Inspanningen voor biodiversiteit nemen toe: landbouwers ontvangen 11 miljoen euro
nieuwsIn 2025 hebben 2.529 landbouwers extra inspanningen geleverd voor de versterking van de biodiversiteit en het landschap. Ze sloten daarvoor een beheerovereenkomst af met de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). “Deze publieke diensten, waar de markt onvoldoende oog voor heeft, geven onze landbouwers recht op een vergoeding vanuit de overheid”, aldus Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v). VLM betaalde in totaal 11 miljoen euro uit aan vergoedingen aan landbouwers. Voor 2026 zien de cijfers er nog rooskleuriger uit: het aantal landbouwers met een beheerovereenkomst stijgt dit jaar met 11 procent.
In Vlaanderen kunnen landbouwers vrijwillig verschillende beheerovereenkomsten afsluiten met VLM om het landschap aantrekkelijker te maken, meer soortenrijkdom in de hand te werken of om landbouw veerkrachtiger te maken. Zo leggen ze onder meer kruidenrijke akkerranden en bloemenstroken aan, beheren ze botanische graslanden of onderhouden ze heggen, knotbomen en houtkanten.
De percelen waar de beheerovereenkomsten voor worden afgesloten, zijn leefgebieden voor tal van planten en dieren. Ze leveren ook voordelen op voor de landbouw en de maatschappij, zoals bestuiving, natuurlijke plaagbeheersing en een gezondere bodem. Andere voordelen kunnen zijn: waterzuivering, waterinfiltratie, erosiebestrijding of extra koolstofopslag. In ruil voor die inspanningen krijgen landbouwers een vergoeding. “Dat verdienen ze ook”, zegt minister Brouns. “Ze tonen op die manier elke dag opnieuw dat landbouw en natuur perfect hand in hand kunnen gaan.”
Soortenbescherming het populairst
Eind april werden de vergoedingen voor 2025 uitbetaald. Het gaat in totaal om 11,052 miljoen euro. Die werden uitbetaald aan 2.529 landbouwers die samen 5.948 hectare onder beheerovereenkomst legden. De meest populaire overeenkomst is de soortenbescherming, goed voor bijna 43 procent van de uitbetaalde middelen en een oppervlakte van 2.184 hectare. Beheerovereenkomsten die tot doel hebben om te bufferen en verbinden volgen op de tweede plaats, met een uitbetaalde vergoeding van 3,8 miljoen euro. Daarnaast lag ook 1.327 hectare onder botanisch beheer en werden beheerovereenkomsten afgesloten voor 490 kilometer heggen en hagen, 13,86 hectare houtkanten en 14.333 knotbomen.
Areaal stijgt met 20 procent in 2026
In 2026 stijgt de populariteit van de beheerovereenkomsten verder. In totaal sloten 2.822 landbouwers één of meer beheerovereenkomsten af met VLM. Ook het areaal onder beheerovereenkomst stijgt verder tot 7.114 hectare. Dat betekent een stijging van 20 procent in areaal en 11 procent in het aantal landbouwers tegenover 2025. De stijging is het grootst in Limburg. Daar ging het areaal met 50 procent de hoogte in (1.440 ha) en het aantal landbouwers met 20 procent (606). Vooral de beheerovereenkomsten voor botanisch beheer (+49%) en soortenbescherming (+66%) namen sterk toe.
Combinaties mogelijk
Vanaf 2026 is het ook verplicht om een beschermingsstrook aan te leggen op percelen naast een waterloop die in de Vlaamse Hydrologische Atlas staat. In beheergebied kan die verplichte strook gecombineerd worden met een beheerovereenkomst. “Zo’n combinatie telt niet alleen als invulling van de verplichting, ze levert ook een vergoeding op”, stelt VLM. “Op die manier slagen we erin om regelgeving in te zetten in een praktische, ecologische en kostendekkende oplossing op het bedrijf.”
Ambitie niet gestild
Volgens Brouns is de stijging in het aantal beheerovereenkomsten symbool voor het herwonnen vertrouwen tussen landbouw en natuur. “We hebben de ambitie om ook de komende jaren het areaal aan beheerovereenkomsten te laten stijgen.” Landbouwers die interesse hebben in nieuwe beheerovereenkomsten vanaf 2027, kunnen dat doorgeven via het Mestbankloket, liefst voor 1 september 2026. Een VLM-bedrijfsplanner neemt dan contact op voor gratis uitleg en advies.
