierecht. Wie hierachter zit, moet zich ernstig afvragen welk belang hiermee gediend is
De actie is niet opgeëist en organisaties als Agractie en Farmers Defence Force ontkenden betrokkenheid. Al sluit die laatste niet uit dat er individuele boeren verantwoordelijk zijn voor de spoorsabotage. LTO, de grootste landbouworganisatie van het land, veroordeelde de acties op het spoor fors. “Grenzen zijn overschreden. Sabotage heeft niets te maken met demonstratierecht. Wie hierachter zit, moet zich ernstig afvragen welk belang hiermee gediend is”, klonk het.
"Doorpakken of het gaat mis"
Een dag later waren de acties ook hét gespreksonderwerp in de Nederlandse Tweede Kamer. Daar werd duidelijk gesteld dat er geen sprake kan zijn van een afzwakking van de stikstofplannen. “Stikstof speelt al zo lang en zet dit land op slot. De plannen die er liggen zijn wat mij betreft al een compromis. Als we nu niet doorpakken op dit dossier gaat het mis. We zien dat er nu al hooibalen in de fik worden gestoken en trekkers de weg op gaan. We moeten ons niet laten intimideren door dit soort protesten”,
Bron: NOS / Nieuwe Oogst / Foodlog / Belga
