Onderzoeker én boer op zoek naar meerwaarde boslandbouw

Tot op heden voelen weinig Vlaamse boeren zich geroepen om bos- en landbouw op hetzelfde perceel te combineren. Landbouwers associëren deze teeltvorm met administratieve knelpunten en rechtsonzekerheid, of ze hebben onbeantwoorde vragen over de technische en economische kant van de zaak. Een grootschalig maar tegelijk interactief IWT-onderzoeksproject zou daar verandering in kunnen brengen. Vijf onderzoeksinstellingen focussen vijf jaar lang op kennisopbouw én op intensieve begeleiding van de eerste boslandbouwers. Nu reeds is de website www.agroforestryvlaanderen.be beschikbaar.

Vijf onderzoeksinstellingen beginnen op 1 september aan een opmerkelijk en interactief IWT-onderzoeksproject rond agroforestry. Het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO), de Universiteit Gent, het West-Vlaamse praktijkcentrum Inagro, het agrobeheercentrum Eco² en de Bodemkundige Dienst van België gaan de komende vijf jaar tegelijk focussen op de broodnodige kennisopbouw én op intensieve begeleiding van de toepassers van dit teeltsysteem.

Ook na afloop van het onderzoeksproject blijft de wetenschappelijke en toegepaste kennis gegarandeerd ter beschikking van de belanghebbenden, via het permanente Consortium Agroforestry waartoe de projectpartners behoren. Binnenkort kunnen landbouwers bovendien opnieuw een aanplantsubsidie tot 80 procent van de kostprijs aanvragen bij de Vlaamse overheid. Via het e-loket van het Agentschap voor Landbouw en Visserij kunnen de aanvragen ingediend worden tussen 25 juli en 19 september.

Agroforestry, ook wel boslandbouw genoemd, is een teeltsysteem waarbij landbouwgewassen en houtachtige gewassen op eenzelfde perceel geteeld worden. In de praktijk gaat het vaak om een landbouwgewas tussen bomenrijen of bomen in grasland. Onderzoek uit het buitenland heeft aangetoond dat een doordachte keuze in de combinatie van bomen met gewassen tot een hogere biomassaproductie kan leiden, vergeleken met een gescheiden productie.

De bomen op een landbouwperceel kunnen een deel van het antwoord zijn op uitdagingen op vlak van rendabiliteit, bodemkwaliteit en biodiversiteit in de landbouw. In de internationale wetenschappelijke literatuur wordt naast de hogere (biomassa)opbrengst het verband gelegd met risicospreiding door diversificatie, mogelijke verbreding en differentiatie op landschappelijk, ecologisch en economisch vlak. Gegeven de verwachte stijgende vraag naar kwaliteitshout en biomassa kan agroforestry een langetermijninvestering in natuurlijk kapitaal vormen. Specifiek voor de Vlaamse situatie zal nu nagegaan worden of agroforestry de veerkracht van landbouwbedrijven positief kan beïnvloeden.

Op 2 en 5 september zullen op twee verschillende locaties in Vlaanderen agroforestry-opendeurmiddagen georganiseerd worden, waarbij geïnteresseerden op praktijkbedrijven kennis kunnen maken met dit teeltsysteem.

Meer info: www.agroforestryvlaanderen.be & aanplantsubsidie 2014