FAVV blikt terug op 2025: dierengezondheid gaat erop vooruit, fraude blijft opduiken
nieuwsFraude met gewasbeschermingsmiddelen opsporen, nieuwe invasieve soorten monitoren die een economische ramp kunnen veroorzaken voor landbouwers, dierziekten bestrijden en nieuwe exportkansen creëren voor Belgische landbouwproducten. Ook in 2025 bleef het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) waken over de veiligheid van de voedselketen, zo blijkt uit het nieuwe jaarverslag. Daarin komen enkele positieve en minder positieve evoluties naar voren. Zo ging de gezondheid van landbouwdieren erop vooruit, maar werden opnieuw honderden fraudemeldingen in de voedselketen geregistreerd.
Het waarborgen van de veiligheid van de voedselketen vormt een essentiële pijler van de opdrachten van het FAVV. Daarvoor heeft het agentschap een geïntegreerde aanpak tussen de dieren-, planten- en volksgezondheid. “Voedselveiligheid is voor veel consumenten pas zichtbaar wanneer er iets misloopt, maar in werkelijkheid wordt er elke dag intensief gecontroleerd”, aldus het FAVV. “Dagelijks worden zo’n 500 controles uitgevoerd om de voedselveiligheid te beschermen.”
Van de 182.420 inspecties die in 2025 werden uitgevoerd bij 56.456 bedrijven, leverde 86 procent een gunstig resultaat op. “Er werden 62.168 stalen geanalyseerd, waarvan 98 procent conform bleek. Deze resultaten tonen aan dat België een hoog niveau van voedselveiligheid behoudt”, klinkt het.
Vorig jaar waren zo’n 3.375 personen betrokken bij een infectie of intoxicatie veroorzaakt door de consumptie van gecontamineerd voeding of water. Daarvan werden er 71 gehospitaliseerd en waren er 12 overlijdens. “Het aantal meldingen in 2025 is vergelijkbaar met het aantal van 2024. Wel is er in 2025 een hoger aantal overlijdens dan in de voorgaande jaren. Dit is te wijten aan de STEC-uitbraak in woonzorgcentra in augustus”, geeft FAVV mee.
Dierengezondheid gaat erop vooruit
Het FAVV houdt ook een oogje in het zeil op vlak van dierengezondheid. Tussen 2024 en 2025 nam de dierengezondheidsbarometer toe met 6,74 procent.
Deze positieve evolutie kan in hoofdzaak worden toegeschreven aan ‘een rustig jaar’ op vlak van blauwtong. In 2024 waren er immers heel wat gevallen van blauwtong wat leidde tot vele zieke dieren en sterfte. “Dankzij de verplichte vaccinatie is het aantal getroffen herkauwers in 2025 teruggevallen”, aldus het FAVV.
Daarnaast was er een daling van de consumptie van antimicrobiële middelen in de dierlijke productie en een daling van het aantal afgekeurde pluimveekarkassen.
Vogelgriep blijft een groot aandachtspunt bij het agentschap. In 2025 werden 13 haarden bevestigd in commerciële pluimveebedrijven en zeven bij hobbyhouders. In de professionele bedrijven moesten ongeveer 665.000 stuks pluimvee worden geëuthanaseerd. De beheersing van de haarden betekende een geraamde kost van 3,65 miljoen euro voor het FAVV.
Risico's voor plantengezondheid blijven opduiken
Tot slot bewaakt het FAVV ook de plantengezondheid. Jaarlijks worden er analyses uitgevoerd op planten, plantaardige producten, grond en andere materialen die drager kunnen zijn van plantenziekten en plagen. Het FAVV ontving in 2025 minder meldingen van plantenziekten en schadelijke organismen dan het jaar ervoor. Ook werden bij controles minder gereguleerde schadelijke organismen aangetroffen. Dat leverde een stijging van 0,6 procent op in de plantengezondheidsbarometer.
Tegelijk werden ook nieuwe schadelijke organismen voor het eerst in België vastgesteld. Dat wijst erop dat er nog altijd risico's blijven opduiken. Zo zijn in 2025 voor eerst twee Japanse kevers in België opgemerkt. Het insect is ongevaarlijk voor mens en dier, maar vormt een ernstig risico voor de landbouw, de sierteelt en de natuur. Dit invasieve insect staat bekend als een veelvraat die zich op tal van planten kan vestigen en daardoor grote economische schade kan aanrichten. De kever werd tweemaal dood aangetroffen en gemeld door alerte burgers. De eerste kever zat tussen metalen onderdelen geleverd uit Noord-Italië, een andere bevond zich in reizigersbagage na terugkeer uit dezelfde streek.
Meststoffen en gewasbescherming zijn bijzonder fraudegevoelig. Er gaan grote financiële belangen mee gepaard en de producten worden wereldwijd op grote schaal gebruikt
757 fraudemeldingen doorheen de hele voedselketen
Het FAVV heeft ook een gespecialiseerde dienst om fraude te bestrijden. "Oorspronkelijk focusten we voornamelijk op de bestrijding van hormoonsmokkel, maar daar zijn doorheen de tijd heel wat extra domeinen bijgekomen", aldus het FAVV. Zo wordt ondertussen ook fraude onderzocht naar gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen. Het FAVV onderzoekt ook fraude in verboden geneesmiddelen voor levende dieren. In 2025 werden over de hele voedselketen 757 fraudemeldingen geregistreerd. De meest voorkomende fraudetypes zijn illegale handel in levende dieren (14,7%), fraude in certificering (12,8%), fraude in hormonen bij dieren (12,2%) en identificatie en registratie van het paardenpaspoort (12,2%).
Binnen de fraudedienst is er een gespecialiseerde cel voor gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen. “Deze producten zijn bijzonder fraudegevoelig. Het betreft een sector waarin grote financiële belangen circuleren en waarvan de producten wereldwijd op grote schaal worden gebruikt”, klinkt het. Het FAVV doet zowel invoercontroles aan de grens als controles bij opslaglocaties, handelaars en landbouwers. Bij de 88 importcontroles werd één non-conformiteit vastgesteld. Bij de controles bij landbouwers vond het FAVV 674,2 liter en 47,25 kilogram illegale gewasbeschermingsmiddelen.
Frauduleus gebruik van gewasbescherming
Niet alleen de opslag van illegale producten, ook het onjuist gebruik van gewasbeschermingsmiddelen wordt gecontroleerd bij landbouwers. Er werden in 2025 onder meer acht staalnames uitgevoerd in spuittoestellen. Bij twee zijn verboden werkzame stoffen gevonden. Ook zijn staalnames uitgevoerd op de planten zelf om fraude met gewasbeschermingsmiddelen op te sporen. Zo was er onder meer een controle op het illegaal gebruik van bentazon bij tien uienteelten en vier boongewassen. De aanwezigheid werd vastgesteld in twee uienteelten en drie boongewassen. Bij het onderzoek naar stretomycine, een verboden middel ter bestrijding van bacterievuur, zijn voor het eerst in drie jaar geen inbreuken vastgesteld.
Extra controles op aardappelen en groenten
In 2025 nam Belgapom (Belgische aardappelhandel en -verwerkende industrie) ook deel aan een Europees sectoraal bemonsteringsplan, naar aanleiding van het Europese verbod op chloorprofam met onkruidverdelgende werking. Er werden 114 monsters geanalyseerd, in 93 procent van de monsters was geen enkel residu meer van chloorprofam te vinden. De monsters waarin wel nog een residu werd aangetroffen, voldeden allemaal aan de geldige tijdelijke maximale residulimiet.
Ook waren er gerichte controles op de aanwezigheid van cadmium in groenten uit gebieden met een verhoogde cadmiumverontreiniging. Cadmium is een zwaar metaal dat in de bodem zit door vroegere industriële activiteiten. Van de 48 stalen bleek 25 procent niet conform de geldende normen. “De gerichte controles vormen een aanvulling op het jaarlijks controleprogramma gebaseerd op willekeurige staalname over het volledige Belgische grondgebied. Bij deze 120 stalen was 100 procent in orde”, duidt het FAVV. “Dit aanzienlijke verschil onderstreept het gelokaliseerde karakter van het cadmiumprobleem en bevestigt het nut van gerichte controles.”
Inspectieresultaten
Het FAVV stuurt ook inspecteurs uit of landbouwers in orde zijn met hun algemene checklijsten. Voor bedrijven in de plantaardige productie (groenten, fruit, akkerbouwgewassen, sierteelt,...) werden vorig jaar 8.348 checklijsten gecontroleerd. In totaal kreeg 95,5 procent een gunstige beoordeling. Bij de dierlijke productie werden 9.596 checklijsten gecontroleerd en was 85,3 procent in orde. De meest gecontroleerde checklijsten bij de veehouders waren de ‘thematische scope: documentaire controle’ en de ‘basisscope’, waarvan respectievelijk 99,4 en 72,9 procent een gunstige beoordeling kregen. De checklijst ‘thematische scope: aankooponderzoek’ kreeg voor 81,5 procent een gunstige beoordeelding. Alle andere checklijsten zoals geneesmiddelen, traceerbaarheid en hygiëne werden telkens bij meer dan 90 procent gunstig verklaard.
Nieuwe exportkansen sinds 2025
Import en export nemen een centrale plaats in binnen de opdrachten van het FAVV. Het openen van nieuwe exportmarkten is daarbij een belangrijke opdracht. “De voortdurende vraag naar nieuwe exportmogelijkheden van Belgische bedrijven vereist een nauwe samenwerking tussen de verschillende overheden en het bedrijfsleven.” In 2025 werden opnieuw enkele exportmarkten geopend. Zo kunnen er nu appelen en peren naar de Filipijnen, diervoeding voor honden en katten naar Vietnam en runderen naar Egypte.
Na jarenlange onderhandelingen heeft het FAVV ook een akkoord bereikt voor de export van pluimveevlees naar Zuid-Korea, en rundvlees en daarvan afgeleide producten naar Japan. “Deze processen voor marktopening zijn steeds tijdrovend en intensief. We zijn dan ook verheugd dat het dit succes heeft behaald”, klinkt het. “Nu is het aan de Belgische bedrijven om de exportmogelijkheden in deze veelbelovende markten te verzilveren.”
In 2025 hebben onze teams opnieuw hun expertise en slagkracht bewezen, door belangrijke gezondheidsincidenten het hoofd te bieden en tegelijk te blijven innoveren
“Dit jaar heeft een bijzondere betekenis, zowel voor het FAVV als voor mij", blikt Christine Romeyns terug, de gedelegeerd bestuurder van het FAVV. "Terwijl het agentschap 25 jaar inzet voor een veilige voedselketen viert, ben ik mijn mandaat als gedelegeerd bestuurder gestart met enthousiasme en een sterke overtuiging. In een wereld die voortdurend verandert, moet voedselveiligheid een absolute prioriteit blijven, zichtbaar zijn, begrepen en gedragen worden door alle schakels in de voedselketen. In 2025 hebben onze teams opnieuw hun expertise en slagkracht bewezen, door belangrijke gezondheidsincidenten het hoofd te bieden en tegelijk te blijven innoveren. De resultaten zijn duidelijk: de voedselveiligheid in België blijft vooruitgaan. Daar ben ik bijzonder blij om, en ik wil alle teams van het FAVV van harte bedanken. Hun inzet, zorgvuldigheid en professionalisme dragen elke dag opnieuw bij aan die veiligheid.”
Beeld: Inagro