Greenpeace dumpt rotsblokken in Noordzee, vissers woest: “Levensgevaarlijke actie”
nieuwsGreenpeace heeft gigantische rotsblokken op de zeebodem gedumpt. De organisatie wil naar eigen zeggen het zeeleven beschermen door de sleepnetvisserij te bemoeilijken. Vissers reageren woest op de actie: voor hen zijn de blokken levensgevaarlijk.
“Denken jullie ook aan de mensenlevens op zee?”, Zo opent visser Johan Hennaert van O.231 Den Hoope zijn open brief aan de organisatie. De visser wijst erop dat zo’n rotsblok een reëel gevaar vormt om een vaartuig te doen kapseizen. “Greenpeace, hebben jullie eigenlijk stilgestaan bij wat er kan gebeuren wanneer één van jullie gedumpte stenen plots in een boomkornet terechtkomt? Wie draagt de verantwoordelijkheid wanneer een visser niet meer thuiskomt? Wie neemt de verantwoordelijkheid tegenover zijn vrouw, kinderen en familie?”
Met steun van Britse beroemdheden
Greenpeace zelf presenteert de actie met fierheid. De rotsblokken zijn gedumpt door de Engelse tak van de organisatie, Greenpeace UK. Deze moeten een onderwaterbarrière vormen tegen sleepnetvisserij in de Zuidelijke Noordzee aan de oostkust van Engeland. De organisatie stelt dat het gebied deel uitmaakt van Marine Protected Area (MPA), een zeereservaat, voor de oostkust van Engeland. Voor de duidelijkheid: sleepnetvisserij is hier niet verboden. Een doorn in het oog van Greenpeace, die stelt dat de aanhoudende sleepnetvisserij de populatie van bruinvissen in het gedrang brengt.
“De ‘rotsblokkenbarrière’ beschermt nu effectief 116 vierkante kilometer van het zeereservaat in de Zuidelijk Noordzee tegen sleepnetvisserij. Greenpeace zal er de komende dagen ook patrouilleren met het schip de Arctic Sunrise om andere vormen van schadelijke industriële visserij te voorkomen”, meldt de organisatie. “Britse beroemdheden, onder wie Benedict Cumberbatch, hebben hun naam op de rotsblokken gezet om te eisen dat beschermde zeegebieden naar behoren worden beschermd.”
Recht in eigen handen
Greenpeace België steunt de actie. “Stel je voor dat een bulldozer door het Zoniënwoud raast en alles verwoest. In de Noordzee gebeurt dit soort verwoesting dagelijks, zonder dat we het kunnen zien. En dat in gebieden die op papier ‘beschermd’ zijn. Enorme industriële schepen schuimen dag in dag uit de zee af, vissen ze leeg en doden daarbij dolfijnen, haaien en zeevogels. Met ons schip doen we wat de overheid nalaat: onze zeeën écht beschermen. Wij eisen een verbod op verwoestende visserij in zeereservaten en vragen onze ministers om het voortouw te nemen voor een netwerk van daadwerkelijk beschermde zeereservaten in de hele Atlantische Oceaan”, zegt Ruth-Marie Henckes, campagnevoerder Oceaan bij Greenpeace België.
Dat Greenpeace op deze wijze het recht in eigen handen neemt, valt niet in goede aarde bij de vissers. Volgens visser Johan Hennaert is het zeer waarschijnlijk dat deze actie mensenlevens kan kosten. “Greenpeace, een organisatie waarvan wij in de jaren tachtig zelfs nog sponsor waren, is voor mij ondertussen een symbool geworden van hoe ver acties tegen de visserij kunnen gaan”, schrijft hij in een open brief.
"Mensen kunnen hun leven verliezen"
Hennaert weet uit eigen ervaring wat het betekent wanneer je met een boomkor een zware steen opschept, in dit geval rotsblokken van twee ton. “Op dat ogenblik kunnen de gevolgen enorm zijn. Het net kan plotseling volledig blokkeren. De kabels en touwen komen onder een gigantische spanning te staan en kunnen breken of losschieten. Het vistuig kan onverwacht reageren en het schip kan door de plotselinge krachten zwaar uit zijn evenwicht worden gebracht Bij verkeerde of te late handelingen kan een kotter zelfs dreigen te kapseizen. En vergeet vooral niet dat er op dat moment mensen op het dek staan. Mensen die door één onverwachte gebeurtenis hun leven kunnen verliezen”, schrijft Hennaert. Daarmee verwijst hij niet alleen naar zichzelf en zijn collega-vissers, maar ook zijn zonen die meewerken op het dek.
Bovendien wijst Hennaert erop dat deze stenen niet mooi op hun plek zullen blijven liggen. “Niet iedere vistechniek ondervindt dezelfde hinder van die stenen”, schrijft hij. “Sommige technieken vissen erover of verplaatsen ze. Daardoor kunnen stenen veranderen in zwerfstenen en op andere plaatsen opnieuw een gevaar vormen voor andere vissers. Wie neemt daarvoor de verantwoordelijkheid?”
Hennaert sluit af met een uitnodiging voor Greenpeace om langs te komen op een visserijschip en werkelijk te zien hoe de zaken er in zijn werk gaan. Wij zijn niet tegen natuurbehoud. Wij zijn niet tegen een gezonde zee. Maar natuur beschermen mag nooit een excuus worden om de veiligheid van andere mensen in gevaar te brengen. Een steen op de zeebodem is voor jullie misschien een protestmiddel. Voor ons kan het een levensgevaarlijk obstakel zijn”, aldus nog Hennaert.
"Actie dient niet om leven vissers zuur te maken"
De open brief van Hennaert liet weinigen onberoerd. Op sociale media ging zijn boodschap al snel viraal, en ook de algemene media pikten zijn noodkreet op. Bij VRT NWS reageert Ruth-Marie Henckes, campagnevoerder Oceaan bij Greenpeace België, op de open brief. "We voeren deze acties niet om het leven van vissers zuur te maken", zegt ze. "Boomkorvisserij is in die gebieden nog toegestaan, maar onderzoek heeft aangetoond hoe schadelijk die methode is voor bruinvissen. Die komen vaak in netten vast te zitten. De precieze locatie van de keien werd bovendien doorgegeven aan de maritieme autoriteiten."
Maar - zoals Hennaert aangaf - deze stenen blijven niet immobiel op de bodem liggen. Sleepnetvisserij is in het desbetreffende gebied niet verboden.
Bij VRT NWS reageert Hennaert nog dat er in de desbetreffende zone de afgelopen 20 jaar al zes boomkotters gekapseisd zijn omdat ze in hun netten iets zwaar hadden gevangen. Dat was vóór Greenpeace de extra obstakels in de zee heeft gedumpt. Voor Hennaert is de actie een zoveelste signaal van hoe de sector in kwaad daglicht wordt gezet. "Niemand van onze collega's ziet het nog zitten door alle regels. Het water staat ons aan de lippen. We zitten met dure gasolie. Er zijn massa's gesloten zones, windparken en natuurreservaten. Zolang het gaat, doen we verder, maar of mijn zonen het bedrijf zullen verderzetten, weet ik nog niet", aldus nog de visser.
Minister reageert: "Shame on you, Greenpeace!"
Vlaams minister van Zeevisserij Hilde Crevits (cd&v) reageert eveneens op de kwestie. "Onze Europese visserij is de meest gereguleerde visserij in heel de wereld, net om evenwicht tussen vissen en natuur te bewaren", zegt ze. "De grote rotsblokken die Greenpeace uit protest in de Noordzee gooit, brengt het leven van onze vissers in gevaar."
Crevits zegt de bezorgdheden van de vissers te delen. "Ik heb ze overgemaakt aan de betrokken Britse instanties. Ik zal het ook opnemen met de Europese Commissaris van Visserij. Dit kan niet. Shame on you, Greenpeace!", klinkt het fors.
Lees de volledige open brief hier
Ik schrijf dit als schipper, als vader en als iemand die uit een vissersfamilie komt die al zeven generaties lang de zee op gaat.
Maar voor ik het over jullie recente acties heb, wil ik eerst een stukje familiegeschiedenis vertellen dat nooit vergeten mag worden.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog heerste er hongersnood. Vissers waren toen mensen waarop de bevolking kon rekenen om voedsel aan land te brengen. Ze werden beschouwd als helden.
Ook mijn eigen grootouders hebben hun steentje bijgedragen. Beiden hielpen mee met de Britse Royal Navy. Na de val van Belgie en de Duitse opmars in Frankrijk in 1940 hielpen Belgische vissers bij het overbrengen en evacueren van Engelse en Franse militairen vanuit de omgeving van Duinkerke naar Dover.
Dat gebeurde onder bijzonder gevaarlijke omstandigheden, tussen bombardementen, mijnen en ander oorlogsgevaar.
Deze mensen riskeerden hun eigen leven om anderen te helpen. Dat waren voor mij echte helden.
En vandaag? Vandaag lijkt datzelfde vissersberoep maatschappelijk steeds minder aanvaard te worden.
Greenpeace, een organisatie waar wij in de jaren tachtig zelfs nog sponsor waren, is voor mij ondertussen een symbool geworden van hoe ver acties tegen de visserij kunnen gaan.
De recente acties waarbij jullie zware stenen van soms twee ton op de zeebodem dumpen, zijn voor mij een brug te ver.
Ik spreek niet vanuit theorie. Ik ben schipper en weet uit eigen ervaring wat het betekent wanneer je met een boomkor plots zo’n zware steen opschept.
Op dat ogenblik kunnen de gevolgen enorm zijn.
Het net kan plotseling volledig blokkeren. De kabels en touwen komen onder een gigantische spanning te staan en kunnen breken of losschieten. Het vistuig kan onverwacht reageren en het schip kan door de plotselinge krachten zwaar uit zijn evenwicht worden gebracht
Bij verkeerde of te late handelingen kan een kotter zelfs dreigen te kapseizen.
En vergeet vooral niet dat er op dat moment mensen op het dek staan. Mensen die door één onverwachte gebeurtenis hun leven kunnen verliezen.
Dat is geen theoretisch risico. Dat is de harde realiteit waarmee vissers op zee geconfronteerd kunnen worden.
Greenpeace, hebben jullie eigenlijk stilgestaan bij wat er kan gebeuren wanneer een van jullie gedumpte stenen plots in een boomkornet terechtkomt?
Wie draagt de verantwoordelijkheid wanneer een visser niet meer thuiskomt? Wie neemt de verantwoordelijkheid tegenover zijn vrouw, kinderen en familie?
Want achter iedere visser staat een gezin dat erop rekent dat hij veilig thuiskomt.
DIT GAAT NIET MEER ALLEEN OVER VISSERIJ. DIT GAAT OVER MENSENLEVENS!
Mijn eigen zonen staan aan boord en werken op het dek. Zij lopen dezelfde risico’s.
Hebben jullie daar eigenlijk bij stilgestaan? Hebben jullie kinderen, vaders, moeders of familieleden die op zee hun brood verdienen?
Er is bovendien nog iets: niet iedere vistechniek ondervindt dezelfde hinder van die stenen. Sommige technieken vissen erover of verplaatsen ze. Daardoor kunnen stenen veranderen in zwerfstenen en op andere plaatsen opnieuw een gevaar vormen voor andere vissers.
Wie neemt daarvoor de verantwoordelijkheid?
Ik ben vandaag nog schipper van de O-231 Den Hoope. Misschien wel de laatste viskotter die onze familie ooit zal bezitten. De opvolging is er nochtans. Mijn zonen willen dit prachtige beroep verderzetten.
Maar hoe moeten wij jongeren warm maken voor een beroep waarin steeds meer obstakels worden opgeworpen, soms letterlijk tot op de zeebodem?
Ik wil Greenpeace daarom persoonlijk uitnodigen om eens aan boord te komen. Niet voor een fotosessie of een mediastunt, maar om werkelijk te zien hoe onze visserij werkt en welke gevaren jullie acties veroorzaken.
Ik wil jullie op het dek laten zien wat er gebeurt wanneer een boomkor een zware steen vangt. Ik wil dat jullie begrijpen wat de gevolgen kunnen zijn voor de mensen die daar staan.
Wij zijn niet tegen natuurbehoud. Wij zijn niet tegen een gezonde zee. Maar natuur beschermen mag nooit een excuus worden om de veiligheid van andere mensen in gevaar te brengen.
Een steen op de zeebodem is voor jullie misschien een protestmiddel. Voor ons kan het een levensgevaarlijk obstakel zijn.
Ik zeg het heel duidelijk: door dergelijke acties brengen jullie niet alleen onze broodwinning, maar ook onze levens en die van onze bemanningen in gevaar. Het voelt alsof wij als vissers vogelvrij verklaard worden.
Ik vraag jullie één ding: denk voortaan niet alleen aan de actie die jullie willen voeren, maar ook aan de mensen die de gevolgen ervan moeten dragen.
Mijn grootouders riskeerden hun leven om mensen te redden. Mijn zonen willen vandaag gewoon hun beroep kunnen uitoefenen en eind van de reis samen veilig naar huis terugkeren.
Is dat nu werkelijk te veel gevraagd?
Een bezorgde schipper,
Johan Hennaert (op foto midden)
O-231 Den Hoope
Zeven generaties vissersfamilie
Bron: Bezig
Beeld: Andrew McConnell/Greenpeace
