Ontoereikend resultaat halfweg EU-biodiversiteitsbeleid

Ondanks de Europese Biodiversiteitsstrategie 2020, die vijf jaar geleden gelanceerd werd, is het verlies aan biodiversiteit en de achteruitgang van ecosystemen niet gestopt. Dat is de harde balans van een tussentijds rapport dat de Europese Commissie publiceert. "Veel lokale successen tonen aan dat acties op het terrein tot positieve resultaten leiden, die voorbeelden moeten opgeschaald worden om een meetbare impact te hebben op de algemene negatieve tendens", klinkt het. Vooral de druk door stadsuitbreiding, infrastructuur, intensieve landbouw, bosbouw en visserij is toegenomen. De lidstaten zullen grotere inspanningen moeten leveren.

Het rapport geeft een score aan zes prioriteiten, slechts één doel – de aanpak van invasieve soorten – is op weg om tegen 2020 gehaald te worden. De bijdrage landbouw en bosbouw aan biodiversiteit krijgt een code rood: geen significante vooruitgang. Het realiseren van het Natura 2000-netwerk, het herstel van ecosystemen, de bijdrage van visserij en de aanpak van de biodiversiteit wereldwijd krijgen een code oranje: vooruitgang, maar onvoldoende.

Chris Steenwegen, directeur Natuurpunt, wijst erop dat zowel het probleem als de oplossing in de twee belangrijkste Europese natuurwetten (de Vogel- en Habitatrichtlijnen) ligt. "Die staan vandaag onder druk. 520.000 Europeanen steunen onze vraag om ze niet uit te hollen, maar wel sneller en beter uit te voeren", zegt hij, verwijzend naar een lopende 'fitness check' over die doelen.

Antoine Lebrun, directeur WWF België, roept de Europese landen op om de handen uit de mouwen te steken om de achteruitgang van de wilde natuur te stoppen. "Het bewustzijn neemt toe dat die natuur een schat is die we moeten koesteren en zonder de welke we niet kunnen overleven. Eén van de prioriteiten is het implementeren en voldoende financieren van het Natura 2000 netwerk op heel het continent. De Europese Commissie evalueert nu de mogelijkheid om de Vogel- en Habitatrichtlijnen te herzien. Voor ons is een herziening niet aan de orde, maar vooral een betere toepassing en financiering."

Samen met het rapport worden de resultaten van een Europese opiniepeiling over het biodiversiteitsverlies bekendgemaakt. Acht op de tien Europeanen is bezorgd over de effecten van biodiversiteitsverlies. Het besef leeft dat biodiversiteitsverlies negatieve gevolgen kan hebben voor de gezondheid en het welzijn van de mens, en uiteindelijk ook voor onze economische ontwikkeling. Driekwart van de respondenten gelooft dat de mensheid verantwoordelijkheid draagt voor natuurbescherming. Negen op de tien wil door de Europese overheid graag beter geïnformeerd worden over het belang van biodiversiteit. Slechts 26 procent zegt al gehoord te hebben van Natura 2000, het Europese netwerk van natuurgebieden. Tweederde claimt een persoonlijke inspanning te doen ter bescherming van de natuur.

Om het biodiversiteitsverlies tegen 2020 alsnog te stoppen, doet de Europese Commissie in zijn ‘mid-term review’ een resem aanbevelingen. Ten eerste moeten de lidstaten de natuurwetgeving van de EU beter implementeren. Meer dan driekwart van de belangrijke natuurlijke habitats zijn er slecht aan toe en veel soorten worden met uitsterven bedreigd. De strijd tegen biodiversiteitsverlies staat of valt ook met de mate waarin met biodiversiteit rekening wordt gehouden in het beleid op het vlak van landbouw, bosbouw, visserij, regionale ontwikkeling en handel. Het hervormde gemeenschappelijk landbouwbeleid biedt naar verluidt kansen om meer met biodiversiteit rekening te houden, “maar het succes van dit beleid is afhankelijk van de mate waarin de lidstaten op nationaal niveau maatregelen nemen”.

Meer info: Mid-term review biodiversiteitsstrategie EU