Honderden Deense boeren demonstreren tegen strengere stikstofnormen en onzekerheid
nieuwsDeense boeren zijn eind augustus gestart met grootschalige demonstraties tegen de geplande verstrenging van onder andere stikstofnormen. Zo reden op 1 september honderden tractoren door de hoofdstad Kopenhagen. De boeren verkeren in grote onzekerheid en vrezen voor hun toekomst als het parlement donderdag instemt met de plannen. Onder de demonstranten is ook Robin Kenis uit Wuustwezel, die enkele jaren geleden uit Vlaanderen emigreerde door de dreiging en impact van het stikstofdecreet.
Honderden Deense boeren zijn dinsdag met tractoren afgezakt naar de hoofdstad Kopenhagen en hebben hun onvrede geuit over de landbouwplannen van de overheid. Velen dragen groene petten met de tekst: "Ontslagen door de staat". Donderdag stemt het parlement over plannen rond een forse hervorming van het stikstofbeleid en een verbod op gewasbeschermingsmiddelen.
Het eerste wetsvoorstel verandert de manier waarop stikstofemissies worden gemeten. In plaats van boeren te reguleren op basis van de hoeveelheid kunstmest die zij op hun akkers gebruiken, zouden zij moeten voldoen aan een vaste grens voor de hoeveelheid stikstof die daadwerkelijk in het oppervlaktewater terechtkomt. Deze grens is gebaseerd op een jaarlijks emissiequotum en een basislimiet voor uitspoeling.
De nieuwe regels zouden vanaf 1 januari 2027 gelden, maar er bestaat enorm veel onduidelijkheid over de impact. Zo worden er momenteel stikstofkaarten uitgewerkt waarop de maximale stikstofuitstoot gebaseerd is. “Veel boeren plannen de herfstinzaai en weten niet waar ze aan toe zijn”, aldus de Deense landbouwjournalist Christian Jorgensen, die de vergelijking met Nederland en Vlaanderen trekt. Ook hier zorgen de stikstofdiscussies voor veel onzekerheid.
Het tweede wetsvoorstel gaat over de invoering van een landelijk verbod op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in kwetsbare gebieden waar grondwater wordt aangevuld. Beide wetsvoorstellen hebben tot doel om de waterkwaliteit in het land te verbeteren, maar leggen volgens de boeren een wissel op hun toekomst.
Vlaamse boer demonstreert mee
Onder de demonstranten ook Robin Kenis, die in 2022 vanuit Wuustwezel emigreerde en in Denemarken een melkveebedrijf heeft. “Landbouwgrond is enorm duur in Vlaanderen en door het PAS-akkoord is de rechtsonzekerheid groot”, verklaarde hij die stap. Nadat ook landen als Duitsland, Frankrijk, Portugal en Spanje de revue passeerden, viel de keuze uiteindelijk op Denemarken. “Een progressief land, waar innovatie hoog op de agenda staat”, lichtte hij enkele jaren geleden toe aan VILT.
Vier jaar na zijn emigratie is en blijft Denemarken een progressief land. Maar dan minder op het gebied van landbouw en meer op het gebied van natuur, stellen de boeren. Volgens de Deense boeren betekenen deze plannen de doodsteek voor de sector. “Hier spreekt men van een braaklegging van 30 tot 40 procent van het landbouwareaal als dat goedgekeurd wordt”, vertelt Kenis.
"Toekomst op het spel"
Zowel veehouderij als akkerbouw zijn volgens hem ontzettend hard geraakt met de plannen. “En de compensaties die genoemd worden, zijn minimaal en onvoldoende om de sector nog een sterke fundering te geven voor de toekomst”, aldus de melkveehouder.
Om het grote publiek niet van zich te vervreemden, had de Deense belangenorganisatie voor de landbouw- en voedingssector Landbrug & Fødevarer zich niet achter het protest geschaard. De organisatie organiseerde een groot congres waar de impact op de voedselvoorziening in Denemarken besproken werd. Op het congres was de minister van Natuur en Dierenwelzijn aanwezig. “Het was de grootste landbouwbijeenkomst in jaren. De opkomst, zo’n 5.000 mensen, zegt veel over de zorgen van de Deense boeren”, aldus Christian Jorgensen.
Overheid is vervreemd van boeren
VILT trof de landbouwjournalist tijdens een perstour door Nederland, georganiseerd door DSM-Firmenich, de leverancier van Bovaer. Het voeradditief dat de methaanuitstoot van runderen zou remmen, moeten Deense boeren sinds oktober vorig jaar verplicht toedienen. Het is onderdeel van de overheidsplannen om de agrarische uitstoot drastisch te verminderen. De Bovaer-verplichting hangt nauw samen met de introductie van de eerste CO2-heffing (koolstoftaks) op vee wereldwijd, die vanaf 2030 stapsgewijs wordt ingevoerd.
De verplichting om Bovaer te gebruiken heeft de Deense overheid veel kritiek opgeleverd van de boeren. Door deze kwestie, de nieuwe overheidsplannen en het feit dat het land sinds dit jaar geen landbouwminister heeft, ligt het vertrouwen van de boeren in hun overheid op een historisch dieptepunt.
Bron: Eigen redactie / Euractive
