Adviesraad SALV waarschuwt voor impact van nieuwe begrotingsmaatregelen op land- en tuinbouw

Een van de belangrijkste aandachtspunten is de verhoging van de heffing op de lozing van oppervlaktewater. Het verlaagde tarief voor bedrijven met een vergunning om op oppervlaktewater te lozen, stijgt met 76 procent, van 22,64 naar 39,77 euro per eenheid. De maatregel moet het Minafonds in 2027 ongeveer 18 miljoen euro extra opleveren. Ook agrovoedingsbedrijven en land- en tuinbouwbedrijven die hun afvalwater zelf zuiveren en vervolgens lozen, worden getroffen. 

De SALV vraagt om de verhoging geleidelijk in te voeren. Veel bedrijven hebben al geïnvesteerd in eigen waterzuivering en dragen ook de onderhoudskosten daarvan. Verdere vermindering van de vervuiling vergt bijkomende investeringen in nieuwe technieken en het sluiten van waterkringlopen. Tegelijk verlopen de erkenning van die technieken en de vergunningverlening voor waterinfrastructuur op bedrijfsniveau vaak moeizaam. Volgens de raad dreigt de hogere heffing de concurrentiepositie van bedrijven te verzwakken, omdat ze de bijkomende kosten niet zomaar kunnen doorrekenen. 

Opbrengsten terug laten vloeien naar de sector 

Naast de hogere waterheffing wijst de SALV op andere maatregelen die de kosten voor de sector kunnen verhogen. Zo kunnen bepaalde klimaatmaatregelen, waaronder het Europese mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (CBAM) en mogelijk het nieuwe emissiehandelssysteem ETS2, ook de land- en tuinbouw treffen. Daarnaast verandert het programmadecreet de verdeling van retributies voor landbouw- en visserijbeleid over twee begrotingsfondsen. 

De raad vraagt dat heffingen en retributies “proportioneel, kostengebaseerd en voorspelbaar” blijven. Voor het fonds dat instaat voor controle, toezicht en handhaving in de landbouw en visserij wil de SALV meer transparantie over de omvang en besteding van de ontvangsten.  

Verder pleit de adviesraad ervoor om middelen die de sector mee genereert via het Vlaams Klimaatfonds en het MINA-fonds opnieuw in te zetten voor de verduurzaming van de sector. 

Extra middelen voor landbouwonderwijs 

Niet alle maatregelen krijgen kritiek. De SALV verwelkomt de verhoging van het werkingsbudget voor materiaalintensieve studierichtingen in het secundair onderwijs, van tien naar 15 miljoen euro vanaf 2027. Ook de zevende leerjaren die voorbereiden op de arbeidsmarkt komen opnieuw in aanmerking. Dat biedt bijkomende ondersteuning voor opleidingen in het studiedomein land- en tuinbouw.